Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 2423

  • Attested title :
    • Rabanus Maurus, In honorem sanctae Crucis [De laudibus sanctae Crucis].
  • Other label of the document :
    • Département des manuscrits, Latin, 2423
    • France, Paris, Bibliothèque nationale de France, Manuscrits, Latin, 2423
    • Paris, Bibliothèque nationale de France, Manuscrits, Latin, 2423
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 2423
    • Paris. BnF, Latin 2423
  • Held at : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Languages : Latin
  • Date of Origin :
  • Place of Origin :
  • Script :
    • Minuscule caroline ; 4 mains (voir Spilling, 1992. — Rubriques en onciales et capitales rustiques
  • Decoration :
    • 29 poèmes figurés, dont 5 avec des personnages. En 2019, ces peintures ont fait l'objet d'analyses physico-chimiques par le laboratoire scientifique de la BnF (dossier BnF RIL 2019-100).
  • Support Material : Parch.
  • Composition :
    • 45 f.
  • Dimensions :
    • 410 × 320 mm (just. f. 1-31v: 340 x 270 mm; f. 32r-45r: 330 x 240)
  • Codicological details :
    • Parch. doux (similaire à celui du Latin 2422); les f. sont gravement endommagés ; les bordures des figures peintes dans une couleur verte ont déterioré le parch. qui a reçu des restaurations au moyen de bandelettes de papier collées au dos des figures; ces restaurations sont responsables d'autres dégâts sur le f. en regard., Fulda.. 45 f., 410 × 320 mm (just. f. 1-31v: 340 x 270 mm; f. 32r-45r: 330 x 240)., 45 f.
  • Ruling :
    • Les piqûres ne sont pas visibles partout, mais quand elles apparaissent, elles ont été placées dans le cadre même des figures (cf. f. 1v, 3v, etc.)
  • Binding :
    • Reliure ancienne de parch. sur carton
  • Stamp :
    • Estampilles de la Bibliothèque royale (Ancien Régime, avant 1735), modèle identique à Josserand-Bruno, p. 268, type B n° 5

Digitisations

Some IIIF Manifests are enriched and may contain an index, full-text search or annotations. These are indicated below by an asterisk on the IIIF logo. What is a IIIF Manifest? open_in_new

IIIF collection

IIIF Manifests in this collection

Digitization type not specified

Partial digitisation

Contents

Data Source: BnF Archives et manuscrits


  • f. 1-45. RABANUS MAURUS. In honorem sanctae Crucis (ms. siglé P, éd. Perrin, CCCM 100, Turnhout, 1997 ; PL, 107, 141-294)
    f. 1v-2r. Figure et Préface [en deux parties, le début en minuscule, la fin (dédicace à l'empereur) en partie en capitales, à l'encre brune]: « Rex regum, dominus (…) monstrat ubique. [2r] O Christe salvator (…) domino adiuvante perducere. Continet autem praesens imago serenissimi imperatoris Hludovvici (…) semper castra inimica fugat » (n° A5-6, éd. Perrin, p. 10-16).
    f. 2v. Prologue [sans incipit]: « Hortatur nos lex divina (…) quae in cruce est non consequatur » (n° A7 éd. Perrin, p. 17-19).
    f. 3r. Figure du prologue [sans cadre]: « Musa cita studio (…) hic rapiat » (n° A8 éd. Perrin, p. 20-22).
    f. 3v. Sommaire: « Incipiunt capitula eiusdem libri. I. De imagine Christi (…) subtus crucem genua flectit. Expliciunt capitula ».
    f. 4v-32r. Livre 1 [f. 4r vacant]: « Ast soboles Domini (…) et perfectio rerum est. Explicit Deo iuvante opus Magnentii hRabani Mauri in honorem sanctae crucis conditum » (éd. Perrin, p. 26-222).
    f. 32v-. Livre 2 [avec préface]: « Incipit praefatio libri secundi. Mos apud veteres (…) per cuncta sonabit saecula. Finit Deo gratias » (éd. Perrin, p. 225-287).

Text in this manuscript

Data Source: Mandragore

Illuminations and decoration

Participant

Former owners

Formerly part of

Provenance

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • Ms. exécuté à l'abbaye de Fulda, probablement sous la direction de Raban Maur. Il est possible que cette copie ait été destinée à Louis le Pieux, eu égard à la qualité des peintures (selon Spilling, 1992, cf. Perrin, p. XLVII).
    Après 840, il appartint à Raoul, archev. de Bourges (840-866), qui le donna à Saint-Sulpice de Bourges, d'après les mentions des f. 2v: « Rodulfus archiepiscopus dedit Deo [la suite est illisible] »; f. 5v et 8v : « hic est liber Rodulfi archiepiscopi Biturigensis ecclesiae quem dedit Deo et sancto Sulpicio » [en partie effacé] ; cf. Boinet, dans Bibl. Ec. Ch., LXV (1904), 362-363. — Au f. 2, anc. cote « 18 ».

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • FERRARI, Michele Camillo (2006), "Dichtung und Prophetie bei Hrabanus Maurus", dans FELTEN, Franz J. (éd.), NICHTWEISS, Barbara (éd.), Hrabanus Maurus : Gelehrter, Abt von Fulda und Erzbischof von Mainz, Mainz, Publikationen Bistum Mainz, ici p. 89
  • FERRARI, Michele Camillo, LEONARDI, Claudio (préf.) (1999), Il «Liber sanctae crucis» di Rabano Mauro : testo, immagine, contesto, Bern, P. Lang (Lateinische Sprache und Literatur des Mittelalters, 30), ici p. 23 (note 62), 39 (note 113)
  • GAMESON, Richard (2005), "A scribe's confession and the making of the Anchin Hrabanus (Douai, Bibliothèque Municipale, ms. 340)", dans DEKEYZER, Brigitte (éd.), VAN DER STOCK, Jan (éd.), Manuscripts in Transition. Recycling Manuscripts, Texts and Images, Leuven, Peeters (Corpus of illuminated manuscripts, 15), p. 65-79, ici p. 65, 68, 72, 73
  • SAENGER, Paul Henry (1997), Space between words : the origins of silent reading, Stanford (Calif.), Stanford university press, ici p. 311 (https://archive.org/details/space-between-words-the-origins-of-silent-reading)
  • STEVENS, Wesley M. (1995), "Fulda Scribes at Work : Bodleian Library Manuscript Canonici Miscellaneous 353, with nine facsimiles", dans STEVENS, Wesley M. (1995), Cycles of Time and Scientific Learning in Medieval Europe, Aldershot (Variorum Collected Studies Series, 482), VI p. 287-317, ici p. 303-304
  • TISCHLER, Matthias Martin (2004), "Alcuin, biographe de Charlemagne. Possibilités et limites de l'historiographie littéraire au Moyen Âge", Annales de Bretagne et des Pays de l'Ouest, 111, 3, p. 443-459, ici p. 446 (https://doi.org/10.4000/abpo.1271)

Life cycle of this document

Data sources