Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 2825, f. 110 et 112-137

  • Attested title :
    • F. 110 et 112-137. Computus ; Orationes
  • Type : Codicological Unit
  • Date of Origin : 0901 - 0950
  • Place of Origin :
  • Script :
    • Écriture minuscule caroline d’une seule main ; notation neumatique bretonne au f. 124v.
  • Decoration :
    • Dessin d’une croix au f. 134, tracée à l’encre avec motifs géométriques à losanges, laissée en réserve, accompagné de l’intitulé « Oratio in strato » et entourée de l’inscription, en majuscule, « Vexilum crucis signum fidei hic cerne. Hic vide tropheum victorie indicium pacis redemptio captivorum, spes miserorum ». Petites capitales à l’encre brune ; rubriques à l’encre rouge-orange.
  • Support Material : Parchemin.
  • Dimensions :
    • 220 x 150 mm (justif.170 x 102 mm).
  • Codicological details :
    • Quatre cahiers s’ouvrant sur le côté poil : un cahier (f. 110-117) composé par un bifeuillet (f. 110/117), un feuillet isolé (f. 111, appartenant à l’unité codicologique 6), un bifeuillet (f. 112/116), un feuillet isolé (f. 113) et un bifeuillet (f. 114/115) ; un quaternion manquant du dernier feuillet (f. 118-124) ; un quaternion (f. 125-132) ; un quaternion manquant de trois derniers feuillets (f. 133-137). Signature de cahiers ajoutée en chiffres romains au centre de la marge inférieure de la dernière page du premier et du quatrième cahier (numérotés XV et XVII), et de la première page du troisième cahier (numéroté XVII).
  • Ruling :
    • Réglure à la pointe sèche (Muzerelle 2-2/0/1-1/J) ; 19 longues lignes.
  • Part of :

Contents

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • F. 110r-v, 112r : Table de concordance des jours de l’année avec les fêtes liturgiques.
    F. 112v-113r : Computus, inc. « Si vis cognoscere terminum LXX », expl. « nonis Mai habebis rogationes ».
    F. 113r-v : Beda Venerabilis (pseudo), De argumentis lunae libellus, inc. « Legimus in epistolis Grecorum quod post passionem apostolorum sanctus Pachomius », expl. « et scripsit ad sanctum Pachomium cyclum decemnovenalem hoc ». (P.L. 90, 709B, attribué faussement à Bède).
    F. 113v-114r : De trinitate et incarnatione, inc. « Fideliter credamus ut in fide non erremus », expl. « non sicut ego volo sed sicut tu ».
    F. 114r-124r : Interrogatio trinitatis et qualitatis, inc. « Beati Hieronimi de concilio Niceno », expl. « sed dicitur credo que in symbolo continentur ».
    F. 124r-v : Oratio dominica in Grecum Latinis litteris translitterata, inc. « Pater imon », expl. « Ami quod est amen ».
    F. 124v (addition, Xe siècle) : inc. « Benedicat nos Deus, Deus noster », expl. « eterna Deus trinitas miserere miserere miserere nobis ». Notation : « podatus » et « clivis » semblables à ceux de la notation bretonne ; cf. M. Huglo, dans Acta musicologica, 35, 1963, p. 78 et note 124.
    F. 125r-v : Lunae de somnio, inc. « Luna prima quicquid somniaveris ad gaudium vertit », expl. expl. « luna XXX in fratri duo fit somnium tuum sine periculo usque hic ». Cf. A. Beccaria, I Codici di medicina del periodo presalernitano, Rome, 1956, p. 280 ; E. Wickersheimer, p. 57.
    F. 125v-126v : Lunae de aegrotis, inc. « Incipit de egrotis... Luna I. Longa infirmatio... », expl. « Luna XXX quasi mortuus vivit » (E. Wickersheimer, op. cit. , 57).
    F. 126v : Epistola Ypocratis de dies egyptiatiis, inc. « Dies autem egyptiatiis quae per tot anno », expl. « XVIII kal. Ian. » (E. Wickersheimer, p. 57).
    F. 126v-127v : Conservatio phlebotomiae et dies caniculares, inc. « Bonum est per singulos menses », expl. « et periculum mortis non perveniat » (E. Wickersheimer, p. 57-58 ; cf. A. Beccaria, p. 406-407).
    F. 128r-129r : inc. « Hec sunt dies egiptiatii qui maledicti sunt... Mense januarii intrante », expl. « ante XL dies morietur » (E. Wickersheimer, p. 58-59).
    F. 129r-v : De singulis mensibus qualiter usitare debemus, inc. « Mense Ianuarii, gingiber et reopontico », expl. « quia ipsa solutio frigoras congenerat » (E. Wickersheimer, p. 59 cf. Beccaria, p. 421).
    F. 130r-132v : Extraits du IVe concile d'Elvire, du VIe et VIIe de Carthage, et du concile de Nicée, inc. « Delator si quis extiterit », expl. « ubi causa finiatur ».
    F. 132v (addition, Xe siècle) : Trope « Omnipotens petimus pia laude » (cf. Chevalier, Rep. Hymnologicum, n° 31286).
    F. 133r-137v : Orationes ; f. 133r-133v : « Deus inenarrabilis incomprehensibilis benedicte… » ; f. 133v : « Opifex lucis alme consolator… » ; f. 133v-134r : « Domine Iesu Christe qui tantam gratiam beato Michaele… » ; f. 134r-v : « Oratio in strato... Imperat omnipotens ut procul effugias demon… » (éd. B. Bischoff, Mittelalterliche Studien, II, 1967, p. 281) ; f. 134v-135r : « Domine Iesu Christe qui odierna die… » ; f. 135r-v : « Domine Iesu Christe gloriose conditor… » ; f. 135v-136r : Sept formules d’adoration, chacune commençant par « Adoro te » (cf. Latin 2812, f. 5r) ; f. 136r-137v : « Pro iter agentibus » : pièces de chants, en incipit, oraisons et leçons de la messe (cf. A. Wilmart, Auteurs Spirituels, 144-146, et dans Revue Bénédictine, 46, 1936, 283, n. 1 ; J. Leclercq, dans Études de pastorale liturgique, 1944, 152, n. 5).
    F. 137v : Titre « In nomine sancte Trinitatis. Incipit gesta salvatoris Domini nostri Iesu Christi de passione sua qui invenit Teneodosius [sic] magnus imperator in Hierusalem in pretorio Poncii Pilati in codicibus publicis », le texte manque.

Data source