Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Identifiant Biblissima+ : https://data.biblissima.fr/entity/Q385317
Source des données : BnF Archives et manuscrits
F. 1-75 [GUILLELMUS PARISIENSIS, Dialogus de septem sacramentis] « Tractatus secundum ordinationem sanctorum canonon [sic] super septem sacramentis sacrosancte Ecclesie. Petrus petit, Gilo respondit... Quoniam me sepius rogasti, Petre, postquam sacerdocii sacrum ordinem suscepisti... — ... Hec igitur paucula gratanter suscipe et propter majora... ipsum exores quo omnia sacramenta virtutem obtinent, Dominum scilicet J. C., qui cum Patre et Spiritu Sancto vivit et regnat Deus benedictus in s. s. Amen. Explicit tractatus super VII. sacramenta » (éd. Lyon, 1580, ff. 1-138v) ; cf. Teetaert, dans Revue hist. eccl., XXVI (1930), 66-102.
F. 75-75v Deux notes de théologie : « Quare missa celebratur pro pueris qui moriuntur in etate infancie » ; « Nota quod bona opera in peccato mortali facta... »
F. 76-82v THOMAS HIBERTINUS : « Hec Magister Thomas Hibertinus docuit et compilavit suo amico curato presbitero et cetera que sequuntur » (f. 77) ; suite de courts traités canoniques et théologiques, en latin et en français : « Les cas reservés au pape... » (76-76v) ; « S'ensieuent les cas reservés as evesques... » (76v-77) ; « Detestacion du pechié contre nature » (77-77v) ; « De pollutione nocturna » (77v-78) ; « De illo qui celebrat in peccato mortali » (78-78v) ; « De septem viciis capitalibus » (78v-79) ; « Des indulgences et pardons » (79-82v).
F. 84-163 ADAM (?), « Summula de summa Raymundi cum auctoritatibus doctorum, vel summula pauperum, vel liber de septem sacramentis » commentaire de la Summula Pauperum d'Adam Teutonicus, version analogue à celle des mss. Latin 14890, f. 240-260v et 15162, f. 56-78v, précédée d'un prologue : « Ocium sine litteris mors anime est... Propter quod, ego cupiens hujus ocii sterilitatem... Causa efficiens hujus libelli dicitur fuisse quidam predicator nomine Adam...— ... valeamus, quod nobis concedat ipse Dei Filius et Virginis glori[o]se » (84-84v) ; « Summula de summa Raymundi. Invocato divino auxilio... In summis festis. Sententia prime partis propter brevitatem... — ... nobis concedere dignetur ipse Dei Filius et Virginis gloriose, qui cum Patre et S. s. vivit et regnat... Finito libro, sit laus et gloria Christo. Amen » ; cf. Dietterle, dans Zeitschrift für Kirchengeschichte, XXVII (1905), 171-175.
F. 163-167v « Instructio sacerdotis quando audit peccatorem in confessione et modus qui debet teneri circa ipsum peccatorem. Sciendum est quod sacerdos debet habere aliquam brevem summam... — ... que tamen omnia continentur in generali in istis peccatis predictis ; et sic est finis istius libri. Deo gratias. » (163-167) ; Notes et sentences se rapportant au traité précédent (167v).
F. 168 « In articulo mortis. Notandum quod circa periculum mortis sunt IIIIor actus... — ... cum Dominus ad judicandum venerit ».
F. 168v-173 « Sermo de sacramento. Panem angelorum manducavit homo. Non lateat vos, venerandi sacerdotes... — ... ministrando auxilium gratie sue. Amen » (P. L., CLXXXIV, 981-992).
F. 173-174 JOHANNES TINCTORIS : « Quesitum est an peccator qui se protestatur non velle abstinere a peccatis confessis, vel eciam non velle restituere injuste ablatum sit absolvendus. Circa hanc questionem considerandum est quod omne sacramentum... — ... nisi sit a causa sine qua non. Et hec sub correctione melius sentiencium. M. Jo. Tinctoris composuit istum tractatum » ; sur Johannes Tinctoris (+ 1469), cf. M. Grabmann, dans Studia mediaevalia in honorem... R. J. Martin, Bruges, [1948], 409-436.
F. 174v-175v Notes et sentences sur le péché, la confession et la pénitence : « Modus reconciliacionis excommunicatorum » ; « Que sit penitencia sacerdotum qui excommunicati sacrum misterium contingere presumunt » ; « Crisostomus in sermone de penitencia » ; courtes sentences de s. Augustin, Pierre Lombard, s. Ambroise, etc. ; « Et pour tant list-on in Mariali magno, c'est I. livre ensi nommé, que il fu I. prestre en Constantinoble, lequel avoit oyt Ie. femme en confession qui avoit tué son enfant... » (175) ; « Et y a X. condicions necessairez en confession... » (175) ; « De sacramento altaris secundum dominum Raymundum, sedis Valencie episcopum... » (175v) ; « Sequuntur V. considerationes circa divinum officium » ; « Qualiter homo peccat cognoscendo propriam uxorem » ; « Alleluia ibi exponitur secundum doctores ».
Provient de l'Abbaye de Saint-Martin de Tournai, dont les ex-libris du XVIe s., se lisent sur les deux contreplats ; cf. Delisle, Cab. des Mss, I. 306.
Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.
[...] An peccator qui se protestatur non velle abstinere...
f. 173
Circa hanc quaestionem considerandum est quod omne sacramentum substantialiter consistit...
ET POUR TANT LIST-ON in Mariale magno, C'EST I LIVRE ENSI NOMME, QUE IL FU I PRESTRE EN CONSTANTINOBLE [sic]...
f. 175
ET Y A X CONDICIONS NECESSAIREZ EN CONFESSION...
Invocato divino auxilio sine quo nullum rite fundatur exordium...
f. 84v
Nota quod bona opera in peccato mortali facta...
f. 75v
Notandum quod circa pericùlum mortis sunt quattuor actus : primus est actus confessionis...
f. 168
Otium sine litteris mors animae est et vivi hominis sepultura, ut dicit Seneca... Propter quod ego cupiens hujus otii sterilitatem...
f. 84
Panem angelorum manducavit homo... (Ps. LXXVII, 25).
Non lateat vos, venerandi sacerdotes, seriem hanc...
f. 168v
[...] Propter quod ego cupiens hujus otii sterilitatem...
Quaesitum est an peccator qui se protestatur non velle abstinere a peccatis confessis vel etiam non velle restituere injuste ablatum sit absolvendus...
Quoniam me saepius rogasti, Petre, postquam sacerdotii sacrum ordinem...
f. 1
Sciendum est quod sacerdos debet habere aliquam brevem summam...
f. 163
Sententia primae partis propter brevitatem legatur simul...
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index