Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3221

  • Titres attestés :
    • Bartholomaeus de Bolsenheim
    • Hugo Davidis
    • Ricardus Filius Radulphi, archiepiscopus Armachanus
    • Rogerus Conway
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3221
    • Paris. BnF, Latin 3221
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Richard Fitz Ralph (1295?-1360) | Roger Conway (13..-1360?) | Jean XXII (pape, 1245-1334)
  • Date de fabrication :
  • Support : Papier.
  • Composition :
    • 67 ff.
  • Format :
    • 305 × 310 mm.
  • Aspects codicologiques :
    • Initiales rubriquées ; quelques rubriques ; quelques manchettes, additions ou corrections marginales de la main du scribe. — Réclames à chaque cahier ; ff. de la première moitié de chaque cahier signés à l'encre rouge ou noire, en chiffres arabes. 67 ff. 305 × 310 mm.
  • Reliure :
    • Reliure XVIIIe s. maroquin rouge aux armes royales ; titre au dos : « Armac. de confe. ».

Numérisations

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-13v RICARDUS [FILIUS RADULPHI], ARCHIEPISCOPUS ARMACHANUS, Tractatus de audientia confessionum, précédé du texte de la bulle « Vas electionis » promulguée par JEAN XXII le 24 juillet 1321 (éd. Eubel, Bull. Franc., V, n° 437, 208-209) : « Ante omnia per partem Armachani petitur declaracio illius constitutionis Johannine sequentis extravagantis : Johannes episcopus... — ... Datum Avinion., IX Kal. Augusti, pontificatus nostri anno quinto » (1-1v) ; « Incipit tractatus domini Richardi archiepiscopi Archmacani de audiencia confessionum. Ideo nunc petitur declaracio constitucionis istius ... — ... Suppleat hec premissa vestre reverendissime Paternitatis profunda discrecio » ; cf. ms. Latin 3222, f. 78-98.

    F. 13v-20v [BARTHOLOMAEUS DE BOLSENHEIM (?), Solutiones et improbationes conclusionum Ricardi Armachani] « Inter plures articulos erroneos et hereticales... — ... hoc autem est erroneum manifeste ; igitur etc. » ; cf. O. von Heinemann, Die Hss. der herz. Bibl. zu Wolfenbüttel, I, n° 345 (où le colophon attribue ce texte à « Bartholomaeus de Brisaco ») ; G. Meersseman, dans Archiv. Fr. Praed., V (1935), 124-173 (éd. d'une rédaction différente, en forme de traité, 140-171 ; les deux textes concordent dans la dernière partie).

    F. 20v-46 [ROGERUS CONWAY, Defensio mendicantium contra Ricardum Armachanum] « Confessio et pulcritudo in conspectu ejus... Beatus Bernhardus in epist. 104... — ... aditum sibi et aliis similia perpetrandis. Finis etc. Amen » (éd. M. Goldast, Monarchia s. Romani Imperii , III, Francofordiae, 1621, 1310-1344) ; cf. A. G. Little, Grey friars in Oxford, Oxford, 1892, 239-241.

    F. 46v-54v Traité écrit pendant le concile de Constance pour défendre la bulle « Regnans in excelsis », promulguée le 12 octobre 1409 par Alexandre V en faveur du privilège des religieux mendiants d'entendre les confessions des fidèles, contre les attaques de l'Université de Paris, représentée par Ursin de Tallevende : « Protestato quod materia presens non est ulterius in dubium revocanda... Utrum bulla felicis recordacionis domini Alexandri pape quinti concessa religiosis mendicantibus, de qua in presenciarum est sermo, sit cassanda et revocanda... — ... dicta bulla remaneat in robore suo et per sacrum Consilium confirmetur » ; cf. N. Valois, La France et le Grand schisme, IV, 180-183 ; Denifle, Auctarium C. U. P., II, 186 ; Finke, Acta Concilii Constantiensis, II, 689-700.

    F. 55-67 HUGO DAVIDIS, Determinatio « Utrum penitenti confesso fratri licenciato sub forma juris delicta [sic pro debita] sit necesse confiteri denuo sacerdoti proprio peccata preconfessa... — ... et vestre paciencie. Amen. Explicit determinacio fratris et magistri Hugonis Davidis, ordinis minorum, in Universitate Oxoniensi pro tunc regentis, ibidem videlicet anno Domini millesimo CCCC°XXVI° 15. Kal. julii, hoc est decima et septima die mensis junii » ; cf. A. G. Little, op. cit., 256.

    F. 67 Bulle d'ALEXANDRE IV : « Cum olim quidam temere sentientes... », en faveur des Frères Mineurs ; cf. Potthast, Reg. Pont. Rom., II, n° 17569 ;

    F. 67-67v Bulle de CLEMENT IV : « Quidam temere sentientes... », en faveur des Frères Mineurs ; cf. ibid., n° 19216.

    F. 13v-20v. BARTHOLOMAEUS DE BOLSENHEIM, O. P. ; cf. Th. Kaeppeli, SS. Ord. Praed., I, Rome, 1970, 145, n° 376.

Intervenants

Autres intervenants

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • [...] Beatus Bernardus in epistola 104 et ad Sophiam virginem...

    f. 20v

    Incipit du lemme biblique

    Confessio et pulchritudo in conspectu ejus... (Ps. XCV, 6)

    Incipit

    Beatus Bernardus in epistola centesima quarta...

    f. 20v

    Cum olim quidam temere sentientes et ad sobrietatem sapere nescientes...

    f. 67

    Ideo nunc petitur declaratio constitutionis istius quia fratres publice praedicant...

    f. 1v

    Inter plures articulos erroneos et haereticales quos singillatim tractare...

    f. 13v

    Protestato quod materia praesens non est ulterius in dubium revocanda...

    f. 46v

    Quidam temere sentientes...

    f. 67

    Utrum bulla felicis recordationis domini Alexandri papae quinti concessa religiosis mendicantibus, de qua impraesentiarum est sermo, sit cassanda et revocanda...

    f. 46v

    Utrum paenitenti confesso fratri licentiato sub forma juris debita sit necesse confiteri denuo sacerdoti proprio peccata praeconfessa...

    f. 55

    Vas electionis, doctor eximius et egregius praedicator cujus praedicatio mundum nocuit...

    f. 1

    Verumtamen quia iste Dominus reverendus dicit quod intellectus fratrum est erroneus...

    f. 30v

    ALEXANDER IV, papa -- Epistolae
    BALUZE (Étienne) -- Possesseur
    BARTHOLOMAEUS DE BOLSENHEIM, O.P. -- Solutiones et improbationes conclusionum Ricardi Fitzralph Armachani archiep.
    CLEMENS IV papa (Guido Fulconis) -- Epistolae
    DÉCORATION -- Initiales de couleur (XVe s.)
    FRERES MINEURS -- Bulles les concernant
    HUGO DAVIDIS, O.F.M. -- Determinatio (1426)
    JOHANNES XXII, papa -- Epistolae
    MENDIANTS -- Traité sur la bulle « Regnans in excelsis » d'Alexandre V
    PETRUS PHILARETUS DE CANDIA, O.F.M. (Alexander V, antipapa) -- Traité sur la bulle « Regnans in excelsis » d'Alexandre V
    RELIURE -- Reliures XVIIIe s. aux armes et chiffre royaux
    RICARDUS FITZRALPH [FILIUS RADULPHI], Armachanus archiep. -- Traités dirigés contre lui
    RICARDUS FITZRALPH [FILIUS RADULPHI], Armachanus archiep. -- De Audientia confessionum
    ROGERUS CONWAY, O.F.M. -- Defensio mendicantium sive informatio contra intentionem Ricardi Armachani archiep. super decretali « Vas electionis »

Source des données