Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.3303

Numérisations

Manifeste IIIF

Aspects codicologiques

  • Parch., XVe s., II + 120 ff. + 2 ff. (f. 120v° blanc), 300 x 210 mm. Quelques gloses ou corrections marginales et interlinéaires de plusieurs mains contemporaines. Les feuillets de garde du début proviennent d’un manuscrit italien du XIIIe s. (on peut encore déchiffrer au f. II-IIv° un fragment d’AVGVSTINVS HIPPONENSIS, Tractatus in Iohannem, XL, 2-6); le bifolio final est un acte notarié d’origine romaine, daté de 1487-1488, dressé par Philippe Hauebert, clerc du diocèse de Cambrai, «apostolica et imperiali auctoritatibus notarius ».

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Présentation du contenu

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2: //Quippe illi

    f. 1-120: Plavtvs, Comoediae.

    f. 1-21: Amphitruo .

    titre: «Plauti Asinii Poetae clarissimi Comedie incipiunt et primo Comedia cui titulus est Amphytrio ».

    f. 21-37v°: Asinaria.

    titre: «Incipit Comedia secunda cui Titulus Asinaria ».

    f. 37v°-52: Aulularia.

    titre: «Incipit Comedia tercia cui Titulus Aulularia ».

    f. 52-70: Captiui.

    titre: «incipit Comedia cui Titulus Captiui duo ».

    f. 70-83: Curculio.

    titre: «Incipit Comedia quinta cui Titulus Curculio ».

    f. 83-98v°: Casina.

    titre: «incipit Comedia Sexta cui Titulus Casina ».

    f. 98v°-107: Cistellaria.

    titre: «Incipit Comedia Septima cui titulus est Cistellaria ».

    f. 107-120: Epidicus.

    titre: «Incipit Comedia Octaua cui titulus Epidicus ».

    à la fin: «Plauti Asinii (corr. en “ sarsinatis ”) poetae clarissimi explicit Comedia octaua et ultima » (après la découverte de douze nouvelles comédies de Plaute en 1426, A. Beccadelli a rajouté les mots suivants: «earum qui inueniuntur in hoc uolumine. VALE »).

    f. 120: Gellivs, Noctes Atticae (extrait: Vvlcacivs Sedigitvs, De poetis)

    titre: «Ex libro Nigidii quem de Poetis scripsit »

    inc.: «Multos incertos certare hanc rem uidemus... » (13 v. -XV, 24).

    Galterivs Bvrlaevs, De uita et moribus philosophorum (extrait: CIII, Vita Plauti)

    pas de titre.

    texte (rubriqué): «Plautus poeta comicus [“ex Vmbria Sarsinas” écrit en noir sur grattage] Romae claruit. Hic propter annonae difficultatem ad mollas manuarias pistorem (corrigé en “ i ”) se locauerat, ibi quotiens uacasset ab opera scribere fabulas ac uendere solitus. Fuit autem eloquentissimus » (chap. CIII, début - éd. H. Knust, Gualterii Burlaei liber de uita et moribus philosophorum, Tübingen, 1886, p. 334).

Anciens possesseurs

Anciennement dans

Origine

Historique de la conservation

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: selon C. Questa, 1985, op. cit. infra, le manuscrit a été corrigé et glosé par Antonio Beccadelli Panormita; Fulvio Orsini († 1600).

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 231 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

Ces références bibliographiques ont été récupérées telles quelles des données à la source

    • P. de Nolhac, La bibliothèque..., Paris, 1887, p. 369 n° 136 et 374, n° 196
    • C. Questa, Plauto diviso in atti prima di G. B. Pio, Codd. Vatt. latt. 3304 e 2711 (Riv. cult. class. med., 4, 1962, p. 216-217, 230 et pl. II, 1-4 [= détails des f. 86, 96, 91 et 100])
    • Id., Per la storia del testo di Plauto nell'umanesimo. I. La «recensio» di Poggio Bracciolini, Rome, 1968 (Quaderni Athenae, 6), p. 15 n. 14
    • Id., Parerga plautina: struttura e tradizione manoscritta delle commedie, Urbino, 1985 (Università degli studi di Urbino, Scienze umane, linguistica, letteratura, arte, 5), p. 183, 212 n. 36, 254, 266 n. 10, pl. XXXIX, 1 et 2 [= f. 86 et 96], XL, 1 et 2 [= f. 91 et 100], XLI [= f. 120]
    • R. Cappelletto, La «lectura Plauti» del Pontano. Con edizione delle postille del cod. Vindob. Lat. 3168 e osservazioni sull'Itala recensio, Urbino, 1988, p. 56, 211, 261
    • C. S. Celenza, The will of Cardinal Orsini (ob. 1438) (Traditio, 51, 1996, p. 258-259)
    • A. Tontini, Censimento critico dei manoscritti Plautini, I, Biblioteca apostolica Vaticana, Rome, 2002 (Atti della accad. Naz. Dei Lincei, Memorie s. 9, 15,4), p. 462-467
    • Réf.: BAMAT 7 (1997) 944
    • BMBV (1994) 11038-11039, (2005) p. 647 (2).

Vie du document

Source des données