An entry point to the written heritage of the Middle Ages and the Renaissance in Western Europe, from the 8th to the 18th century.
A search engine of interoperable digitized manuscripts and rare books
Collaborative platform to manage and publish Biblissima authority data
Help for reading and learning classical languages, XML editing tools and environments
Expertise service around IIIF standards
Biblissima+ Identifier: https://data.biblissima.fr/entity/Q394310
IIIF Manifest
Full digitisation
Data Source: BnF Archives et manuscrits
P. 1-128 [GAUFRIDUS BABIO, Sermones]. Recueil de sermons analogue aux mss. Latin 3810, f. 5-82 ; 3825, f. 1-47v et 49-79v ; 3830, f. 1-140v et 3833, f. 1-83. Cf. pour les incipit, Schneyer, Repert. lat. Serm., II, 150-159. Pour les éditions et la bibliographie, voir la notice du ms. Latin 3810.
« Sermo in Adventu Domini » ; cf. ms. Latin 3810, f. 5-6v ; Schneyer, loc. cit., n° 1 (1-5) ; — « In nativitate Domini » ; cf. ms. cit., f. 7v-9v ; Schneyer, n° 3 (5-10) ; — « Item in Nativitate », inédit ; cf. J.P. Bonnes, dans Rev. bénéd., LVI (1945-1946), 174-215, s. 70 ; Schneyer, n° 69 (10-16) ; — « De s. Stephano. Diligite inimicos vestros... (cf. Mt. V, 44-45). Dominus et redemptor noster, fratres karissimi, venerat in mundum... » ; cf. ms. cit., f. 9v-10v ; Schneyer, n° 4 (16-18) ; — « In purificatione s. Marie. Postquam impleti sunt dies purgationis... (cf. Lc. II, 22-24). Cunsuetudo [sic], fratres karissimi, hec erat in Veteri Lege... » ; cf. ms. cit., f. 15-17 ; Schneyer, n° 8 (18-24) ; — « De die dominica [post Epiphaniam] » ; cf. ms. cit., f. 13v-15 ; Schneyer, n° 7 (24-28) ; — « De sacerdote. Fecit Deus duo magna luminaria... (Gen. I, 16-20). Sic voluit Deus, fratres karissimi, facere creaturas... » ; cf. ms. Latin 3830, f. 107v-109 ; Schneyer, n° 63 (28-32) ; — « Sermo ad populum », inédit ; cf. Bonnes, art. cit., s. 71 ; Schneyer, n° 70 (32-41) ; — « Sermo ad populum » ; cf. ms. Latin 3810, f. 64v-65v ; Schneyer, n° 36 (41-44) ; — « In quadragesima » ; cf. ms. cit., f. 65v-66v ; Schneyer, n° 38 (44-50) ; — « De eodem » ; cf. ms. cit., f. 39v-41 ; Schneyer, n° 20 (50-55) ; — « Aliud », inédit ; cf. Bonnes, art. cit., s. 75 ; Schneyer, n° 74 (55-56) ; — [De eodem] « Exite, populus meus, de Babilonia... (Apoc. XVIII, 4-5). Sunt, fratres karissimi, in mundo duo regna... » ; cf. ms. Latin 3830, f. 125-127v ; Schneyer, n° 53 (56-60) ; — « In Ramis palmarum. Dicite, filie Syon : Ecce rex tuus... (Mt. XXI, 5). Mandat vobis rex celi, fratres dilectissimi, per prophetam... » ; cf. ms. Latin 3810, f. 28v-31v ; Schneyer, n° 15 (60-67) ; — « In Cena Domini » ; cf. ms. cit., f. 41-43 ; Schneyer, n° 21 (67-74) ; — « In absolutione ad penitentes » ; cf. ms. cit., f. 44v-46v ; Schneyer, n° 23 (74-79) ; — « In Resurrectione Domini » [IVO CARNOTENSIS], repris par Geoffroy Babion (P.L., CLXII, 589-591) ; cf. Schneyer, n° 83 (79-81) ; — « In Rogationibus. Quis vestrum habebit amicum... (Lc. XI, 5-8). Modo sunt, fratres karissimi, dies rogationum et orationum... » ; cf. ms. cit., f. 54-55v ; Schneyer, n° 29 (81-85) ; — « In Ascensione Domini. Elevatus est sol in celum... (Abac. III, 11). Hodie destructa est humani generis captivitas... » ; cf. ms. cit., f. 57-58v ; Schneyer, n° 31 (85-88) ; — « In Pentecosten » ; cf. ms. cit., f. 59v-61v ; Schneyer, n° 33 (88-92) ; — « Alius » ; cf. ms. cit., f. 58v-59v ; Schneyer, n° 32 (92-96) ; — « Ad populum », inédit ; cf. ms. Latin 3830, f. 132-134 ; Schneyer, n° 65 (96-100) ; — « Alius » ; cf. ms. Latin 3810, f. 21v-23v ; Schneyer, n° 11 (100-106) ; — « Ad populum, predicatoribus contradicentibus » ; cf. ms. Latin 3830, f. 99-101 ; Schneyer, n° 41 (106-111) ; — « Ad pastores Ecclesie » (P.L., CXLVII, 224-226) ; cf. Bonnes, art. cit., s. 55 ; Schneyer, n° 55 (111-115) ; — « Sermo ad sacerdotes » ; cf. ms. Latin 3810, f. 68-69v ; Schneyer, n° 44 (115-119) ; — « Ad sacerdotes » ; cf. ms. cit., f. 80-82 ; Schneyer, n° 72 (119-123) ; — « Ad sacerdotes » (P.L., CXLVII, 231-234) ; cf. Schneyer, n° 77 (123-128).
P. 129-135 [IVO CARNOTENSIS, Sermones.] « Gaudeamus in Domino, dilectissimi, et licet non quantas tamen possumus... » (P.L., CLXII, 583-586) (129-133) ; — « In Resurrectione Domini. Hodie, fratres, victoria Christi conpleta [sic] est, hodie triumphalia... — ...agone percipiant » (éd. cit., 591-592) (133-135).
P. 135-137 [GAUFRIDUS BABIO, Sermo.] « In natale s. Johannis Baptiste » ; cf. ms. Latin 3810, f. 61v-62v ; Schneyer, n° 34 (135-137).
P. 137-150 [AMALARIUS, Canonis missae interpretatio.] « Super canonum [sic] misse secundum Alarium. Dominus vobiscum : salutat sacerdos populum, orat ut Dominus sit cum illo... — ...ut misereatur nostri dicentium miserere nobis », incomplet de la fin (ms. Par.21 de l'éd. J. M. Hanssens, dans Studi e testi, n° 138, Rome, 1948, 283-338, §§ 1-73 ; autres éd. : P.L., LXXXIII, 1145-1152, en appendice aux oeuvres de s. Isidore ; P.L., CXII, 1179-1190, partie du Liber de sacris ordinibus de Raban Maur ; P.L., CXLVII, 191-200, d'après ce ms. et P.L., CXXXVIII, 1163-1173) ; cf. Hanssens, op. cit., 108-114.
P. 150-172 [Expositio divinorum officiorum.] « Spiritus sancti gratia inspirante dicendum est... — ...Agnus Dei a clero cantetur » (P.L., CXLVII, 201-214, d'après ce ms. ?) ; suivi d'une note : « De cogitationibus que occurrunt tempore sacrificii... — ...per christianam fidem accipientium » (150-171 et 171-172).
P. 172-173 De Baptisma, eucharistia et confirmatione. « De expositione baptismatis. Sciendum est denique quod Augustinus, Ambrosius, Gregorius... — ...simbolum composuerunt » (P.L., CXLVII, 237-238, d'après ce ms. ?), ms. plus long que l'édition.
P. 173-175 [Expositio in Symbolum apostolorum.] « Petrus dixit : Credo in Deum Patrem omnipotentem. Ubi dicit Patrem, intelligitur... — ...terribilem. Hic finis est. Amen » ; cf. ms. Latin 2860, f. 14v-15v.
P. 175-177 Extraits patristiques. « Jeronimus. Anime defunctorum quatuor modis solvuntur... » (175)... ; — « Gregorius papa. Paradisus est locus in Orientis partibus constitutus... » ; cf. mss. Latin 2538, f. 127 ; 2817, f. 98v ; 2843B, f. 122 (175-176) ; — « Gregorius de Salomone. Macharius ait : Salomon ille mirabilis qui meruit... — ...reliqueret » (176-177).
P. 177-180 Catalogue chronologique des papes. « ...Incipit episcoporum ordo qui fuerant in Romana sancta Ecclesia... In primis donnus [sic] Petrus... — ...Sergius [III, + 911] Romana [sic] ».
P. 180 Note sur la signification symbolique des lettres V, O, S, T. « Per V litteram humana Christi natura... — ...salvabuntur ». — Addition du XIIIe s.
P. 181-192 [Vita Adae et Evae.] « Factum est autem cum expulsus fuisset Adam de paradyso et Eva mulier ejus... — ...exilibit corpus ejus de terra » (éd. J. H. Mozley, dans Journal of theological studies, XXX (1928-1929), 128-144, avec de nombreuses var.) ; cf. W. Meyer, dans Abhandlungen der königlichen Akademie der Wissenschaften München, 14/3 (1878), 185-250 ; Stegmüller, Repertorium biblicum, I, n° 74.
P. 193-194 [Evangelium Nicodemi, Pars II] « Jhesu Christe Domine, Deus mortuorum, resurrectio et vita, permitte nobis... — ...ad portas paradisi : ecce angelus... », versio A, c. 2 et début du c. 3 (éd. J. C. Thilo, Codex apocryphus, Leipzig, 1832, 675-687 ; C. Tischendorf, Evangelia apocrypha, 2a ed., Leipzig, 1876, 391-396) ; cf. Stegmüller, op. cit., I, n° 179, 18-19. — Addition du XIIIe s.
P. 194-196 Sermo in Adsumptione. « [I]ntravit Jhesus in quoddam castellum... (Lc. X, 38). Narrat evangelista Lucas Dominum intrasse in quodam [sic] castellum... — ...Dei misericordia. Amen » (194-195). — Sentences théologiques et de droit canonique : « Prophete dicuntur nubes aeris juxta Psalmistam... — ...Si quis in clericum comam nutrientem... — ...prestare voluerit » (196). — Addition du XIIIe s.
A fait partie de la Bibliothèque des Bigot ; cf. L. Delisle, Bibliotheca Bigotiana, Rouen, 1877, 72, n° 268. —
These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.
Animae defunctorum quattuor modis solvuntur...
f. 175
Apparuit benignitas... (Tit. III, 4).
Acquisierat sibi, fratres carissimi, genus humanum...
f. 5
Arborem fici habebat quidam plantatam... (Lc. XIII, 6).
Dominus et redemptor noster, fratres, aliquando per similitudinem...
f. 96
Consolamini, consolamini, popule meus... (Is. XL, 1)
Ante adventum Redemptoris nostri, fratres carissimi, totum genus...
f. 10
Cum autem descendisset Jesus de monte... (Mt. VIII, 1).
Quando Christus, fratres carissimi, voluit inter homines habitare...
f. 16v
Cum ceterae festivitates in recordatione rerum gestarum laetitia spirituali fidelium mentes afficiant...
f. 79
Cum complerentur dies Pentecostes... (Act. II, 1).
Congruum est satis, fratres carissimi, ut in his diebus...
f. 88
Cum egrederetur Loth de Sodomis... (cf. Gen. XIX, 17-20)
Novistis, fratres carissimi, quia Loth nepos Abrahae...
f. 89
Cum exiret Jephte ad pugnam... (Judic. XII, 1)
Ideo, fratres carissimi, ponuntur a nobis ita antiquorum exempla...
f. 32
Cum intinxisset Dominus Jesus panem... (Joh. XIII, 26)
Satis novit caritas vestra, fratres carissimi, quod tota perfectio vestrae aedificationis...
f. 56v
De cogitationibus quae occurrunt tempore sacrificii in sacra confectione...
f. 171
Dicit apostolus Paulus : Non est potestas... (Rom. XIII, 1)
Audite, fratres carissimi, quid Apostolus Domini...
f. 106
Dicite filiae Sion : Ecce rex tuus... (Mt. XXI, 5).
Mandat vobis rex caeli, fratres dilectissimi, per prophetam...
f. 60
Dicite pusillanimis : Confortamini... (Is. XXXV, 4)
Ante adventum Domini, fratres carissimi, in tanta caligine...
f. 1
Diligite inimicos vestros... (Mt. V, 44).
Dominus ac redemptor noster, fratres carissimi, venerat in hunc mundum (alias in mundum)...
f. 11
Dominus vobiscum salutat sacerdos populum, orat ut Dominus sit cum illo. Et cum Spiritu tuo : responsio populi...
f. 137
Elevatus est sol in caelum... (cf. Hab. III, 11).
Hodie destructa est humani generis captivitas...
f. 85
Estote imitatores Dei... (Eph. V, 1).
Admonet vos, fratres carissimi, Apostolus ut sicut filii...
f. 54
Exite populus meus de Babylonia... (Apoc. XVIII, 4).
Sunt, fratres carissimi, in mundo duo regna...
f. 56
Factum est autem cum expulsus fuisset Adam de paradiso et Eva mulier ejus...
f. 181
Fecit Deus duo luminaria... (Gen. I, 16-20)
Sic voluit Deus, fratres carissimi, facere creaturam...
f. 28
Gaudeamus in Domino, dilectissimi, et licet non quantas tamen possumus eo donante gratias...
f. 129
Hodie, fratres, victoria Christi completa est, hodie triumphalia...
f. 133
In nomine Domini incipit episcoporum ordo qui fuerant in Romana sancta Ecclesia...
f. 177
In primis dominus Petrus sedit annos viginti quinque...
Intravit Jesus in quoddam castellum... (Lc. X, 38).
Narrat evangelista Lucas Dominum intrav[i]sse in quoddam castellum...
f. 194
Jesu Christe Domine, Deus mortuorum, resurrectio et vita, permitte nobis...
f. 193
Labia sacerdotis custodiant scientiam... (Mal. II, 7)
Audite, fratres carissimi, quantum thesaurum Dominus nobis commisit...
f. 80
Legitur, fratres carissimi, quod Jacob duas uxores habuit (alias habuerit), Liam videlicet et Rachel...
f. 93
Locutus est Dominus ad Moysen dicens : Sacerdos qui habuerit maculam... (cf. Lev. XXI, 16-21)
Homo qui fuerit leprosus non vescetur... (Lev. XXII, 4)
f. 89v
Macarius ait : Salomon ille mirabilis qui meruit a Deo sapientiae copulari...
f. 176
Maria soror Moysi peccavit contra eum... Ultiones, fratres carissimi, Veteris Testamenti ad correptionem hominum...
f. 27v
Paradisus est locus in Orientis partibus constitutus...
Per V litteram humana Christi natura...
f. 180
Petrus dixit : Credo in Deum, Patrem omnipotentem. Ubi dicit Patrem, intellegitur...
f. 173
Postquam impleti sunt dies purgationis... (Lc. II, 22).
Consuetudo, fratres carissimi, haec erat in Veteri Lege...
f. 18
Prophetae dicuntur nubes aeris juxta Psalmistam...
f. 196
Qui descendunt mare in navibus... (Ps. CVI, 23)
Conqueritur Dominus per David, fratres carissimi...
f. 123
Quis vestrum habebit amicum... (Lc. XI, 5).
Modo sunt, fratres carissimi, dies rogationum et orationum...
f. 81
[...] Salutat sacerdos populum, orat ut Dominus sit cum illo...
Sciendum est denique quod Augustinus, Ambrosius, Gregorius, Isidorus...
f. 172
Si quis in clericum comam nutrientem ignorans...
Spiritus sancti gratia inspirante dicendum est qui[d] significet officium missae...
f. 150
Sta in porta domus Domini... (Jer. VII, 2)
Haec praecipit Dominus nobis per Jeremiam...
f. 55
Ubi venit plenitudo... (Gal. IV, 4).
Fratres carissimi, magna dispensatione voluit Deus genus humanum redimere...
Vae pastoribus qui dispergunt gregem... (Jer. XXXIII, 1)
Audite, fratres carissimi, super vos sententiam comminantem...
f. 111
[V]enite, filii, audite me... (Ps. XXXIII, 12).
Audite, fratres carissimi, quam dulci voce...
f. 61v
Verbo Domini caeli firmati sunt... (Ps. XXXII, 6).
Fratres carissimi, scire debetis quae et quanta sit ista sollemnitas et quare per omnes ecclesias...
RDF exports to come…
You can view and manipulate this document directly on this site, compare it to others using the Mirador viewer, or drag and drop this icon into the IIIF viewer of your choice. Read more about IIIF This Manifest is enriched and includes: - annotations - a full-text search - an index