Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Identifiant Biblissima+ : https://data.biblissima.fr/entity/Q385349
Certains Manifestes IIIF sont enrichis et peuvent contenir un index, une recherche plein texte, ou des annotations. Ils sont signalés ci-dessous par un astérisque au niveau du logo IIIF. Qu'est-ce qu'un Manifeste IIIF ? open_in_new
Collection IIIF
Manifestes IIIF dans cette collection
Numérisation intégrale
Numérisation partielle
Numérisation :
Source des données : BnF Archives et manuscrits
13 unités codicologiques (voir description détaillée ci-dessous).
F. 2, papillon de papier collé contenant un « elenchus rerum » d'une main du XVIIe s. ; — au verso du dernier f. de garde, papillon collé portant une note sur le contenu du ms., datée de 1738 et signée : « Lebouef ».
F. 1-4 [PETRUS PICTAVIENSIS, Sententiarum libri, l. III, c. 25, incompl. du début à l. IV, c. 1-6] : « [Item, sunt duo genera venialium peccatorum. Quedam sunt minus] levia, a quibus nemo... — ... prout nobis Spiritus sanctus ministrabit, proferemus » (P. L., CCXI, 1120-1162).
F. 5-12v Thèmes de Sermons et Sermons : « Ponens in thesauris abissos. Thesauri Domini sunt virtutes... — ... in habitaculo justi » (5) ; — « Fallax equs ad salutem etc. Equs, habundantia temporalium... — ... benedictione carebit » (5) ; — « Audiant mansueti... Mansuetudo facit discipulum Domini... — ... inhabitabunt in seculum etc. » (5) ; — « Gustate et videte... Quidam sunt qui nec vident... — ... auditus amatur » (5) ; — « Prohibe lingam tuam... Multiplex est malum... — ... non erudietur » (5) ; — « Omnia ossa mea dicent ... Est similitudo nature... — ... est tocius Trinitatis » (5) ; — « Non supergaudeant michi... Gaudium mundi luctum... — ... risus stulti » (5-5v) ; — « Domine in celo misericordia tua, etc. Vir sanctus dicitur celum... ... non fiunt planeta » (5v) ; — « Queres locum ejus... Mali sunt utiles... — ... ore laudantium » (5v) ; — « Non vidi justum... Panis dicitur Christus... — ... in regno Dei » (5v) ; — « Expecta Dominum... Quidam deviant a via... — ... credere noli » (5v) ; — « Quoniam ego in flagella... Debet homo esse paratus... — ... probaret te » (6) ; — « Signum magnum apparuit... Maria optimam partem... Que fuerit hec pars... — ... audiverimus adimplere » (6) ; — « Signum magnum... Salva glosarum majestate... — ... coronemur per infinita secula... » (6-7) ; — « Levavi oculos meos... Hodiernam sollempnitatem Omnium Sanctorum... — ... consequi mereamur » (7-10) ; — « Ductus est Jhesus... Non in solo pane... Secundum duas vitas... — ... patienter sustinet » (10-11) ; — « Recordare paupertatis... Hiis verbis Dominus... — ... darent pauperibus » (11) ; suite f. 12-12v : « ideo autem ad paupertatis sue memoriam... — ... pauperum est » ; — « Ductus est Jhesus. In hoc evangelio ostenditur nobis Dominus... — ... dyabolus facit ut supra » (11v-12).
F. 5-6. Ajouter [Comm. in Ps. XXXII, 7-XXXVII, 18]. « Ponens in thesauris... — ... Quoniam ego in flagella... probaret te ».
F. 13-22 [Commentarium in Aristotelis Analytica Posteriora, II, 1-10] « Distinctio autem primi libri a secundo potest assignari dupliciter... » jusqu'au § : « Que autem est diffinitio... demonstratio et diffinitio ». « Laus tibi sit Christe, quoniam labor explicit iste... » Le début et la fin de ce commentaire se trouvent dans le ms. Latin 483, f. 139-222 ; dans la marge supérieure du f. 13 : « iste c[aternus] est magistri Johannis Lemovicensis » ; cf. mentions dans le ms. Latin 483 (éd. Duplès-Agier, Chroniques de Saint Martial de Limoges, 356).
F. 23-44 [Commentarium et Quaestiones in L. III Sententiarum] Les feuillets ont été mal reliés ; lire : 37-44v, 26-33, 23-25, 34-36. [In Sent. III, D. X, 1 vers la fin, à D. XVIII, 1] : « Item obicitur ratione predestinationis... — ... neque pars beatitudinis », avec réclame : « quia si esset beatitudo » (37-44) ; [D. XXIII, 7-8 à D. XXXV, incompl.] : « hii omnes testimonio fidei probati... — ... veritatem intelligimus » (26-33v) ; [D.XXX V, vers la fin, à D. XL] « per sapientiam diligimus... — ... non irasci » (23-25). Le début du Commentaire du L. III, prologue et D. I-X, 1, se trouve dans le ms. Latin 483, f. 147-153v. Lacune d'un cahier correspondant aux D. XVIII, 1 vers la fin, à D. XXIII, 1-7. Sur ce Commentaire, cf. Lottin, dans Rech. théol. anc. méd., II (1930), 37-39, 50-53 (éd. du f. 23-23v) ; Id., Psychologie et Morale aux XIIe et XIIIe s., III, 217-218 (éd. du f. 23-23v), 397-398 (éd. du f. 32v), 436 ; Id., Bull. théol. anc. méd., II (1933), n° 253 ; Stegmüller, Repertorium, I, n° 1220 et 605 ; cf. Vienne, Bibl. nat., ms. 1532.
F. 25-25v Questions sur la vision et la connaissance de Dieu : « Queritur utrum Apostolus fuerit raptus in corpore an extra corpus... — ... non est inconveniens » (25) ; — « Queritur de visione Dei in patria... — ... ergo Sibilla scivit cum predixerit » (25v) ; — « Queritur utrum philosophi potuerint devenire ad notitiam Personarum... Queritur de cognitione Judeorum... — ... tantum faciebant apostoli » (25v) ;
F. 34-36v Suite des questions : « Apo. I, 6. Personam Patris etc... — ... utens ratione » (34) ; — « Queritur quorum cognitio major, vel modernorum vel antiquorum... Queritur utrum Judei potuerint cognoscere tempus Incarnationis... Queritur utrum Judei cognoverint Christum esse Messiam... Queritur utrum demones eum esse Dei Filium cognoverunt... Queritur de cognitione discipulorum infirmorum » (34) ; — « De visione que est in raptu... queritur, et primo queritur de raptu Ade... Tres sunt potentie anime... Queritur quis usus vegetabilis... » (34v) — « Queritur secundum quam vim fiat raptus... » (34v-35) ; — « Queritur de raptu Pauli... Queritur de acceptione personarum... » (35) ; — « Queritur de raptu Ade et Pauli... » (35v-36) ; — « Queritur utrum una persona possit videri sine alia... » (36) ; — « Queritur de cognitione Dei in via... — ... aliquid concupiscentie carnalis, ut dictum est, etc. » (36-36v).
F. 45-45v [Commentarium in Aristotelis De Generatione et Corruptione. I, 6] incompl. : « Quoniam autem primum oportet de materia vocatis elementis, etc. Dubitatur primo utrum tactus sit possibilis... Dubitatur utrum tactus sit in mathematicis... Dubitatur utrum quod movet moveatur... Dubitatur utrum omne continuum sit divisibile... — ... procedunt a secundo. Dubitatur... ».
F. 46-52v [Commentarium in Aristotelis De sophisticis Elenchis, I, 4-5] incompl. du début et de la fin : « Oratio composita et divisa non habent eandem substantiam... — ... vel est habens aliquam... ».
F. 13-22. [Commentarium in Aristotelis Analytica posteriora II, 1-10.] Ajouter Le commentaire entier peut être ainsi reconstitué : lat. 483, f. 139-146v, 190-199v, 159-165v, 208-215v, 174-181v, 216-222v ; 3237, f. 13-22 ; lat. 483, f. 200-207v, 157-158v et 154-156v. De la main de « JOHANNES LEMOVICENSIS » ; cf. J. Sclafer, dans Arch. d'hist. doctr. et litt. du M.A., XLII (1975), 145.
F. 23-44v. Ajouter cf. B. Carra de Vaux Saint-Cyr, dans Rev. des sc. philos. et théol., XLVII (1963), 571-605.
F. 53-60 [Liber de Causis, Gerardo Cremonensi interprete] Texte abrégé ; va jusqu'au début du comm. de la proposition 25 : « ... ut substantia stans per se ipsam cadit sub corruptione... » (éd. Bardenhewer, 1882, 163-186, avec var.).
F. 61-67v [Commentaria in Psalmos IX-XXXVI] incompl. du début et de la fin : « Confitebor. Inter studia grammatica docet recte scribere... — ... forma futuri judicii etc. ».
F. 67v-72 Notes de théologie, centons, sentences brèves : « A[ugustin]us. Merito non subicitur nobis nostrum inferius, quia nos reliquimus nostrum superius... — ... ascendente ad Deum » ; parmi ces notes figure un fragment de commentaire sur le Ps. 110, 1 : « [Confitebor]... in consilio justorum... David propheta... que revelatur » (71).
F. 73-80 MARCUS TULLIUS CICERO, De Officiis, excerpta. [L. I, c. 2, § 7 — L. III, c. 3, § 119] « Omnis que de aliqua re suscipitur institutio... — ... dicimus esse contrariam. Finit hic Tullius de Officiis » (éd. Mueller, Teubner, 1890, 4-55) ;
F. 80-80v Sentences brèves, en partie extraites des oeuvres de Cicéron : « Nulle insidie sunt occultiores... — ... rei sermo subjectus est » (texte différent du Ps. Caecilius Balbus, ed. Woelfflin, Bâle, 1855, 37 sqq.).
F. 81-81v Questions de grammaire spéculative : « Quam in activis, ut enim possemus circumloqui per plures dictiones... — ... ex vi actus conversi in habitum » ;
F. 81v Sophisma : « Queritur de hoc sophismate : Omnis anima necessario est justa... — ... et est infernus ».
F. 82-86v [Commentarium in Isagogen Porphyrii Boethio interprete] incompl. du début : « ... ita non distingens illam significationem hujus nominis circulus... Aliter autem rursus dicitur genus. Assignatur per duas significationes... — ... et differentiarum predictarum Ve predicabilium. Explicit expliceat, ludere scriptor eat ».
F. 86v-87 [Commentarium in Boethii De differentiis topicis] début : « Sicut dicit Aristoteles in octavo Thopicorum... Omnis ratio disserendi etc. Quia ergo intentio Boetii... — ... Hanc esse dicimus orationem etc... et primo de propositione ».
F. 88 [Commentarium in Librum sex principiorum] début : « Sicut dicit Aristoteles sensus est natura una... Videtur autem etc. Prima pars dividitur ... — ... in explanatione ».
F. 89-96v [Summa theologica. De Sacramentis. De sacramento matrimonii et de sacramento poenitentiae] Fragment d'une somme de théologie attribuée à Étienne Langton dans le ms. Bamberg. Patr. 136, Q. VI. 50 : « ... plerique quod quamdiu durat... Item queritur utrum fides, proles et sacramentum... — ... Item queritur an veniale dimittatur... habenti karitatem ». Cf. Stegmüller, Repertorium, n° 829, A. Landgraf, dans Philosophisches Jahrbuch, LIV (1941), 476-490 ; D. van den Eynde, dans Rech. theol. anc. méd., XVII (1950), 61-78 ; Lottin, Psychol. et morale aux XIIe et XIIIe s., III, 121, 697.
Cahiers réunis par Bernard Itier, qui a transcrit sur les espaces libres, des textes divers, et ajouté un cahier entièrement de sa main.
F. 111v-114v. Hymnes en l'honneur de ste Marie-Madeleine. Ajouter : Les hymnes « Lauda Mater Ecclesia...// » (112), « Aeterni Patris unice//... » (112-112v) sont peut-être d'Alain de Lille ; l'hymne « Domum obedientie// ... » (113v) peut lui être attribué ; cf. M. Th. d'Alverny, Alain de Lille, Paris, 1965, 44-48 ; ms. Latin 3702, f. 168v ; à la suite, l'hymne « O Maria Magdalene// Dum adhuc essent tenebre//... » (113v) n'est pas à lui attribuer ; cf. M. Th. d'Alverny, loc. cit., n. 74.
F. 131-135v [ARISTOTELES] Analytica posteriora, versio communis, II, c. VII vers la fin. à c. XVIII] incompl. : « ... neque una scientia demonstrat... — ... se habet ad omnem rem » (P. L., LXIV 749-762, avec var.) ; cf. Aristoteles latinus, Codices, I, 123-124 ; II, 787, 792-793.
F. 135v-138 [ARISTOTELES] Sophistici Elenchi, c. 1-5, incompl. « De sophisticis autem elenchis et de his qui videntur... — ... simpliciter non album... » (P. L., LXIV, 1007-1014, avec var.) ; cf. Aristoteles latinus, Codices, I, 47, 120-121 ; II, index.
F. 131-135v. [ARISTOTELES] Analytica posteriora. Ajouter [Jacobo Venetico interprete] (éd. L. Minio Paluello, dans Aristoteles latinus, IV, 80-107).
Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.
A diebus ordinationis domini Isemberti abbatis usque in praesentem diem octavarum sancti Andreae qui est annus gratiae...
f. 101v
Adsertor aequi, non ope regia//...
f. 115v
Aeterni Patris unice // Nos pio vultu respice //...
f. 112
Almi prophetae progenies pia// Clarus parente...
f. 122
Anno gratiae millesimo ducentesimo octavodecimo Otto imperator...
f. 114
Anno Verbi incarnati millesimo ducentesimo octavodecimo, vigilia sancti Columbani, manebant in hoc coenobio...
Ascendit Christus super caelos et praeparavit suae castissimae matri...
f. 99v
Audiant mansueti ... (Ps. XXXIII, 3)
Mansuetudo facit discipulum Domini...
f. 5
Ave Maria, gratia plena// Viri nescia...
f. 103
Ave maris stella // Luna, sol, aurora//...
Ave principium meae creationis//...
f. 111
Celsi meriti Maria // Quae solem verum...
Chronica Eusebii et undecimus liber Historiae ecclesiasticae tradunt Johannem in castello trans Jordanem Arabiae...
f. 121v
Confitebor [ tibi Domine, in toto corde meo ]... (Ps. IX, 2)
Inter studia grammatica docet recte scribere...
f. 61
Curro vias multas, vestigia nulla relinquens //...
f. 104v
De sophisticis autem elenchis et de his qui videntur...
f. 135v
De Stephani roseo sanguine // Martyrii...
f. 130v
De visione quae est in raptu quaeritur et primo quaeritur de raptu Adae...
f. 34v
Descendit sol justitiae per angelum ad Jacob...
f. 104
Deus qui beatae Mariae Magdalenae paenitentiam ita tibi placitam...
Distinctio autem primi libri a secundo potest adsignari dupliciter...
f. 13
Domine in caelo misericordia tua ... (Ps. XXXV, 6).
Vir sanctus dicitur caelum vel firmamentum...
f. 5v
Domum oboedientiae // Dum intraret Rex gloriae // ...
f. 168v
[...] Dubitatur primo utrum tactus sit possibilis...
f. 45
[...] Dubitatur utrum omne continuum sit divisibile...
f. 45v
[...] Dubitatur utrum quod movet moveatur et videtur quod sic...
[...] Dubitatur utrum tactus sit in mathematicis. Videtur quod non...
Ductus est Jesus in desertum ... (Mt. IV, 1).
In hoc evangelio ostenditur nobis Dominus triplici statu disciplinae...
f. 11v
Non in solo pane vivit homo ... (Mt. IV, 4). Secundum duas vitas...
f. 10
Ecce salus mundi, verbum Patris, hostia pura // Viva caro...
Est virtus placitis // Abstinuisse bonis//...
Exspecta Dominum et custodi viam ... (Ps. XXXVI, 34)
Quidam deviant a via veritatis quia avertunt...
Fallax equus ad salutem ... (Ps. XXXII, 17)
Equus, abundantia temporalium quae non liberabit...
Fidelium devotio // Depromat hymnum Domino // Qui Mariae Magdalenae...
f. 112v
Gaude caterva // Dei praesentis//...
f. 115
Gustate et videte ... (Ps. XXXIII, 9).
Quidam sunt qui nec vident nec gustant...
Hanc antiphonam dicit ordo Cisterciensis in vigilia Adsumptionis...
[...] Inter studia grammatica docet recte scribere...
Item objicitur ratione praedestinationis quia si Christus in quantum homo est...
f. 37
[Item, sunt duo genera venialium peccatorum. Quaedam sunt minus] levia, a quibus nemo...
f. 1
Lauda Mater Ecclesia // Lauda Christi clementiam//...
Laus tibi sit, Christe // Quoniam labor explicit iste//...
f. 22
Levavi oculos meos ad montes ... (Ps. CXX, 1).
Hodiernam sollemnitatem Omnium sanctorum, fratres carissimi...
f. 7
Magnum salutis gaudium // Laetetur omne saeculum//...
f. 113v
Mane prima sabbati // Surgens Dei Filius...
f. 113
Maria fusis crinibus // Procumbens Christi pedibus//...
Merito non subjicitur nobis nostrum inferius, quia nos reliquimus nostrum superius...
f. 67v
Non supergaudeant mihi ... (Ps. XXXIV, 24)
Gaudium mundi luctum generat...
Non te lusisse pudeat // Sed ludum non incidere //...
f. 106
Non vidi justum ... (Ps. XXXVI, 25)
Panis dicitur Christus...
Nota in Samson, fortitudo. In Absalon, pulchritudo...
f. 105v
Nullae insidiae sunt occultiores quam hae quae latent sub simulatione...
f. 80
O Maria Magdalena // Gratiarum vere plena //...
f. 111v
O Maria Magdalene // Dum adhuc essent tenebrae //...
O Maria Magdalene // Te rogamus ardua voce //...
O Maria post Mariam // Matrem Dei plus dilecta //...
O mundi lampas et margarita fulgida...
Omnia ossa mea dicent ... (Ps. XXXIV, 10)
Est similitudo naturae, haec est...
Omnis causa primaria plus est influens...
f. 53
Omnis quae de aliqua re suscipitur institutio debet a definitione...
f. 73
Omnis ratio disserendi ... Quia ergo intentio Boetii est de locis agere...
f. 87
Oratio composita et divisa non habent eamdem substantiam...
f. 46
Ponens in thesauris abyssos ... (Ps. XXXII, 7)
Thesauri Domini sunt virtutes...
Praenuntiatrix usiae // Eximia deificae // O Maria Magdalene //...
Praeparans Porphyrius introductiones ad Praedicamenta Aristotelis...
f. 123 et 125
[...] Prima pars dividitur in duas partes. In prima definit formam...
f. 88
Primum quod aliquis criminosus a testimonio repellendus sit...
f. 99
Principiis obsta medicina paratur //...
Prohibe linguam tuam ... (Ps. XXXIII, 14)
Multiplex est malum linguae, seminatio...
Psallat immensas chorus omnis odas cum Deo...
f. 114v
Quaeres locum ejus ... (Ps. XXXVI, 10)
Mali sunt utiles bonis propter multa, quia sunt eis...
Quaeritur de acceptione personarum et videtur quod acceptio personarum...
f. 35
Quaeritur de cognitione Dei in via et videtur quod non possit cognosci...
f. 36
Quaeritur de cognitione discipulorum infirmorum...
f. 34
Quaeritur de cognitione Judaeorum et videtur quod non habuerunt cognitionem...
f. 25v
Quaeritur de hoc sophismate : Omnis anima necessario est justa...
f. 81v
Quaeritur de raptu Adae et Pauli et Johannis evangelistae, qualiter differunt...
f. 35v
Quaeritur de raptu Pauli et post utrum tunc fuit separata anima a corpore...
Quaeritur de visione Dei in patria circa quod sic Augustinus...
Quaeritur quorum cognitio major, vel modernorum vel antiquorum...
Quaeritur secundum quam vim fiat raptus et videtur quod...
Quam in activis, ut enim possemus circumloqui per plures dictiones...
f. 81
[...] Quia ergo intentio Boetii est de locis agere...
Quidquid habes menti praeventrix gratia donat...
Quoniam autem primum oportet de materia vocatis elementis ... [Aristotelis De Generatione]. Dubitatur primo utrum tactus sit possibilis...
Quoniam ego in flagella ... (Ps. XXXVII, 18)
Debet homo esse paratus ad flagella multis...
f. 6
Recordare paupertatis ... (Thren. III, 19).
His verbis Dominus per Jeremiam ad trium...
f. 11
Regula est brevis rerum narratio et quasi causae conjunctio...
f. 97 et 107
Regula est quae rem quae est breviter enarrat...
Si praescirentur quae fata quibusque minentur //...
Si prece vel pretio differri fata liceret //...
Si solida fierent solida // Et naturae tenerent medium...
Sicut dicit Aristoteles in octavo Topicorum : Oppositio[ni] dialecticae tria oportet habere...
f. 86v
Sicut dicit Aristoteles, sensus est natura una, intellectualis vero non est natura una...
Signum magnum apparuit in caelo ... (Apoc. XII, 1).
Maria optimam partem ... (Lc. X, 42). Quae fuerit haec pars...
Salva glossarum majestate quae locum istum exponunt...
Tres sunt potentiae animae, vegetabilis, sensibilis, rationabilis. Quaeritur quis usus vegetabilis...
Ut queant laxis // Resonare fibris // Mira gestorum // Famuli tuorum //...
f. 122v
Utrum Apostolus fuerit raptus in corpore an extra corpus...
f. 25
Utrum daemones eum esse Dei Filium cognoverunt...
[...] Utrum [de raptu Pauli] tunc fuit separata anima a corpore...
Utrum judaei cognoverint Christum esse Messiam in Lege...
Utrum judaei potuerint cognoscere tempus Incarnationis...
[...] Utrum omne continuum sit divisibile...
Utrum philosophi potuerint devenire ad notitiam personarum et videtur quod sic...
[...] Utrum quod movet moveatur et videtur quod sic...
[...] Utrum tactus sit in mathematicis ? Videtur quod non...
[...] Utrum tactus sit possibilis...
Utrum una persona possit videri sine alia vel persona sine essentia vel e contrario...
Videndum est quid sit caesura, et quot sint species ejus...
f. 124v
Videtur autem ... [Liber sex principiorum]. Prima pars dividitur in duas partes. In prima definit formam...
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index