Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3359, f. 115-140

  • Attested title :
    • F. 115-140. 7 ¶
  • Type : Codicological Unit
  • Date of Origin : 1501 - 1600
  • Support Material : Papier ; filigrane : deux flèches en sautoir ; cf. Briquet, Les Filigranes, nos 6267 et sq. ; longues lignes.
  • Format :
    • 430 × 290 mm.
  • Codicological details :
    • Écriture cursive italienne, avec dessins, dont deux cancellés (140). Quelques titres, notes marginales et additions d'une autre main contemporaine. — Réclame au f. 130v ; 3 cahiers signés : a-c. — Foliotation ancienne de 1 à 25. Les 2 premiers ff. des cahiers ont été signés XXX-XXXI et le f. 131 XXXII, au XVIIe s. — Le f. 140v est blanc. 430 × 290 mm.
  • Part of :

Contents

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • F. 115-139 Agrimensores, excerpta. Copie de la série de fragments réunis en majeure partie par Fabricius Varanus, évêque de Camerino d'après le ms. Florence, Laurent. Plut. XXIX, 32 ; cf. C. Thulin, dans Abhandl. Preuss. Akad. Wiss. Phil. hist., classe 1911, 72-101 ; Id., dans Rheinisches Museum N. F., LXVI (1911), 439-440. Jusqu'au f. 138 le texte suit l'ordre du ms. d'Erfurt décrit par C. Lachmann, Gromatici veteres, I, Berlin, 1848, VIII-X. [BALBUS, Ad Celsum expositio et ratio omnium formarum], fragment initial : « [N]otumest omnibus... — ...preterisse videamur » (Lachmann, éd. cit., 91-94) (115-115v) ; — [SICULUS FLACCUS, De condicionibus agrorum], extraits : « Coloniae omnes maritimae... — ... nequis » (ibid., 135-136 ; Thulin, Opuscula agrimensorum veterum, Leipzig, 1913, 99-100) ; à la suite, d'une autre main : « In Italia amplius que. Boetii verba sunt » (115v) ; — « Ideoque monemus... — ... veritas declaretur. Explicit praefatio », fragment interpolé dans le texte de Balbus, Ad Celsum ; cf. Lachmann, éd. cit., 95 (116) ; — [Codex Theodosianus, II, 26, tit. de finium regundorum] « Imperator Constantinus... — ... religabantur » (Lachmann, éd. cit., 267-270) (116v-117) ; — [Liber Coloniarum, I] extraits avec figures : « Ortogoneus rectus... — ... Polum collectum » (Lachmann, éd. cit., 249-250, 247-249, 246-247) (117v-122v) ; — [ARGENNIUS URBICUS, De controversiis agrorum] fragment (Lachmann, éd. cit., 90 ; Thulin, op. cit., 50), addition d'une autre main, suivie d'une note : « Boetius usurpavit hec verba. Prudentiam... — ... agere diver. » (122v) ; — [Liber coloniarum, I] extraits : « Incipiunt libri agri mensure » (titre ajouté d'une autre main), « Avelus [sic] civitas... — ... alia testimonia » (Lachmann, éd. cit., 209-251, passim, texte présenté dans l'ordre du ms. d'Erfurt cité par Lachmann, VIII-X) (123-129v) ; — [FRONTINUS, De agrorum qualitate], fragment : « Incipit mensura rationabilium agrorum. Ager est arcifinius... — ... intervenit » (Lachmann, éd. cit., 5-6 ; Thulin, op. cit., 2) (130) ; — [FRONTINUS, De controversiis] extraits, avec figures : « De subsicivis controversia... — ... restituendus » (Lachmann, éd. cit., 20-23) (130v-132) ; — [JUNIUS NIPSUS, Limitis repositio] extraits, avec figures : « Quattuor signa... — ... lapidis cadat compre[hendes] » (Lachmann, éd. cit., 286-288, 288-289, ordre du ms. d'Erfurt, ibid., VIII-X) (132-133) ; — FRONTINUS, [De arte mensoria] extraits, avec figures : « Numerum occupat... — ... dicunt poete » (Lachmann, éd. cit., 27-29 ; Thulin, éd. cit., 19) (133-134v) ; — [JUNIUS NIPSUS, Limitis repositio], extraits : « Actus tamen... — ... scriptum est » (Lachmann, éd. cit., 290-291, 289-290, ordre du ms. d'Erfurt, ibid., IX) (134v-136) ; — FRONTINUS, [De arte mensoria] extraits : « Rectorum angulorum constringi itaque... — ... perducere debemus » (Lachmann, éd. cit., 32-34) ; au f. 136v : « Julii Frontini Siculi explicit liber primus » (136-136v) ; — JUNIUS NIPSUS. « Incipit M. Junii Nypsi liber secundus feliciter » (136v) : « De fluminum var[i]atione » (titre d'une autre main), « Si in agri quadratura... — ... latitudo fluminis » (Lachmann, éd. cit., 285-286) (137) ; « Limitis repositionem [sic]. Cum in agro... — ... unde possis » (ibid., 286) (137v) ; — [FRONTINUS, De controversiis] extrait, avec figures : « [restituen]dus habeat enim... — ...disputationem » (ibid., 23-26) (137v-138) ; [De limitibus] extrait, avec figures : « Sunt et alie limitum conditiones... — ... appellatur » (ibid., 28) (138v) ; [De arte mensoria] extrait, avec figures : « Cultellandi ratio... — ... adterit nec majorem » (Thulin, éd. cit., 18-19) (138v-139) ; [De limitibus] extrait : « limis oculis... — ... a monte montanos » (Lachmann, éd. cit., 29-30, variantes ; Thulin, éd. cit., 13) (139).

    F. 139-139v Souscription du compilateur : « Fabritius Varanus ego antitesque Camertum//Transcripsi propria limitis acta manu//... — ... Nil nomen minuit Maronis Anser ».

    F. 140 Figures cancellées avec note de la main qui a transcrit une partie des titres : « Iste due figure vacant. Pictor fecit ».

Subjects and themes

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • DÉCORATION -- Dessins à la plume
    Écriture -- italienne (XVIe s.)
    FILIGRANES -- Flèches (2) en sautoir

Data source