Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3577

  • Titres attestés :
    • Johannes Halgrinus de Abbatisvilla.
    • Quaestiones super septem sacramentis.
    • Sententiae Patrum.
    • Sermones.
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3577
    • Paris. BnF, Latin 3577
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Jean Algrin (1180?-1237) | Maurice de Sully (1120?-1196)
  • Date de fabrication :
  • Support : Parchemin. Traces de réglure à l'encre et à la mine de plomb.
  • Composition :
    • 181 ff. à 2 colonnes précédés et suivis de 5 ff. de garde papier et parchemin.
  • Format :
    • 200 × 130 mm. (justification 160 × 110 mm.).
  • Aspects codicologiques :
    • Plusieurs mains. — Initiales rouges ou bleues à filigranes et à antennes. Rubriques. — 22 cahiers de 8 ff., sauf le 1 er de 4 ff. (1-4), le 3 e de 12 ff. (13-24), le 4 e de 10 ff. (25-34), le 7 e de 9 ff. (51-59), le 22 e de 2 ff. (180-181). Les cahiers 3 à 11 sont signés de I us à IX par une main contemporaine. Signatures du XVI e s. de a à z . — Notes contemporaines à la plume et au crayon (82v). — Sur le f. de garde III, titre du XVI e s. : « Sermones et questiones de septem sacramentis et de aliis ». — Dans la marge supérieure du f. 1, mention du XV e s. effacée : « Viro venerabili... ». Au f. 181v, mentions du XV e s. : « Jehans de Bellencort a fait » et « Le prestre de Bellencourt... ». Sur le même f., cote d'inventaire de la bibliothèque d'Henri II : « Invent. XIX ». 181 ff. à 2 colonnes précédés et suivis de 5 ff. de garde papier et parchemin. 200 × 130 mm. (justification 160 × 110 mm.).
  • Reliure :
    • Reliure mosaïquée maroquin fauve sur ais de bois avec médaillon central maroquin rouge aux armes, chiffre et emblèmes d'Henri II. Sur le plat supérieur, cote « XIX » et au dos cote du catalogue Dupuy ms. : « 1899 ». Traces de cabochons et de fermoirs. Tranches dorées et ciselées.

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-3v Sentences morales tirées de s. Grégoire, s. Jean Chrysostome, Origène, Sénèque, Isidore de Séville, s. Ambroise, s. Augustin, Raban Maur, s. Jérôme, Cicéron : « Gregorius. Carnalium mentes pensare non valent... — ... Juxta pondus tribulationis disponitur mensura consolationis ».

    F. 3v-4v Sermones : « Hodie, karissimi, sollempnitatem Dei et omnium sanctorum ejus... » [MAURITIUS DE SULLIACO] ; cf. A. Noyon, dans Rev. des bibl ., XXIII (1913), 319 ; Schneyer, Repert. lat. Serm ., IV, 174, n° 67 (3v-4) ; — « Legimus in historiis sanctorum Patrum, dilectissimi fratres ... » ; cf. ms. Latin 3570, f. 210v avec var. ; ms. Cambridge, Pembroke College 85, f. 106 (4-4v).

    F. 5-12 « Incipiunt questiones supra .VII. sacramentis. Differentia est inter sacramenta veteris legis et sacramenta nove legis... — ... Mathias : vitam eternam. Amen ».

    F. 12-16v Sermones : « Ecce quam bonum et quam jocundum habitare ... (Ps. CXXXII, 1). Sic gratulatur, dilectissimi, David propheta... » [GAUFRIDUS BABIO] (éd. avec var. dans P.L. , CLXXI, 873-877 sous le nom d'Hildebert de Lavardin) ; cf. J.-P. Bonnes, dans Rev. bénéd ., LVI (1945-46), 202 ; Schneyer, op. cit ., II, 153, n° 37 (12-13v) ; — « Expulit Jhesum spiritus in desertum ... (Mc. I, 12). Fratres, magister noster quem unum... » [ODO DE URSI CAMPO] ; cf. Schneyer, op. cit ., IV, 508 n° 1 (13v-15) ; — « Egredietur virga de radice Jesse ... (Is. XI, 1). Eadem ab Apostolo dici invenio his verbis... » (15-16) ; — « Dicite pusillanimes confortamini ... (Is. XXXV, 4). Ante adventum Domini, fratres karissimi... » [GAUFRIDUS BABIO] (éd. avec var. dans P.L. , CLXXI, 343-347 sous le nom d'Hildebert de Lavardin) ; cf. J.-P. Bonnes, art. cit ., 200 ; Schneyer, op. cit ., II, 150, n° 1 (16-16v) ; — « Deus qui dixit de tenebris ... (II Cor. IV, 6). Tria tempora designavit Apostolus... » ; cf. ms. Latin 13580, f. 18 (16v).

    F. 16v-18 Fragment de traité liturgique : « Jubilus est leticia que non potest voce exprimi... — ... quia aqua non est maledicta sicut terra ».

    F. 18-18v Sentences et notes brèves : « Jeronimus. Quid tibi cum feminis qui ad altare... » ; — « Herodos tradiderat Petrum... » ; — « Ascendens Christus in altum in die ascentionis... » ; — « Theloneum dicitur a thelos grece... » (18) ; — « Nota quod in quolibet quatuor temporum... » ; — « Dicitur in Lucam [ sic ] .XVIII. capitulum de phariseo... » ; — « Legitur quod sicut Yonas fuit in ventre cethi... » ; — « Dicit Beda quod illicitum est in lege... » ; — Décrétales : « Decretales nove. Si quis cognoverit uxorem alicujus... » ;— « Proiberi solebat ne nati... » ; — « Si quis dederit fidem alicui mulieri... » ; — « Si quis in emendam curie alicujus inciderit... — ... non taxentur » (18v).

    F. 19-151 JOHANNES HALGRINUS DE ABBATISVILLA, Sermones de tempore. Même série de sermons que dans les mss. Latin 2909, f. 1v-203 ; 2910, f. 1-232. « Incipit tractatus magistri Johannis de Abbatisvilla super epistolas et evangelia dominicarum totius anni. Prima dominica. Ad Romanos Paulus. Cum sacrosancta mater Ecclesia... » ; cf. mss. Latin 2909, f. 1v-3 ; 2910, f. 1-3 (19-20) ; — [Dominica prima in adventu Domini] à [Dominica IV a in adventu Domini, sermo II] ; cf. mss. Latin 2909, f. 3-15 ; 2910, f. 3-19 (20-29) ; — [Nativitas Domini, sermo I] ; cf. mss. Latin 2909, f. 15-17v ; 2910, f. 19v-22v (29-31) ; — [Nativitas Domini, sermo II] ; cf. mss. Latin 2909, f. 17v-18v, 47v-48v en deux sermons ; 2910, f. 22v-26 (31-33) ; — « Dominica infra octavam natalis Domini » à [Dominica in Septuagesima, sermo II] ; cf. mss. Latin 2909, f. 48v-69 ; 2910, f. 26-49v (33-50v) ; — « Dominica LX a [ sic ]. Ad Chorinthios. Libenter fertis insipientes ... (II Cor. XI, 19). Dominica ista appellatur dominica in LX a ... Hec littera debet precedere secundum moralitatem. Igitur Apostolus in hac epistola primo ostendit... » ; cf. mss. Latin 2909, f. 69-71v ; 2910, f. 49v-52 en deux sermons, var. (50v-53) ; — Notes brèves intercalées : « Qui amat animam suam... » ; « Hoc est mandatum de preceptis sinodalibus... » ; « Plura sint impedimenta matrimonii... » (52v) ; — [Dominica in Sexagesima, sermo II] à [Dominica III in Quadragesima, sermo I] ; cf. mss. Latin 2909, f. 71v-84v ; 2910, f. 52-69 (53-64v) ; — [Dominica III in Quadragesima, sermo II] à [Dominica in Ramis palmarum, sermo I] ; cf. mss. Latin 2909, f. 84v-97 ; 2910, f. 69-84v où la première partie des sermons manque (64v-76) ; — [Dominica in Ramis palmarum, sermo II] à [In die Paschae, sermo II] ; cf. mss. Latin 2909, f. 97-106 ; 2910, f. 84v-98 (76-85) ; — [Dominica in Albis, sermones I et II] ; cf. mss. Latin 2909, f. 106-110 ; 2910, f. 98-102 où la première partie des sermons manque (85-88) ; — [Dominica II post Pascha] à « Dominica I a post octavam Pentecostes » ; cf. mss. Latin 2909, f. 110-132 ; 2910, f. 102-135 (88-111v) ; — [Dominica I a post octavam Pentecostes, sermo II], abrégé ; cf. mss. Latin 2909, f. 132-133v ; 2910, f. 135-137 (111v-113) ; — [Dominica II a post octavam Pentecostes, sermo I] à [Dominica III a post octavam Pentecostes, sermo I] ; cf. mss. Latin 2909, f. 133v-137 ; 2910, f. 137-142v (113-116v) ; — [Dominica III a post octavam Pentecostes, sermo II] ; cf. mss. Latin 2909, f. 137-138v ; 2910, f. 142v-144v, sermon lié au précédent (116v-118) ; — [Dominica IV a post octavam Pentecostes] à [Dominica XIII a , sermo I] ; cf. mss. Latin 2909, f. 138v-165v ; 2910, f. 144v-180 (118-143) ; — [Dominica XIII a , sermo II] ; cf. mss. Latin 2909, f. 165v-167 ; 2910, f. 180-182 incomplet de la fin (143-144v) ; — [Dominica XIV a ] à [Dominica XVII a , sermo I] ; cf. mss. Latin 2909, f. 170-180v ; 2910, f. 182-198v (144v-156v) ; — [Dominica XVII a , sermo II] ; cf. mss. Latin 2909, f. 180v-181v en deux sermons ; 2910, f. 198v-200 (156v-157v) ; — [Dominica XVIII a ] à [Dominica XXV a , sermo I] ; cf. mss. Latin 2909, f. 181v-202 ; 2910, f. 200-230v (157v-180) ; — « Secundum Johannem .VI°. capitulo. Cum sublevasset oculos Jhesus ... (Joh. VI, 5). Quoniam sicut habetur in libro Sapientie... — ... Explicit Summa magistri Johannis Abbatisville. In... hoc excipio » ; cf. mss. Latin 2909, f. 202-203 ; 2910, f. 230v-232 (180-181). Cf. A. Lecoy de La Marche, La Chaire française au Moyen-Age , Paris, 1886, 60 et sq. et 516 ; Glorieux, Maîtres en théol ., I, 272 ; Schneyer, op. cit ., III, 510-522.

    F. 16v. « Deus qui dixit ... » [JOHANNES HALGRINUS DE ABBATISVILLA] ; cf. mss. Latin 2909, f. 15 ; 3560, f. 1 ; Schneyer, Repert. lat. Serm. , III, 527-537, n° 16.

Intervenants

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Incipit du lemme biblique

    Abeuntes Pharisaei consilium inierunt ... (Mt. XXII, 15).

    Incipit

    Scribae quaerentes Dominum comprehendere...

    f. 134v

    Incipit du lemme biblique

    Abiit Jesus trans mare Galilaeae ... (Joh. VI, 1).

    Incipit

    Haec inusitata visibilia ad cognitionem...

    f. 111v

    Incipit du lemme biblique

    Abrahae dictae sunt promissiones ... (Gal. III, 16). Dabit quasi pulverem ... (Is. XLI, 2)

    Incipit

    In hac dominica agitur de insufficentia legis...

    f. 106v

    Incipit du lemme biblique

    Accesserunt ad Jesum Sadducaei ... (Mt. XXII, 23).

    Incipit

    Sicut dictum est in evangelio hoc primo agitur de resurrectione...

    f. 158v

    Incipit du lemme biblique

    Adducunt ei surdum et mutum ... (Mc. VII, 32).

    Incipit

    Surdus iste et mutus qui adducitur ad Deum...

    f. 140

    Incipit du lemme biblique

    Adtendite a falsis prophetis ... (Mt. VII, 15).

    Incipit

    Instruit Ecclesia in hoc loco simplicitatem gentium...

    f. 95v

    Incipit

    Si jubemur vitare hypocritas...

    f. 96

    Incipit du lemme biblique

    Amen, amen dico vobis : Quia plorabitis ... (Joh. XVI, 20).

    Incipit

    Distinguit Apostolus in hoc loco viam veritatis...

    f. 94

    Incipit du lemme biblique

    Amen, amen dico vobis : Si quid petieritis ... (Joh. XVI, 23).

    Incipit

    Provocat Dominus discipulos ad petendum...

    f. 70

    Incipit

    Ut fiduciam impetrandi praebeat Dominus...

    f. 70v

    Incipit du lemme biblique

    Apparuerunt illis dispertitae linguae ... (Act. II, 3).

    Incipit

    Adveniens hodie Spiritus sanctus in discipulos...

    f. 74v

    Incipit du lemme biblique

    Apparuit enim gratia Dei Salvatoris nostri ... (Tit. II, 11).

    Incipit

    Desiderabat Apostolus ut doctrinam Salvatoris...

    f. 29

    Incipit

    Hodie, dilectissimi, illuxit nobis divinae largitas bonitatis...

    f. 30

    Incipit du lemme biblique

    Ascendens Christus in altum ... (Eph. IV, 8).

    Incipit

    In die Ascensionis, captivam duxit ...

    f. 18

    Incipit du lemme biblique

    Ascendens Jesus in naviculam transfretavit ... (Mt. IX, 1).

    Incipit

    Non Nazareth quae dicitur...

    f. 124v

    Incipit du lemme biblique

    Ascendente Jesu in naviculam, secuti sunt ... (Mt. VIII, 23-24).

    Incipit

    Adtendendum nobis est quod sunt duae naves...

    f. 22

    Incipit

    Qui magna fecerat in terra...

    f. 21

    Incipit du lemme biblique

    Ascendentibus illis Jerosolymam ... (Lc. II, 42).

    Incipit

    Adtendendum est nobis ex hac evangelii lectione...

    f. 12v

    Incipit du lemme biblique

    At ubi venit plenitudo temporis ... (Gal. IV, 4).

    Incipit

    Ante adventum Christi fuit tempus...

    f. 33v

    Incipit du lemme biblique

    Audistis quia dictum est antiquis : Non occides ... (Mt. V, 21).

    Incipit

    Docuit nos Apostolus in epistola sanctificare...

    f. 90

    Incipit

    Tria nobis in hoc evangelio dissuadentur...

    f. 90v

    Incipit du lemme biblique

    Beati oculi qui vident quae vos videtis ... (Lc. X, 23).

    Incipit

    Ostenditur in evangelio sicut ostensa est...

    f. 108

    Incipit du lemme biblique

    Caritas patiens est ... (I Cor. XIII, 4).

    Incipit

    In hac epistola Christi militem armat...

    f. 29v

    Carnalium mentes pensare non valent ; nisi ea quae carnaliter...

    f. 1

    Incipit du lemme biblique

    Christus adsistens pontifex ... (Hebr. IX, 11).

    Incipit

    Dominica ista appellatur dominica in Passione Domini...

    f. 44v

    Incipit

    Tria in hoc verbo debet adtendere...

    f. 45

    Incipit du lemme biblique

    Christus passus est pro nobis ... (I Petr. II, 21).

    Incipit

    Christi beneficium commemorat apostolus Petrus...

    f. 59v

    Incipit

    In hac dominica secunda post Resurrectionem...

    f. 59v

    Incipit du lemme biblique

    Confidimus in Domino Jesu ... (cf. Phil. I, 6).

    Incipit

    In hac dominica docemur qualiter diligendus...

    f. 131

    Incipit du lemme biblique

    Confortamini in Domino ... (Eph. VI, 10).

    Incipit

    Homo in dominica praecedenti instructus...

    f. 129

    Incipit

    Invitat nos Apostolus ad armaturam...

    f. 129v

    Incipit du lemme biblique

    Cum appropinquaret Jesus Jerusalem, videns civitatem flevit ... (cf. Lc. XIX, 41).

    Incipit

    Deus secundum historiam evangelicam...

    f. 134v

    Incipit du lemme biblique

    Cum appropinquasset Jesus Jerosolymis, et venisset Bethphage ... (Mt. XXI, 1).

    Incipit

    Appropinquavit Dominus Ecclesiae vel humano generi...

    f. 20

    Incipit

    Evangelium istud deservit duabus dominicis...

    f. 4v

    Incipit

    Hujus litterae expositio in prima dominica Adventus...

    f. 76

    Incipit du lemme biblique

    Cum audisset Johannes in vinculis ... (Mt. XI, 2).

    Incipit

    Dum Christus praedicaret et suam confirmationem...

    f. 25

    Incipit du lemme biblique

    Cum autem descendisset Jesus de monte ... (Mt. VIII, 1).

    Incipit

    In hac Evangelii lectione...

    f. 60

    Incipit

    In hoc evangelio leprosi explicatur curatio...

    f. 43

    Incipit du lemme biblique

    Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam ... (Joh. XV, 26).

    Incipit

    In hac evangelica lectione quid Spiritus sanctus...

    f. 73

    Incipit

    In hac evangelii lectione nobis ostenditur quid facturus...

    f. 73

    Incipit du lemme biblique

    Cum complerentur dies Pentecostes ... (Act. II, 1).

    Incipit

    In hac dominica de adventu Spiritus sancti...

    f. 74v

    Cum sacrosancta mater Ecclesia, sancto praemonstrante Spiritu...

    f. 1v

    Incipit du lemme biblique

    Cum sero esset die illo ... (Joh. XX, 19).

    Incipit

    Dominus ac redemptor noster veritatem suae resurrectionis...

    f. 58v

    Incipit

    Nam omnes dies denominabantur antiquitus...

    f. 58

    Incipit du lemme biblique

    Cum sublevasset Jesus oculos ... (Joh. VI, 5).

    Incipit

    Quoniam, sicut habetur in libro Sapientiae...

    f. 139

    Incipit du lemme biblique

    Cum turbae irruerent in Jesum ... (Lc. V, 1).

    Incipit

    Ex hoc evangelio potest elici sermo moralis. Ipse stabat...

    f. 121

    Incipit

    Turbae ex devotione audiendi...

    f. 204

    Incipit du lemme biblique

    Cum venerit ille, arguet mundum de peccato ... (Joh. XVI, 8).

    Incipit

    Spiritus quidem sanctus replens apostolos...

    f. 98v

    Incipit du lemme biblique

    Debitores sumus non carni ... (Rom. VIII, 12).

    Incipit

    Haec dominica octava respondet septimae. Nam in illa actum est...

    f. 127v

    Incipit du lemme biblique

    Deus caritas est ... (I Joh. IV, 8).

    Incipit

    Haec epistola prima dominica post Pentecosten...

    f. 110

    Incipit du lemme biblique

    Deus qui dixit de tenebris lumen splendescere ... (II Cor. IV, 6).

    Incipit

    Tria tempora designavit Apostolus...

    f. 4v (en marge)

    Dicit Beda quod illicitum est in lege, necessitas...

    f. 18v

    Incipit du lemme biblique

    Dicite, pusillanimes ... (Is. XXXV, 4).

    Incipit

    Ante adventum Domini, fratres carissimi, in tanta caligine...

    f. 16

    Dicitur in Lucam, duodevicesimum capitulum de pharisaeo qui jactabat contra publicanum...

    f. 18v

    Differentia est inter sacramenta veteris Legis et sacramenta novae Legis...

    f. 5

    Incipit du lemme biblique

    Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo ... (Deut. VI, 5 et Mt. XXII, 37).

    Incipit

    Diligendus est Deus ex toto corde...

    f. 122v

    Incipit du lemme biblique

    Dixit Jesus ad quosdam, qui in se confidebant ... (Lc. XVIII, 9).

    Incipit

    Agitur in hac dominica de humilitate...

    f. 102v

    Incipit du lemme biblique

    Domine, filia mea modo defuncta est ... (Mt. IX, 18).

    Incipit

    Filia in domo patris sui defuncta...

    f. 137

    Incipit du lemme biblique

    Ductus est Jesus in desertum ... (Mt. IV, 1).

    Incipit

    In hac lectione evangelica pugna contra diabolum...

    f. 33v

    Incipit

    In temptatione capitis membrorum temptatio...

    f. 34

    Incipit du lemme biblique

    Dum iret Jesus in Jerusalem ... (Lc. XVII, 11).

    Incipit

    Leprosi sunt haeretici...

    f. 111v

    Incipit du lemme biblique

    Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et suscitabo ... (Jer. XXIII, 5).

    Incipit

    Ea quae in novissimis fient temporibus...

    f. 138v

    Incipit du lemme biblique

    Ecce homo quidam hydropicus erat ... (Lc. XIV, 2).

    Incipit

    Disputatur in hoc evangelio contra avaritiam...

    f. 199

    Incipit du lemme biblique

    Ecce nunc tempus acceptabile ... (II Cor. VI, 2).

    Incipit

    Ad quid autem hoc tempus sit acceptabile...

    f. 57

    Incipit du lemme biblique

    Ecce positus est hic in ruinam ... (Lc. II, 34).

    Incipit

    Veniens in mundum Dominus positus est...

    f. 9v

    Incipit du lemme biblique

    Ecce quam bonum et quam jucundum ... (Ps. CXXXII, 1).

    Incipit

    Sic gratulatur, dilectissimi, David propheta...

    f. 12

    Incipit du lemme biblique

    Ego sum pastor bonus ... (Joh. X, 11).

    Incipit

    Dominus in hac evangelica lectione et suae miserationis...

    f. 61

    Incipit

    Dominus in hoc evangelio beneficium passionis suae...

    f. 61

    Incipit du lemme biblique

    Ego vox clamantis in deserto ... (Joh. I, 23).

    Incipit

    Interrogatus Johannes quis esset veritatem...

    f. 1

    Incipit du lemme biblique

    Egredietur virga de radice Jesse ... (Is. XI, 1).

    Incipit

    Eadem ab Apostolo dici invenio his verbis : Caritas patiens est ...

    f. 15

    Incipit du lemme biblique

    Egressus Jesus secessit in partes Tyri ... (Mt. XV, 21).

    Incipit

    Qualiter peccator victus a temptatione...

    f. 61v

    Incipit du lemme biblique

    Ejice ancillam et filium ejus ... (Gal. IV, 30).

    Incipit

    Distinguit Apostolus inter heredem...

    f. 42

    Incipit du lemme biblique

    Erat autem proximum Pascha ... (Joh. VI, 4).

    Incipit

    Qui ad hereditatem caelestem festinare desiderant...

    f. 43

    Incipit du lemme biblique

    Erat Jesus ejiciens daemonium ... (Lc. XI, 14).

    Incipit

    In hodierno evangelio tria docentur : gravitas...

    f. 40

    Incipit

    Post praedicationis verba quae hominibus...

    f. 64v

    Incipit du lemme biblique

    Erat pater ejus et mater mirantes ... (Lc. II, 33).

    Incipit

    Joseph siquidem pater Christi...

    f. 9

    Incipit du lemme biblique

    Erat quidam regulus ... (Joh. IV, 46).

    Incipit

    Iste cujus filius infirmabatur non rex, sed regulus appellabatur...

    f. 130

    Incipit du lemme biblique

    Erunt signa in sole ... (Lc. XXI, 25).

    Incipit

    In hoc evangelio agitur de secundo adventu...

    f. 11v

    Incipit

    Nam, sicut dicit Joel, sol convertetur...

    f. 12

    Incipit du lemme biblique

    Estote ergo misericordes, sicut et Pater ... (Lc. VI, 36).

    Incipit

    Invitamur hoc loco ad misericordiam...

    f. 85v

    Incipit

    Invitamur hoc loco ad opera misericordiae...

    f. 118v

    Incipit du lemme biblique

    Estote factores verbi ... (Jac. I, 22).

    Incipit

    Dominica ista quinta post Pascha...

    f. 69

    Incipit

    Invitat nos Apostolus non solum ad audiendum...

    f. 69v

    Incipit du lemme biblique

    Estote imitatores Dei sicut filii ... (Eph. V, 1).

    Incipit

    In missa hujus dominicae qui de peccatore factus est...

    f. 37v

    Incipit

    Sicut dicit Johannes prima canonica : In hoc manifesti sunt ...

    f. 63

    Incipit du lemme biblique

    Estote itaque prudentes et vigilate ... (I Petr. IV, 7).

    Incipit

    Ad tria nos invitat Petrus apostolus...

    f. 72

    Incipit

    Servitium hujus dominicae nos praeparat...

    f. 72

    Incipit du lemme biblique

    Et cum factus esset Jesus annorum duodecim ... (Lc. II, 42)

    Incipit

    Merito Lucas inter quattuor animalia...

    f. 12

    Incipit du lemme biblique

    Et erat quidam mendicus ... (Lc. XVI, 20).

    Incipit

    De quattuor hoc loco dives reprehenditur...

    f. 79

    Incipit du lemme biblique

    Et vita erat lux ... (Joh. I, 4)

    Incipit

    Hodie, dilectissimi, nato in carne Salvatore Domino...

    f. 5v

    Incipit du lemme biblique

    Exiens Jesus de finibus Tyri ... (Mc. VII, 31).

    Incipit

    Hic de reparatione generis humani legitur...

    f. 104v

    Incipit

    Tyrus interpretatur angustia in quo significatur Judaea...

    f. 104v

    Incipit du lemme biblique

    Exiit qui seminat ... (Lc. VIII, 5).

    Incipit

    Parabola ista cum interpretatione sua...

    f. 27v

    Incipit du lemme biblique

    Existimo quod non sunt condignae ... (Rom. VIII, 18).

    Incipit

    Tertiae dominicae sic respondet quarta. In illa dictum est...

    f. 84v

    Incipit du lemme biblique

    Expulit Jesum Spiritus in desertum ... (Mc. I, 12).

    Incipit

    Fratres, magister noster quem unum...

    f. 13v

    Incipit du lemme biblique

    Expurgate vetus fermentum ... (I Cor. V, 7).

    Incipit

    Hodie dominicae Resurrectionis celebratur sollemnitas...

    f. 53

    Incipit

    Quia Domino hodie festivitatem celebramus paschalem...

    f. 53

    Incipit du lemme biblique

    Factum est autem, cum appropinquaret Jericho ... (Lc. XVIII, 35).

    Incipit

    Littera plana est, igitur Jericho interpretatur luna...

    f. 56

    Incipit du lemme biblique

    Factum est cum intraret Jesus in domum ... (Lc. XIV, 1).

    Incipit

    In hoc evangelio invitat nos Dominus ad humilitatem...

    f. 276v

    Incipit du lemme biblique

    Factum est dum iret Jesus in Jerusalem ... (Lc. XVII, 11).

    Incipit

    Legitur de Samaritanis quoniam ipsi cum...

    f. 147v

    Incipit du lemme biblique

    Fiduciam talem habemus per Christum ... (II Cor. III, 4).

    Incipit

    In hac dominica duodecima agitur de reparatione generis humani...

    f. 104

    Incipit

    Spiritualis ministerii dispensatio in hac epistola commendatur...

    f. 104

    Incipit du lemme biblique

    Fratres, debitores sumus non carni ... (Rom. VIII, 12).

    Incipit

    Debitores sumus, sicut dicit Apostolus, sed tacet qui...

    f. 128

    Incipit du lemme biblique

    Gaudete in Domino semper ... (Phil. IV, 4).

    Incipit

    In hac quarta dominica quae Nativitati vicinior est...

    f. 23

    Incipit

    Non in hoc saeculo qui gaudium hujus saeculi...

    f. 26v

    Incipit du lemme biblique

    Gratias ago Deo meo ... (I Cor. I, 4).

    Incipit

    In Christo divites facti sumus...

    f. 158

    Incipit

    In hac dominica octava decima de pace agitur...

    f. 120

    Incipit du lemme biblique

    Habentes donationes secundum gratiam ... (Rom. XII, 6).

    Incipit

    Quoniam fidelis anima non tantum Deo offertur...

    f. 13v

    Incipit

    Quoniam omnes unum corpus sumus in Christo...

    f. 39v

    Incipit du lemme biblique

    Haec est voluntas Dei, sanctificatio vestra ... (I Thess. IV, 3).

    Incipit

    Sanctificatio nostra a Deo est...

    f. 35v

    Herodes tradiderat Petrum custodiendum quattuor quaternionibus militum...

    f. 18

    Incipit du lemme biblique

    Hoc enim sentite in vobis ... (Phil. II, 5).

    Incipit

    Ad humilitatem, et patientiam et caritatem...

    f. 123

    Incipit

    Dominica ista dicitur dominica in Ramis palmarum...

    f. 122v

    Hoc est mandatum de praeceptis synodalibus. Sacerdotes remittant ad pontificem...

    f. 52v

    Incipit du lemme biblique

    Hoc oro ut probetis ... (cf. Phil. I, 10).

    Incipit

    Apostolus diligens Philippenses et nos...

    f. 170

    Hodie, carissimi, sollemnitatem Dei et omnium sanctorum ejus...

    f. 3v

    Incipit du lemme biblique

    Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho ... (Lc. X, 30).

    Incipit

    Homo iste humanum genus significat...

    f. 108v

    Incipit du lemme biblique

    Homo quidam erat dives qui habebat villicum ... (Lc. XVI, 1).

    Incipit

    Dives iste Deus est...

    f. 98

    Incipit

    In hoc evangelio nobis misericordia Dei ostenditur...

    f. 131v

    Incipit du lemme biblique

    Homo quidam erat dives qui induebatur ... (Lc. XVI, 19).

    Incipit

    Iste quasi ignotus et a Domino reprobatus...

    f. 111v

    Incipit du lemme biblique

    Homo quidam fecit cenam magnam ... (Lc. XIV, 16).

    Incipit

    Ex hoc evangelio sic potest elici sermo : Homo quidam...

    f. 114

    Incipit du lemme biblique

    Hortamur vos et obsecramus ... (I Thess. IV, 1)

    Incipit

    Haec dominica praecedenti convenienti ratione respondet...

    f. 60

    Incipit du lemme biblique

    Hortamur vos ne in vacuum ... (II Cor. VI, 1).

    Incipit

    Dominica ista dominica in quadragesima...

    f. 31v

    Incipit du lemme biblique

    Humanum dico propter infirmitatem ... (Rom. VI, 19).

    Incipit

    In hac dominica septima de vocatione gentium...

    f. 91

    Incipit

    Invitat nos Apostolus ut sicut universitatem...

    f. 91v

    Incipit du lemme biblique

    Humiliamini sub potenti manu Dei ... (I Petr. V, 6).

    Incipit

    Tertia dominica respondet secundae hoc modo...

    f. 81v

    Incipit du lemme biblique

    Ibat Jesus in civitatem quae vocatur Naim ... (Lc. VII, 11).

    Incipit

    Defunctus iste significat hominem...

    f. 153v

    Incipit

    Illa mulier vidua Ecclesia est...

    f. 153v

    Igitur Apostolus in hac epistola primo ostendit...

    f. 26v

    Incipit du lemme biblique

    Imitatores mei estote ... (Phil. III, 17).

    Incipit

    In hac dominica quasi per totum officium...

    f. 133v

    Incipit

    Invitat nos Apostolus ad imitationem...

    f. 133v

    Incipit du lemme biblique

    In hoc apparuit caritas Dei ... (I Joh. IV, 9).

    Incipit

    Multiplex hoc loco divinae dilectionis...

    f. 78

    Incipit du lemme biblique

    In principio erat Verbum ... (Joh. I, 1).

    Incipit

    Quia temporalem Christi nativitatem...

    f. 31

    Jubilus est laetitia quae non potest voce exprimi...

    f. 16v

    Legimus in historiis sanctorum patrum, dilectissimi fratres, quod sanctus Bonifatius...

    f. 4

    Legitur quod sicut Jonas fuit in ventre ceti tres dies...

    f. 18v

    Incipit du lemme biblique

    Libenter suffertis insipientes ... (II Cor. XI, 19).

    Incipit

    Dominica ista appellatur dominica in Sexagesima...

    f. 25v

    Incipit du lemme biblique

    Loquente Jesu ad turbas : [Ecce princeps unus] ... (Mt. IX, 18).

    Incipit

    Agitur in hoc evangelio de Christo lapide angulari...

    f. 137

    Incipit du lemme biblique

    Manifesta sunt opera carnis quae sunt fornicatio ... (Gal. V, 19).

    Incipit

    De qua Os. IV (11) : Vinum et ebrietas ... In corde sunt duo...

    f. 145

    Incipit du lemme biblique

    Maria Magdalene et Maria Jacobi ... (Mc. XVI, 1).

    Incipit

    Religiosae mulieres, sepulto Domino, dum licuit...

    f. 54v

    Incipit

    Tres mulieres venientes ad monumentum...

    f. 54v

    Incipit du lemme biblique

    Misereor super turbam ... (Mc. VIII, 2).

    Incipit

    Multipliciter hoc loco Christus utriusque naturae suae...

    f. 126v

    Incipit du lemme biblique

    Miserere mei, Domine, fili David ... (Mt. XV, 22).

    Incipit

    Mulier haec orans pro filia homo orans pro conscientia...

    f. 61v

    Incipit du lemme biblique

    Miserunt Judaei ab Jerosolymis ... (Joh. I, 19).

    Incipit

    Putabant Judaei Johannem esse Christum...

    f. 27v

    Incipit du lemme biblique

    Modicum et jam non videbitis me ... (Joh. XVI, 16).

    Incipit

    Modicum, id est modicum tempus restat usque ad hoc quod patiar...

    f. 93v

    Incipit du lemme biblique

    Nemini quidquam debeatis ... (Rom. XIII, 8).

    Incipit

    Haec dominica praecedenti respondet. Nam in praecedenti dominica...

    f. 19v

    Incipit du lemme biblique

    Nemo loquens in spiritu Dei ... (I Cor. XII, 3).

    Incipit

    Opus tuum malum separationem pronuntiat...

    f. 99v

    Incipit du lemme biblique

    Nemo potest duobus dominis servire ... (Mt. VI, 24).

    Incipit

    A curiositate et sollicitudine hujus vitae...

    f. 150v

    Incipit du lemme biblique

    Nescitis quod hi qui in stadio currunt ... (I Cor. IX, 24).

    Incipit

    Dominica ista appellatur dominica in Septuagesima...

    f. 22v

    Incipit

    Propositus est nobis a Deo cursus...

    f. 23

    Incipit du lemme biblique

    Nolite esse prudentes apud vosmetipsos ... (Rom. XII, 16).

    Incipit

    Arguit in hoc verbo Apostolus qui se sapientes...

    f. 16v

    Incipit

    In hac tertia dominica post Epiphaniam...

    f. 41v

    Incipit du lemme biblique

    Nolite mirari si odit vos mundus ... (I Joh. III, 13).

    Incipit

    Confortat Johannes quibus scripsit...

    f. 80v

    Incipit

    Dicit Eccli. (II, 11) : Respicite filii ... Bene dominica ista praecedenti respondet...

    f. 133v

    Incipit du lemme biblique

    Non cessamus pro vobis orantes ... (Col. I, 9).

    Incipit

    Desiderat Apostolus ut plene cognoscamus...

    f. 176

    Incipit

    In hac dominica vacante agitur de lapide angulari...

    f. 136

    Incipit du lemme biblique

    Non simus concupiscentes malorum ... (I Cor. X, 6).

    Incipit

    Agimus autem in hac dominica de misericordia Domini...

    f. 96v

    Incipit du lemme biblique

    Non sunt condignae passiones ... (Rom. VIII, 18).

    Incipit

    Non sunt condignae passiones quia per adflictionem...

    f. 85

    Nota quod in quolibet Quattuor temporum est jejunium trium dierum...

    f. 18v

    Incipit du lemme biblique

    Notum vobis facio evangelium ... (I Cor. XV, 1).

    Incipit

    Fratres, in hac dominica undecima de humilitate agitur...

    f. 136

    Incipit du lemme biblique

    Nuptiae factae sunt in Cana Galilaeae ... (Joh. II, 1).

    Incipit

    Christus Johannis testimonio ostensus...

    f. 55

    Incipit

    Prima est inter religiones matrimonium...

    f. 41

    Incipit du lemme biblique

    Obsecro itaque vos, ego vinctus in Domino ... (Eph. IV, 1).

    Incipit

    Haec dominica respondet praecedenti ordinatione congrua...

    f. 118

    Incipit du lemme biblique

    Obsecro itaque vos, fratres, per misericordiam ... (Rom. XII, 1).

    Incipit

    In hac prima dominica post Epiphaniam agitur...

    f. 10v

    Incipit

    Utitur Apostolus artificio praedicandi...

    f. 10v

    Incipit du lemme biblique

    Obsecro vos, fratres, ut digne ambuletis ... (cf. Eph. IV, 1).

    Incipit

    Notandus est ordo vocationis...

    f. 118v

    Incipit du lemme biblique

    Obsecro vos ne deficiatis in tribulationibus meis ... (cf. Eph. III, 13).

    Incipit

    Cervarum parturitio nobis ostenditur...

    f. 152v

    Incipit

    In hac dominica ostenditur sanctae matris Ecclesiae...

    f. 115v

    Incipit du lemme biblique

    Obsecro vos tamquam advenas ... (I Petr. II, 11).

    Incipit

    In hac dominica tertia pro gaudio resurrectionis...

    f. 155

    Incipit

    Petrus non solum arguit et increpat...

    f. 63

    Incipit du lemme biblique

    Offerebant ei paralyticum ... (Mt. IX, 2).

    Incipit

    Paralyticus iste significat animam...

    f. 162v

    Incipit du lemme biblique

    Omne datum optimum ... (Jac. I, 17).

    Incipit

    Creator hominis Deus hominem...

    f. 66

    Incipit

    In hac dominica quarta illi qui nati sunt...

    f. 65v

    Incipit du lemme biblique

    Omne quod natum est ex Deo ... (I Joh. V, 4).

    Incipit

    In praecedenti dominica agebatur de utraque resurrectione...

    f. 56

    Incipit

    Johannes agens de spirituali resurrectione...

    f. 56v

    Incipit du lemme biblique

    Omnes unanimes in oratione estote ... (cf. I Petr. III, 8).

    Incipit

    Invitat Apostolus ad unitatem...

    f. 120

    Incipit

    Perturbant Ecclesiam haeretici...

    f. 86v

    Incipit du lemme biblique

    Ostendite mihi numisma census ... (Mt. XXII, 19).

    Incipit

    Nummus de quo hic agitur...

    f. 135

    Incipit du lemme biblique

    Plenitudo legis est dilectio ... (Rom. XIII, 10).

    Incipit

    Lex in decem mandatis consistit...

    f. 19v

    Plura sunt impedimenta matrimonii, scilicet votum castitatis, minor aetas...

    f. 52v

    Prohiberi solebat ne nati post filiolitatem compatrum et commatrum...

    f. 18v

    Incipit du lemme biblique

    Quaecumque scripta sunt ad nostram doctrinam ... (Rom. XV, 4).

    Incipit

    In hac dominica agit de utroque adventu...

    f. 21

    Incipit

    Invitat nos Apostolus ut in procellis temptationum...

    f. 9

    Incipit du lemme biblique

    Quanto tempore heres parvulus est ... (Gal. IV, 1).

    Incipit

    In illis dominicis quae praecesserunt Domini nativitatem...

    f. 7

    Qui amat animam suam et qui se procurat secundum desideria carnis...

    f. 52v

    Incipit du lemme biblique

    Quicumque baptizati sumus ... (Rom. VI, 3).

    Incipit

    Baptismus est ablutio et tinctio...

    f. 89

    Incipit

    Haec dominica sexta quintae respondet. In quinta enim monet...

    f. 88

    Incipit du lemme biblique

    Quid existis in desertum videre ? ... (Mt. XI, 7 ; Lc. VII, 24).

    Incipit

    Commendat Deus Johannem et est prima...

    f. 25v

    Quid tibi cum feminis, qui ad altare cum Deo fabularis...

    f. 18

    Incipit du lemme biblique

    Quis ex vobis arguet me de peccato ... (Joh. VIII, 46).

    Incipit

    In hac dominica passionis Domini convenienter...

    f. 46v

    Incipit du lemme biblique

    Quis ex vobis homo ... (Lc. XV, 4)

    Incipit

    Dominus in triplici parabola...

    f. 83

    Incipit du lemme biblique

    Renovamini spiritu mentis vestrae ... (Eph. IV, 23).

    Incipit

    Ad renovationem spiritus nos invitat Apostolus...

    f. 124

    Incipit

    In hac dominica nonadecima agitur de renovatione vetustatis humanae...

    f. 123v

    Incipit du lemme biblique

    Scitis quia post biduum Pascha ... (Mt. XXVI, 2).

    Incipit

    Post diem siquidem legis naturalis...

    f. 50v

    Incipit du lemme biblique

    Scitis quoniam cum gentes ... (I Cor. XII, 2).

    Incipit

    Respondet haec dominica praecedenti quasi per quamdam...

    f. 99

    Incipit du lemme biblique

    Scriptum est quoniam Abraham ... (Gal. IV, 22).

    Incipit

    Dominica ista septima est ab illa...

    f. 41

    Incipit du lemme biblique

    Scriptura omnia conclusit sub peccato ... (Gal. III, 22)

    Incipit

    Scriptura siquidem hominem de peccato redarguit...

    f. 107v

    Incipit du lemme biblique

    Si linguis hominum loquar ... (I Cor. XIII, 1).

    Incipit

    Ista dominica appellatur dominica in Quinquagesima...

    f. 54v

    Si quis cognoverit uxorem alicujus et ille mortem in ejus maritum machinatus fuerit...

    f. 18v

    Si quis dederit fidem alicui mulieri ut illam ducat in uxorem...

    f. 18v

    Incipit du lemme biblique

    Si quis diligit me, sermonem meum ... (Joh. XIV, 23).

    Incipit

    In hac Evangelii lectione quid in adventu...

    f. 108

    Incipit

    Observantiam quoque divini sermonis...

    f. 108v

    Si quis in emendam curiae alicujus inciderit et jubeatur excommunicari...

    f. 18v

    Incipit du lemme biblique

    Si spiritu vivimus ... (Gal. V, 25).

    Incipit

    Haec dominica quinta decima praecedentibus respondet...

    f. 113

    Incipit

    Invitans Apostolus ad opera virtutum ...

    f. 113v

    Incipit du lemme biblique

    Sic nos existimet homo ... (I Cor. IV, 1).

    Incipit

    Dominica ista fideles instruit...

    f. 15v

    Incipit du lemme biblique

    Simile est regnum caelorum homini patrifamilias ... (Mt. XX, 1).

    Incipit

    Id est praesens Ecclesia, homini patrifamilias ... Nam manifeste coepit...

    f. 24

    Incipit

    Vinea Domini est Ecclesia...

    f. 24v

    Incipit du lemme biblique

    Simile est regnum caelorum homini regi qui voluit rationem ponere ... (cf. Mt. XVIII, 23).

    Incipit

    Dominus Petrum ad dimittendum invitaverat...

    f. 132v

    Incipit

    Petro quaerenti quotiens dimittendum esset...

    f. 132

    Incipit du lemme biblique

    Simile factum est regnum caelorum homini regi qui fecit nuptias ... (Mt. XXII, 2).

    Incipit

    Monemur in hoc evangelio ut non...

    f. 166

    Incipit du lemme biblique

    Spiritu ambulate et desideria carnis ... (Gal. V, 16).

    Incipit

    In hac dominica quarta decima agitur de veneno haereticae perfidiae...

    f. 252v

    Teloneum dicitur a TELOS graece, quod est vectigal latine...

    f. 18

    Incipit du lemme biblique

    Tulerunt ergo lapides, ut jacerent ... (Joh. VIII, 59).

    Incipit

    Recitat his diebus mater Ecclesia passionem Domini...

    f. 73

    Incipit du lemme biblique

    Vado ad eum qui misit me ... (Joh. XVI, 5).

    Incipit

    In hac evangelica lectione intendit Dominus...

    f. 67v

    Incipit du lemme biblique

    Videte, fratres, quomodo caute ambuletis ... (Eph. V, 15).

    Incipit

    Haec dominica respondet dominicae praecedenti in eo quod paralyticus...

    f. 126

    CICERO (Marcus Tullius Cicero) -- Extraits
    DÉCORATION -- Initiales filigranées (XIII e et XIV e s.)
    HENRI II, roi de FRANCE -- Possesseur
    JEAN DE BELLENCOURT, prêtre -- Mention (XV e s.)
    JOHANNES CHRYSOSTOMUS (s.) -- Extraits à lui attribués par les mss.
    JOHANNES HALGRINUS DE ABBATISVILLA, card. -- Sermones de tempore (collectio)
    JOHANNES HALGRINUS DE ABBATISVILLA, card. -- Sermones singuli
    Liturgie -- Traités
    MAURITIUS DE SULLIACO, Parisiensis ep. -- sermones singuli
    ODO DE URSICAMPO abbas -- Sermones
    ORIGENES -- Extraits ou citations à lui attribués par les mss.
    RABANUS MAURUS -- Extraits à lui attribués par les mss.
    RELIURE -- Reliures aux armes de Henri II
    RELIURE -- Éléments annexes Tranches dorées et ciselées
    Sacrements -- Questions
    SENECA (Lucius Annaeus Seneca) -- Extraits à lui attribués par les mss.
    Sentences bibliques, patristiques ou théologiques
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- Sermones singuli
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Omnium sanctorum festum

Source des données