Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Identifiant Biblissima+ : https://data.biblissima.fr/entity/Q63427
Manifeste IIIF
Numérisation :
Source des données : BnF Archives et manuscrits
8 manuscrits reliés ensemble à la fin du XIIIe s. ; cf. les additions postérieures en marge et sur les ff. blancs.
F. 4v, 12-12v, 13v, 21-23v, 43v-45v, 54v-57v, 61-63v, 64v, 102, 134v, 136 Additions postérieures, en marge et sur les ff. blancs en fin de cahier. F. 4v. Thèmes de sermons. « Ys. XXVIII (21). Sicut in monte divisionum... In prima parte primus adventus... » ; « Ecce mitto angelum meum... (Ex. XXIII, 20). Dicitur de b. Johanne... — ... per penitentiam ».
F. 12-12v Extrait de sermon, note théologique. « Inicium evangelii Jhesu Christi... (Mc. I, 1). Adventus Domini visitatio est mundi... », très abrégé [PHILIPPUS CANCELLARIUS] ; cf. ms. Latin 3281, f. 10v-15 ; Schneyer, Repert. lat. Serm., IV, 818, n° 4 (12-12v) ; — « Hostia manne comparatur... — ... stultitia est secundum Chor. [sic] III ».
F. 13v, 21-21v Thèmes de sermons sur la Vierge, faisant suite à ceux du f. 134v. « ... virtutes... », fin du sermon (13v) ; — « Postquam impleti sunt dies purgationis... (Lc. II, 22). Primo exponitur quantum ad presentem sollempnitatem... » (13v) ; — « Orietur stella... (Num. XXIV, 17). Hic tria notantur, scilicet ipsius virginis oportuna nativitas... » (13v et suite au 21) ; — « Signum magnum etc... (Apoc. XII, 1). Primo notandum quare dicitur signum magnum... » (21-21v) ; — « Elevata est nubes... (Num. X, 11). Hic tria notantur scilicet beate Virginis assumptio... » (21v) ; — « Sanctificavit tabernaculum suum... (Ps. XLV, 5). Primum tabernaculum ecclesia militans... — ... in sua assumptione » (21v).
F. 22-23v Note théologique. « Emitte agnum... (Is. XVI, 1). Non hyrcum in desertum... — ... et exitum tuum ».
F. 43v-45 Thème de sermon. « Egressus Jhesus etc... (Mt. XV, 21). In hoc evangelio inducuntur tria genera personarum... — ... exitus ex coactione ».
F. 45v Note.
F. 54v-57 Notes théologiques et citations bibliques. « Eccli. XI [29]. In fine hominis denudatio... Ne dicas : a Deo abscondar... (Eccli. XVI, 16)... » (54) ; — « Vadit ad patrem quasi de triumpho... » (55) ; — « Spiritus sanctus dicitur arguere... — ... ab aquilone » (55v-57).
F. 57v Thème de sermon. « [Non] deserentes collectionem nostram... (Hebr. X, 25). Sumus inter duas mensas... — ... humane nature ».
F. 61-62v Thèmes de sermons. « Extruxi michi piscinas aquarum... (Eccl. II, 6). Hic tria inquiruntur... » (61) ; — « Preparate corda vestra Domino... (I Reg. VII, 3). Scilicet propter adventum Domini... » ; cf. Schneyer, Wegweiser lat. Pred., 417 (61v) ; — « Domine, inclina celos... (Ps. CXLIII, 5). Longe a peccatoribus salus... » (61v-62) ; — « Veniat pax et requiescat... (Is. LVII, 2). Antiquitus erant inimicie inter [sic] Deum et hominem... » (62) ; — « Oritur sol et occidit... (Eccl. I, 5). Videndum quis sit iste sol... », abrégé ; cf. mss. Latin 3556, f. 73v-75 et 3562, f. 19v avec incipit différent (62) ; — « Posuisti, Domine, in capite ejus coronam... (Ps. XX, 4). Corona hec est gloria resurrectioni[s]... » (62-62v) ; — « Edificabitur civitas in excelso suo... (Jer. XXX, 18). Beatus anima fidelis est domus Dei... — ... et justum » (62v).
F. 63-63v [GUILLELMUS PERALDUS, Sermones], six premiers sermons de la série sur les épîtres des dimanches (éd. Orléans-Paris, 1674, sous le nom de Guillaume d'Auvergne, Opera omnia, II, 1-157) ; cf. pour la bibliographie la notice du ms. Latin 3559, f. 4-151v. [Dominica Ia de Adventu, sermo I] « Hora est jam nos de sompno surgere... (Rom. XIII, 11). Hoc tempus est adventus Domini... », abrégé (éd. cit., 1-2) ; cf. ms. cit., f. 4-4v (63) ; — [II] « Hora est etc... Exponitur de sompno... », abrégé (éd. cit., 2-3) ; cf. ms. cit., f. 4v-5 (63) ; — [III] « Dies appropinquavit... (Rom. XIII, 12) scilicet natalis, quem fecit sol Christus... », abrégé (éd. cit., 3-4) ; cf. ms. cit., f. 5-6 (63) ; — [Dominica IIa, sermo I] « Quecumque scripta sunt... (Rom. XV, 4). Quatuor libros nota, primus est glorie... », abrégé (éd. cit., 4-5) ; cf. ms. cit., f. 6-7 (63-63v) ; — [II] « Quecumque scripta sunt... Augustinus. Celestis pater... », abrégé (éd. cit., 6-7) ; cf. ms. cit., f. 8v-9v (63v) ; — [Dominica III, sermo I] « Sic nos existimet homo... (I Cor. IV, 1). Christianus quislibet est servus Christi... — ... dic cum Bernardo », abrégé (éd. cit., 7-8) ; cf. ms. cit., f. 9v-10v (63v).
F. 64v Citations ; — Poème mnémonique sur la Vierge. « Gaude Virgo gratiosa, |Verbum verbo concepisti|| ... — ... junge filios » (G. Meersseman, Der Hymnos akath., II, Fribourg, 1960, 212) ; — Thèmes de sermons pour l'Ascension : « In ascensione Domini. Ps. (X, 2). Transmigra in montem sicut passer. Item : Passer invenit sibi domum... (Ps. LXXXIII, 4). Id est anima vulnera Christi... » ; — « In Ascensione. Ps. (LXXXIII, 6). Ascensiones in corde ... Nota prius : Beatus vir cujus est auxilium... Beatus est, scilicet... — ... videbunt etc. ».
F. 102 Note théologique : « Thesaurus absconditus in agro... — ... cor nostrum ».
F. 134v Thèmes de sermons : « Obsecro vos tanquam advenas... (I Petr. II, 11). Bonus est peregrinus... » ; — « Sol oriens etc... (Eccli. XXVI, 21). Tangitur triplex dignitas virginis assumpte... » ; cf. fin au f. 13v.
F. 136 Thème de sermon. « Vox clamantis in deserto... (Lc. III, 4). Est vox clamantis in ergastulo... — ... a dextris, a sinistris ».
F. 1-4v Thème de sermon, notes ou commentaires bibliques : « Ecce dies veniunt, dicit Dominus... (Jer. XXIII, 5). Ecce dies veniunt, attende novitatem... » (1-2) ; — « Rigabo [h]ortum plantationum... (Eccli. XXIV, 42). Sapiens est ortolanus iste... » (2-2v) ; — « Quando tuleris sumam [sic] filiorum Israel... (Ex. XXX, 12). Hic depinguitur electio... » (2v-3) ; — « Moab olla spei mee... (Ps. LIX, 10). Moab dicitur aqua paterna... » (3) ; — « Crevit puer et moratus est... (Gen. XXI, 20). II Reg. III dicitur : Erat David proficiens... » (3-4) ; — « Ve illis qui in via Chaim... (Judae I, 11). Peccatum Chaim desperacio ... — ... Ibat Isaas [sic] proficiens... (Gen. XXVI, 13). Isaac risus... premia consequendo » (4-4v). En réclame : « Domine ».
F. 5-12 Sermons et thèmes de sermons : « Statim veniet ad templum suum... (Mal. III, 1). Dominator quem vos queritis et semper fideliter... » (5-7) ; — « Terra ne operias sanguinem... (Job XVI, 19). Sanguis multiplex in sacra pagina... » (7v-8) ; — « Respexerunt ad solitudinem... (Ex. XVI, 10). Quanto ardore antiqui patres ad sollemnitatem presentis nativitatis... » (8-8v) ; — notes : « In pacifici cantilenis dicitur : Fuge, dilecte mi... (Cant. VIII, 14). Sic loquitur pater misericordiarum... » ; « Cecinit Moyses et filii Israel... (Ex. XV, 1). Post egressionem Egipti... » (9-9v) ; — « Transite ad me omnes... (Eccli. XXIV, 26). Transite, transite : ecce opus... » (10) ; — « Omne datum optimum... (Jac. I, 17). Sursum corda, sursum ora... » (10-10v) ; — « Quesivi et non inveni illum... (Cant. V, 6). Mirum videtur quod sponsa... » (10v) ; — « Beati qui habitant in domo tua... (Ps. LXXXIII, 5). Est beatitudo falsa, est etiam vera... » (11) ; — note : « De confessione. Dixi : Conftebor [sic] adversum me... (Ps. XXXI, 5). Hic quatuor consideranda sunt... » (11) ; — « Precedet vos in Galileam... (Mc. XVI, 7). Hiis verbis nos ammonet angelus... — ... si volumus perfrui ejus beata visione. Quod nobis concedat... » (11v-12).
F. 13 Notes théologiques : « In die Pentecostes. De excelso misit ignem... (Thren. I, 13). Sicut diversa sunt hominum studia... » ; « Jeremias interpretatur excelsus Domini... — ... vite voluptuose ».
F. 14-61 [PETRUS REMENSIS, O.P., Sermones de epistolis et de evangeliis], incomplet ; cf. ms. Latin 18174, f. 1-99 ; pour la liste des incipit, Schneyer, Repert. lat. Serm., IV, 724-731. Table détaillée divisée en chapitres : « .I. capitulum. Hora est... — ... septem horis comparantur » (14-21) ; — « Capitulum I », [Dominica prima Adventus, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 1-1v ; Schneyer, n° 1 (22-22v) ; — « II » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 1v-2 ; Schneyer, n° 2 (22v-23) ; — « III » , « Dominica secunda » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 2-3v ; Schneyer, n° 3 (23-24) ; — « Sermo quartus » [De epistola] ; cf. ms. cit., f. 3v-4 ; Schneyer, n° 4 (24-25) ; — « Sermo quintus. Dominica tertia in Adventu » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 4-5 ; Schneyer, n° 5 (25-26) ; — « Sermo sextus » [De epistola] ; cf. ms. cit., f. 5-5v ; Schneyer, n° 6 (26-26v) ; — « Sermo .VII. » [Dominica quarta, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 5v-6v ; Schneyer, n° 7 (26v-27) ; — « Sermo .VIII.us » [De evangelio] « Tu quis es ?... (Joh. I, 19). Potuit dixisse : Ego sum Johannes... » ; cf. ms. cit., f. 6v ; Schneyer, n° 8 (27-27v) ; — « Sermo .IXus. » [De eodem] « Ego vox clamantis in deserto... (Joh. I, 23) Vocis nomine duo notantur... » ; cf. ms. cit., f. 6v-7 ; Schneyer, n° 9 (27v-28) ; — « Sermo .X.us » [Dominica infra octavam Nativitatis, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 7-8 ; Schneyer, n° 10 (28-28v) ; — « Sermo .XI. » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 8-9 ; Schneyer, n°11 (28v-29v) ; — « 12 » [Dominica post Epiphaniam, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 9-10 ; Schneyer, n° 12 (29v-30) ; — « 13 » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 10-11 ; Schneyer, n° 13 (30-31) ; — « 14 » [Dominica post octavam Epiphanie, de epistola] « Qui tribuit in simplicitate... (Rom. XII, 8). Eccli. II [14] : Ve duplici corde... Jac. I [8] : Vir duplex animo... Math. (VI, 3) : Nesciat sinistra... Non dicit : Non sit [sic pro Nesciat]... » ; cf. ms. cit., f. 11-12 ; Schneyer, n° 14 (31-32) ; — « 15 » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 12v-13 ; Schneyer, n° 15 (32-33) ; — « XVI » [Dominica tertia post Epiphaniam, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 13-14 ; Schneyer, n° 16 (33-33v) ; — « XVI » [sic] [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 14-15 ; Schneyer, n° 16 a (34-34v) ; — « XVII » [Dominica quarta post Epiphaniam, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 15-16 ; Schneyer, n° 17 (34v-35) ; — [XVIII] [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 16-16v ; Schneyer, n° 18 (35-36) ; — « XVIIII » [Dominica quinta post Epiphaniam, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 16v-18 ; Schneyer, n° 19 (36-36v) ; — « XX » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 18-19 ; Schneyer, n° 20 (36v-37v) ; — « In Septuagesima. Sermo XXI » [De epistola] ; cf. ms. cit., f. 19-20 ; Schneyer, n° 21 (37v-38) ; — « Sermo XXII » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 20-21 ; Schneyer, n° 22 (38-38v) ; — « XXIII » [In Sexagesima, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 21-21v ; Schneyer, n° 23 (38v-39v) ; — « XXIIII » [De evangelio] « Exiit qui seminat seminare... (Lc. VIII, 5). Nota quod ter reiteratur nomen seminis... » ; cf. ms. cit., f. 21v-22v avec var. ; Schneyer, n° 24 (39v-40) ; — « XXV » [In Quinquagesima, de epistola] « Major horum est caritas... (I Cor. XIII, 13). Caritas ceteris virtutibus dicitur major... » ; cf. ms. cit., f. 22v-23v ; Schneyer, n° 25 (40-40v) ; — « XXVI » [De evangelio] « Quid vis ut faciam tibi... (Lc. XVIII, 41). Agitur in epistola de caritate... » ; cf. ms. cit., f. 23v-24v ; Schneyer, n° 26 (40v-41v) ; — « XXVII » [Dominica in Quadragesima, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 24v-25v ; Schneyer, n° 27 (41v-42) ; — « XXVIII » [De evangelio] « Ductus est Jhesus in desertum... (Mt. IV, 1). Marcus [sic pro Lucas] dicit agebatur... » ; cf. ms. cit., f. 25v-26v ; Schneyer, n° 28 (42-43) ; — « XXIX » [Dominica secunda in Quadragesima, de epistola] abrégé ; cf. ms. cit., f. 27-28 ; Schneyer, n° 29 (43-43v) ; — « XXX » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 28-28v, relié par erreur après le f. 30, 29-29v ; Schneyer, n° 30 (44-44v) ; — « XXXI » [Dominica tertia in Quadragesima, de epistola] « [E] stote imitatores Dei sicut filii... (Eph. V, 1). Ex fructu arbor cognoscitur... (Mt. XII, 33). Imitari debemus Christum... » abrégé ; cf. ms. cit., f. 29v-30v ; Schneyer, n° 31 (44v-45) ; — « XXXII » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 30v et plus loin 31-31v ; Schneyer, n° 32 (45-46) ; — « XXXIII » [Dominica quarta in Quadragesima, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 31v-33 ; Schneyer, n° 33 (46-47) ; — [XXXIV, de evangelio] ; cf. ms. cit., f. 33-34 ; Schneyer, n° 34 (47-47v) ; — « XXXV » [Dominica quinta in Quadragesima, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 34-35 ; Schneyer, n° 35 (47v-48) ; — « XXXVI » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 35-36 ; Schneyer, n° 36 (48-48v) ; — « XXXVII » [In Ramis palmarum, de epistola] « Hoc sentite in vobis... (Phil. II, 5). Tanguntur hic tria precipue... » ; cf. ms. cit., f. 36-37, avec var. ; Schneyer, n° 37 (48v-49v) ; — « XXXVIII » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 37-38v ; Schneyer, n° 38 (49v-50) ; — « XXXIX » [In Pascha, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 38v-39 ; Schneyer, n° 39 (50-50v) ; — [XL, de evangelio] ; cf. ms. cit., f. 39-40 ; Schneyer, n° 40 (51-51v) ; — « XLI » [In octava Pasche, de epistola] « [H]ec est victoria que vincit mundum... (I Joh. V, 4). Fides est substantia rerum... (Hebr. XI, 1), que in mente statuit... » ; cf. ms. cit., f. 40-41, avec var. ; Schneyer, n° 41 (51v-52) ; — « XLII » [De evangelio] « [G]avisi sunt discipuli... (Joh. XX, 20). Ps. (XXIX, 6). Ad vesperum demorabitur fletus, scilicet ad vesperum passionis... » ; cf. ms. cit., f. 41-41v ; Schneyer, n° 42 (52-52v) ; — « XLIII » [Dominica secunda post Pascha, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 41v-42v ; Schneyer, n° 43 (52v-53) ; — « XLIIII » [De evangelio] « [E]go sum pastor bonus... (Joh. X, 14). Ex hiis potest colligi... » ; cf. ms. cit., f. 42v-43 avec var. ; Schneyer, n° 44 (53-53v) ; — « XLV » [Dominica tertia post Pascha, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 43-44, avec var. ; Schneyer, n° 45 (53v-54) ; — « XVI » [sic] [De evangelio] « [T]risticia vestra vertetur in gaudium... (Joh. VI, 20). Quadruplex fuit tristicia apostolorum... » ; cf. ms. cit., f. 44-44v ; Schneyer, n° 46 (54-54v) ; — « XLVII » [Dominica quarta post Pascha, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 44v-45v; Schneyer, n° 47 (54v-55) ; — « XLVIII » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 45v-46 avec var. ; Schneyer, n° 48 (55-56) ; — « XLIX » [Dominica quinta post Pascha, de epistola] «[S]i quis auditor est... (Jac. I, 23). Considerare debemus unde sumus nati... » ; cf. ms. cit., f. 46v-47 avec var. ; Schneyer, n° 49 (56-56v) ; — « L » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 47-47v ; Schneyer, n° 50 (56v-57) ; — « LI » [Dominica post Ascensionem, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 47v-48 ; Schneyer, n° 51 (57-57v, début seul, et 58-58v sermon entier) ; — « LII » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 48-49 ; Schneyer, n° 52 (58v-59) ; — « LIII » [In Penthecoste, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 49-49v ; Schneyer, n° 53 (59-59v) ; — « 54 » [De evangelio] ; cf. ms. cit., f. 49v-50 ; Schneyer, n° 54 (59v-60) ; — « 55 » [In Trinitate, de epistola] ; cf. ms. cit., f. 50-50v ; Schneyer, n° 55 (60v-61) ; — « 56 » [De evangelio] « ... — ... quin pocius Jhesum querunt lapidare... », incomplet ; cf. ms. cit., f. 50v-51v ; Schneyer, n° 56 (61). Cf. Quétif-Echard, SS. Ord. Praed., I, 117 : le ms. Latin 18174 est celui décrit comme ayant été légué par un abbé de Cambron au Couvent de la rue Saint-Honoré à Paris ; la même série de sermons se trouve anonyme dans le ms. Latin 12417, f. 1-26.
F. 65-72v Sermons anonymes. « Qui descendit ipse est et qui ascendit... (Eph. IV, 10). Expressit nobis Apostolus in hiis verbis... » (65-67) ; — « Venite et revertamur ad Dominum... (Os. VI, 1). Verbum est Osee, monentis et instruentis hominem... » (67-67v) ; — « Ad hoc potest respicere quod Dominus dicit in ewangelio : Venite ad me omnes qui laboratis... (Mt. XI, 28). Verbum est Domini operarios consolantis... » (67v-70) ; — « De s. Johanne Baptista. Posuit os meum Dominus... (Is. XLIX, 2). Posuit Dominus os Johannis... » (70-71v) ; — « Petri et Pauli. Duo ubera tua sicut duo hinuli... (Cant. IV, 5). Verba sunt sponsi ad sponsam... » (71v-72) ; — [Petri et Pauli] « Meliora sunt ubera tua vino... (Cant. I, 1). Quia jam non estis hospites... (Eph. II, 19). Immo filii apostolorum... — ... ne impericia ministrantis predictam tabulam... » (72-72v).
F. 73-102v [PETRUS REMENSIS, Sermones de sanctis], recueil incomplet et très abrégé de sermons pour les saints et les fêtes, dont on trouve la série plus développée et complète dans le ms. Latin 12417, f. 26-53, et partielle dans le ms. Latin 18174, f. 99v-121v et 139-162, à la suite des sermons pour les dimanches de Pierre de Reims ; sur l'attribution à Pierre de Reims, cf. Hauréau, dans Not. et Extr., XXXVIII, 427, d'après le ms. de Douai 501 ; cf. pour la liste des incipit, Schneyer, Repert. lat. Serm., IV, 732-740. « Agnetis virginis. Sermo XXXVII » ; cf. ms. Latin 12417, f. 38 ; Schneyer, n° 142 (73-73v) ; — « XXXVIII », « De eodem » (en marge), « Ecce sponsus venit, exite... (Mt. XXV, 6). Omnis anima christiana aut Christi fidelis sponsa... » ; cf. ms. cit., f. 38-38v ; Schneyer, n° 143 (73v-74) ; — « Vincentii.XXXIX » ; cf. ms. cit., f. 38v ; Schneyer, n° 144 (74-75) ; — « Item de eodem » [XL] ; cf. ms. cit., f. 38v-39 ; Schneyer, n° 145 (75) ; — « XLI », « In conversione s. Pauli » (titre en marge) ; cf. ms. cit., f. 39-39v et, sous le nom de « Petri, prioris provincialis de ordine Predicatorum », ms. Latin 16471, f. 246 ; Schneyer, n° 146 (75v-76) ; — « XLII », « Item de eodem » (titre en marge) ; cf. ms. Latin 12417, f. 39v ; Schneyer, n° 147 (76-76v) ; — « Agathe. XLIII » ; cf. ms. cit., f. 40-40v ; Schneyer, n° 150 (76v-77) ; — « XLIV. In capite jejunii » ; cf. ms. cit., f. 41 ; Schneyer, n° 152 (77v-78) ; — « De eodem. XLV. Thesaurizate vobis thesauros... (Mt. VI, 20). Non in inferno quod faciunt peccatores... » ; cf. ms. cit., f. 40v-41 et ms. Latin 18174, f. 139-139v et 142 ; Schneyer, n° 151 (78-79) ; — « XLVI. In cathedra s. Petri. Benedictus Deus et Pater... (II Cor. I, 3). Illa celestis hereditas que nobis servatur...» ; cf. mss. Latin 12417, f. 41-41v et 18174, f. 140v-141v et 144 ; Schneyer, n° 153 (79-80) ; — « De eodem. XLVII » ; cf. mss. Latin 12417, f. 41v et 18174, f. 144-145v ; Schneyer, n° 154 (80-81) ; — « XLVIII. Mathie apostoli. Tu, Domine, qui corda nosti... (Act. I, 24). Novit Dominus corda hominum... » ; cf. mss. Latin 12417, f. 41v-42 et 18174, f. 145v et 143-143v ; Schneyer, n° 155 (81-82) ; — « Item de eodem festo » (titre en marge), « XLIX » ; cf. mss. Latin 12417, f. 42 et 18174, f. 143v et 146-147 ; Schneyer, n° 156 (82v) ; — « L. In festo s. Gregorii pape » ; cf. mss. Latin 12417, f. 42-42v et 18174, f. 147-148 ; Schneyer, n° 157 (83-83v) ; — « LI » (en marge), « In festo b. Gregorii pape » ; cf. mss. Latin 12417, f. 42v et 18174, f. 148-149 ; Schneyer, n° 158 (83v-84) ; — « LII. In festo s. Benedicti. Dilectus Deo et hominibus... (Eccli. XLV, 1). Verba proposita quadrupliciter possunt exponi... » ; cf. mss. Latin 12417, f. 42v-43 et 18174, f. 149-150v ; Schneyer, n° 159 (84-85) ; — « LIII. In festo s. Benedicti, de lucerna et candelabro » ; cf. mss. Latin 12417, f. 43-43v et 18174, f. 150v-152 ; Schneyer, n° 160 (85-85v) ; — « LIIII. In annunciacione b. Marie. Egredietur virga de radice Jesse... (Is. XI, 1). Verba ista de beata Virgine competenter exponuntur... » ; cf. mss. Latin 12417, f. 43v et 18174, f. 152-153 ; Schneyer, n° 161 (85v-86v) ; — « LV. Item in Annunciacione dominica » ; cf. mss. Latin 12417, f. 43v-44 et 18174, f. 153-155 ; Schneyer, n° 162 (86v-87v) ; — « In cena Domini. LVI. Si non lavero te... (Joh. XIII, 8). Dura est hec Domini sententia... » ; cf. mss. Latin 12417, f. 44-44v et 18174, f. 155-156 ; Schneyer, n° 163 (88-88v) ; — « LVII. In cena Domini. Convenientibus vobis in unum... (I Cor. XI, 20). Sunt qui non ut in melius proficiant... » ; cf. mss. Latin 12417, f. 44v-45 et 18174, f. 156-157v ; Schneyer, n° 164 (88v-89v) ; — « LVIII » (en marge), « In Parasceve. Bajulans sibi crucem... (Joh. XIX, 17). Exiit Jhesus bajulans sibi crucem... » ; cf. mss. Latin 12417, f. 45-45v et 18174, f. 157v-159 ; Schneyer, n° 165 (89v-90) ; — « In Parasceve. LIX. Est enim Phase, id est transitus... (Ex. XII, 11). Prius dixerat : Comedetis festinanter... » ; cf. mss. Latin 12417, f. 45v-46 et 18174, f. 159-160v ; Schneyer, n° 166 (90v) ; — « Marci ewan[ge]liste. LX. Jocunditatem et exultacionem thesaurizabit... (Eccli. XV, 6). Thesaurus desiderabilis et oleum... (Prov. XXI, 20). Hoc est in corde suo... » ; cf. mss. Latin 12417, f. 45v-46, en marge et 18174, f. 160v-162 ; ne figure pas dans Schneyer (90v-91) ; — « S. Marci LXI » ; cf. mss. Latin 12417, f. 46-46v et 18174, f. 162 ; Schneyer, n° 167 (91) ; — « LXII » [De s. Georgio] ; cf. mss. Latin 12417, f. 46v ; Schneyer, n° 168 (91-91v) ; — « LXIII » [De eodem] ; cf. ms. cit., f. 46v-47 ; attribué à « G. episcopus Cameracensis » [GUIARDUS LAUDUNENSIS] dans le ms. Latin 15954, f. 70bisv ; cf. P.C. Boeren, La vie et les oeuvres de Guiard de Laon, La Haye, 1956, 292, n° 285 ; Schneyer, n° 169 (91v-92) ; — « Philippi et Jacobi .LXIIII. » ;cf. ms. Latin 12417, f. 47-47v ; Schneyer, n° 170 (92-93) ; — « Philippi et Jacobi sermo LXV » ; cf. ms. cit., f. 47v-48 ; Schneyer, n° 171 (93-93v) ; — « LXVI » (en marge), « Exaltacio s. Crucis » ; cf. ms. cit., f. 48-48v ; Schneyer, n° 172 (93v-94v) ; — « De Cruce. Sermo LXVII » ; cf. ms. cit., f. 48v-49 ; Schneyer, n° 173 (94v-95v) ; — « De Cruce. Sermo LXVIII. Nunc judicium est mundi... (Joh. XII, 31). In verbis propositis septem considerare debemus... », ne se trouve ni dans le ms. Latin 12417, ni dans le ms. Douai 501 (95v-97v) ; — « Johannis euvangeliste sermo LXIX » ; cf. ms. Latin 12417, f. 49-49v ; Schneyer, n° 174 (97v-98) ; — « Johannis ewangeliste sermo LXX. Dixit Jhesus Petro : Sequere me... (Joh. XXI, 19). Petrus conjugatos, prelatos et activos perfectos... », incomplet du début ; cf. ms. cit., f. 49v-50 ; Schneyer, n° 175 (98) ; — « In Ascensione Domini sermo LXXIus » ; cf. ms. cit., f. 50-50v ; Schneyer, n° 176 (98-98v) ; — « In Ascensione Domini. LXXIIus » ; cf. ms. cit., f. 50v ; Schneyer, n° 177 (99) ; — « Sermo LXXIIIus. Barnabe apostoli. In quo omnis edificacio constructa... (Eph. II, 1). Omnis edificacio id est operacio... » ; cf. ms. cit., f. 50v-51 ; Schneyer, n° 178 (99v) ; — « Sermo LXXIVus. Barnabe. Vos amici mei estis... (Joh. XV, 14). Due sunt partes justicie... » ; cf. ms. cit., f. 51-51v ; Schneyer, n° 179 (99v-100) ; — « Gervasii et Prothasii. LXXV. Justorum anime in manu Dei... (Sap. III, 1). Dicitur Prov. (XII, 26) : Qui negligit dampnum... Tales fuerunt sancti martyres... » ; cf. ms. cit., f. 51v ; Hauréau, Notices, V, 161 ; Schneyer, n° 180 (100-100v) ; — « Gervasii et Prothasii sermo LXXVI. Cum audieritis prelia et sediciones... (Lc. XXI, 9). Prelia pertinent ad hostes... » ; cf. ms. cit., f. 51v-52 ; Schneyer, n° 181 (100v-101) ; — [De s. Johanne Baptista] « LXXVIIus. De ventre matris mee recordatus est... (Is. XLIX, 1). Verba ista leguntur in persona Johannis... » ; cf. ms. cit., f. 52-52v ; Schneyer, n° 182 (101-101v) ; — [LXXVIII. De eodem] « Quis, putas, puer iste... (Lc. I, 66). Quis erit vir...— ... quia omnis temptacio in hiis duobus perficitur juxta illud : incensa igni etc. » ; cf. ms. cit., f. 52v ; Schneyer, n° 183 (101v-102).
F. 103-110v Sermons anonymes. « Malos male perdet... (Mt. XXI, 41). Nos sumus agricole qui agrum Domini... » (103-104v) ; — « Plantaverat Dominus Deus paradisum... (Gen. II, 8). Si Dominus paradisum plantavit... » (104v-105v) ; — « Ad montana conscendite... (Jos. II, 16). Ad montana conscendite : Ve enim descendentibus... » (106-107) ; — « In visionibus Dei adduxit me... (Ez. XL, 2). Dicat fidelis anima : Surgam... » (107v-108v) ; — « [S]alvabo populum meum... (Zach. VIII, 7). Dominus per Zachariam prophetam eructat... — ... malicia sua penitentie laborem horrere facit » (109-110v).
F. 111-134v [PETRUS REMENSIS, Sermones de sanctis], recueil incomplet de sermons pour les saints et les fêtes, faisant partie d'une série dont on trouve une partie très abrégée dans ce ms., cf. supra, f. 73-102v ; pour la bibliographie et la liste des mss., cf. supra, f. 73 ; pour la liste des incipit, Schneyer, Repert. lat. Serm., IV, 732-740. [S. Johannis Baptiste] ; cf. mss. Latin 12417, f. 52-52v et Douai 501, p. 216-219 ; supra, f. 101-101v, très abrégé ; Schneyer, n° 182 (111-111v) ; — [Ejusdem] ; cf. mss. Latin 12417, f. 52v et Douai 501, p. 219-222 ; supra, f. 101v-102, très abrégé ; Schneyer, n° 183 (111v-112v) ; — « Johannis et Pauli » ; cf. mss. Latin 12417, f. 53-53v et Douai 501, p. 222-225 ; Schneyer, n° 185 (113-114) ; — « De eodem » (en titre courant) ; cf. mss. Latin 12417, f. 53v et Douai 501, p. 225-227 ; Schneyer, n° 186 (114-115) ; — « De b. Petro » (en titre courant) ; cf. mss. Latin 12417, f. 54 et Douai 501, p. 227-231 ; Schneyer, n° 187 (115-116) ; — [De b. Petro] ; cf. mss. Latin 12417, f. 54-54v et Douai 501, p. 231-234 ; Schneyer, n° 188 (116v-117v) ; — « Margarete virginis » ; cf. mss. Latin 12417, f. 54v-55 et Douai 501, p. 234-237 ; Schneyer, n° 189 (117v-119) ; — « Margarete virginis » ; cf. mss. Latin 12417, f. 55-55v et Douai 501, p. 238-241 ; Schneyer, n° 190 (119-120) ; — « Magdalene » (titre en marge) ; cf. mss. Latin 12417, f. 55v et Douai 501, p. 241-243 ; Schneyer, n° 191 (120-121v) ; — « Item Magdalene » (titre en marge) ; cf. mss. Latin 12417, f. 55v-56 et Douai 501, p. 244-246 ; Schneyer, n° 192 (121v-122v) ; — [B. Jacobi apostoli] ; cf. mss. Latin 12417, f. 56-56v et Douai 501, p. 246-249 ; Schneyer, n° 193 (122v-123v) ; — « Jacobi apostoli » ; cf. mss. Latin 12417, f. 56v et Douai 501, p. 249-252 ; Schneyer, n° 194 (123v-125) ; — « Ad vincula s. Petri » ; cf. mss. Latin 12417, f. 56v-57 et Douai 501, p. 252-255 ; Schneyer, n° 195 (125-126) ; — « Petri ad vincula » ; cf. mss. Latin 12417, f. 57-57v et Douai 501, p. 255-259 ; Schneyer, n° 196 (126-127) ; — « Inventio s. Stephani » (titre en marge) ; cf. mss. Latin 12417, f. 57v et Douai 501, p. 259-262 ; Schneyer, n° 197 (127-128) ; — [Ejusdem] ; cf. mss. Latin 12417, f. 57v-58 et Douai 501, p. 262-264 ; Schneyer, n° 198, lié avec le sermon suivant (128-129) ; — [S. Dominici] « Opus fac evangeliste... (II Thim. IV, 5). Verbum est Apostoli ad Thimotheum... » ; cf. mss. Latin 12417, f. 58 et Douai 501, p. 264-268 (129-130) ; — [Ejusdem] ; cf. mss. Latin 12417, f. 58-58v et Douai 501, p. 268-271 ; Schneyer, n° 199 (130-131) ; — « Laurencii » ; cf. mss. Latin 12417, f. 58v et Douai 501, p. 271-273 ; Schneyer, n° 200 (131-131v) ; — [Ejusdem] ; cf. mss. Latin 12417, f. 58v-59 et Douai 501, p. 273-276 ; Schneyer, n° 201, lié avec le sermon suivant (131v-132v) ; — « Fabiani et Sebastiani. Sancti per fidem vicerunt regna... (Hebr. XI, 33). Dictum est supra in sermone sanctorum martyrum Fabiani et Sebastiani... » ; cf. mss. Latin 12417, f. 59-59v et Douai 501, p. 276-281 (132v-133v) ; — « Ypoliti [sic] martyris... — ... ut sic timeamus ut a malis caveamus. Amen » ; cf. mss. Latin 12417, f. 59v et Douai 501, p. 281-284 ; Schneyer, n° 202 (133v-134v).
F. 135-139 Sermons anonymes. [De nativitate Johannis Baptiste] « Qui habet sponsam sponsus est... (Joh. III, 29). Eleganter et breviter in hac propositione... » (135-136) ; — « Fasciculus mirre, dilectus meus... (Cant. I, 12). Sic loquitur sponsa de sponso... » (136v-138) ; — « Notas michi fecisti vias... (Ps. XV, 11). Maledicti qui dixerunt Domino Jhesu... » (138-138v) ; — « Pentecostes. De excelso misit ignem... (Thren. I, 13). Tribus de causis misit Dominus... — ... mala capient in interitu » (138v-139).
F. 139v Versets extraits de Is. I-X. « Ve genti peccatrici... — ... scribentes injusticias » (vu à la lumière ultra-violette).
Audite disciplinam meam... (Prov. VIII, 33).
Tamquam spinas et tribulos antequam seratur verbum Dei...
f. 54v
Accepit ergo Jesus panes... (Joh. VI, 11).
In epistola egit de filiis et familia Domini, in evangelio de cibis ejus...
f. 47
Ad montana conscendite ne forte occurrant... (Jos. II, 16)
Ad montana conscendite : Vae enim descendentibus de Jerusalem in Jericho...
f. 106
Ad Virginis gloriosae // Laudes et praeconia // Vox resonet...
f. IVv
Adtendite a fermento Pharisaeorum... (Lc. XII, 1).
Triplex est sanctorum persecutio, una est quia laeduntur...
f. 114
Aedificabitur civitas in excelso suo... (Jer. XXX,??? 18).
Anima fidelis est domus Dei propter paenitentiam...
f. 62v
Apparuerunt illis dispertitae linguae... (Act. II, 3).
Spiritus sanctus datus fuit in sono ad terrorem...
f. 59
Ascensiones in corde... Nota prius : Beatus vir cujus est auxilium... (Ps. LXXXIII, 6)
Beatus est scilicet in vita ista...
f. 64v
Bajulans sibi crucem... (Joh. XIX, 17).
Exiit Jesus bajulans sibi crucem tamquam bellator fortis in locum certaminis...
f. 89v
Beati qui habitant in domo tua, Domine... (Ps. LXXXIII, 5).
Est beatitudo falsa, est et vera...
f. 11
Beatus vir qui inventus est sine macula... (cf. Eccli. XXXI, 8).
Non ait qui fuit immaculatus aliquando, sed qui inventus est in morte...
f. 91
Benedictus Deus et Pater Domini nostri Jesu Christi... (I Petr. I, 3)
Illa caelestis hereditas quae nobis servatur...
f. 79
Calicem meum quidem bibetis... (Mt. XX, 23).
Mater carnalis filiis suis petit honorem, et pater spiritualis propinat dolorem...
f. 122v
Cecinit Moyses et filii Israel... (Ex. XV, 1)
Post egressionem Aegypti, post immolationem agni...
f. 9
Christus adsistens pontifex... (Hebr. IX, 11).
Commendatur sacerdotium Christi multipliciter, primo a diuturnitate...
f. 47v
Christus passus est pro nobis... (I Petr. II, 21).
Nota quod Christus passus est pro injustis...
f. 52v
Confitebor tibi, Domine rex... (Eccli. LI, 1).
Propter quattuor beneficia sibi facta confitetur et laudat Deum...
f. 73
Convenientibus vobis in unum... (I Cor. XI, 20).
Sunt qui, non ut melius proficiant, sed ut in deterius deficiant...
f. 88v
Convertimini ad me in toto corde vestro... (Joel II, 12).
Qui usque modo perversi fuistis, nunc sitis conversi...
f. 77v
Convescens, praecepit eis a Jerosolymis ne discederent... (Act. I, 4)
Convescens, communiter vescens, id est tam ipse nobiscum quam...
f. 98
Crevit puer et moratus est in solitudine... (Gen. XXI, 20)
II Reg. III (1???) dicitur : Erat David proficiens et semper se ipso robustior...
f. 3
Cum audieritis proelia et seditiones... (Lc. XXI, 9).
Proelia pertinent ad hostes, seditio ad cives...
f. 100v
Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam... (Joh. XV, 26).
Hic dicuntur tria de Spiritu sancto scilicet quod sit consolator...
f. 58v
Multiplicia habuit Christus testimonia ut crederetur ei, habuit enim...
f. 61
De excelso misit ignem... (Thren. I, 13).
Sicut diversa sunt hominum studia, voluntates, amores, dominationes...
f. 13
Tribus de causis misit Dominus apostolos suos in mundum ut docerent...
f. 138v
De ventre matris meae recordatus est... (Is. XLIX, 1).
Non est ingratus Jesus [sic pro : Johannes] beneficiis Dei, in cujus persona...
f. 111
Verba ista leguntur in persona Johannis gratias agentis de quattuor beneficiis...
f. 101
Dies approvinquavit... (Rom. XIII, 12).
Scilicet natalis quem fecit sol, Christus. Debemus praeparari...
f. 63
Dilectus Deo et hominibus... (Eccli. XLV, 1).
Verba proposita quadrupliciter possunt exponi...
f. 84
Dilexit Deum qui fecit illum... (Eccli. XLVII, 10).
Hoc dicitur de David Eccli. XLVII (10). Istud competit beato Gregorio qui in multis adsimulatur David...
f. 83
Dispersit, dedit pauperibus... (II Cor. IX, 9 et Ps. CXI, 9).
Ponit Apostolus hoc verbum Psalmistae [quod] quidem competit sancto Laurentio...
f. 131
Dixi : Confitebor adversum me... (Ps. XXXI, 5)
Hic quattuor consideranda sunt : peccati manifestatio...
Dixit Jesus Petro : Sequere me... (Joh. XXI, 19).
Petrus conjugatos praelatos et activos perfectos significat...
Domine, inclina caelos et descende... (Ps. CXLIII, 5)
Longe a peccatoribus salus quae est Deus...
f. 61v
Domine, si vis, potes me mundare... (Mt. VIII, 2).
Ad litteram magna Dei compassio et humanitas...
f. 34
Dominus quidem Jesus, postquam locutus est... (Mc. XVI, 19).
Dominus Jesus verbum Patris est ideoque locutus...
f. 99
Ductus est Jesus in desertum... (Mt. IV, 1).
Marcus dicit : agebatur. Lucas : expulit eum spiritus. Ducitur homo...
f. 42
Duo ubera tua sicut duo hinnuli... (Cant. IV, 5).
Verba sunt sponsi ad sponsam, Christi ad Ecclesiam, et commendat Christus istos duos apostolos et dicit...
f. 71v
Ecce concipies in utero et paries filium... (Lc. I, 31).
Verum est quod Maria concepit et peperit filium virgo permanens...
f. 86v
Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et suscitabo... (Jer. XXIII, 5).
Ecce dies veniunt, adtende novitatem, suscitabo David, adtende veritatem...
f. 1
Ecce ego mitto angelum meum, et praeparabit... (Mal. III, 1).
Dicitur de beato Johanne qui nuntiavit adventum Christi...
f. 4v
Ecce nos reliquimus... (Mt. XIX, 27).
Haec dicit Petrus tam pro se quam pro aliis similia...
f. 76
Ecce nunc tempus acceptabile... (II Cor. VI, 2).
Scilicet tempus gratiae vel tempus quadragesimae. Tempus istud acceptabile...
f. 41v
Ecce positus est hic in ruinam... (Lc. II, 34).
Christus positus est in ruinam daemonum, Judaeorum...
f. 28v
Ecce sponsus venit... (Mt. XXV, 6).
Omnis anima christiana aut Christi fidelis sponsa...
f. 73v
Ecce video caelos apertos... (Act. VII, 55).
Post passionem Domini et resurrectionem et ascensionem non tantum...
f. 127
Ego sum pastor bonus... (Joh. X, 11).
Ex his potest colligi quae in bonitate cujuslibet pastoris...
f. 53
Ego vox clamantis in deserto... (Joh. I, 23).
Vocis nomine duo notantur, scilicet nimia humilitas...
f. 27v
Egredietur virga de radice Jesse... (Is. XI, 1).
Verba ista de beata Virgine competenter exponuntur...
f. 85v
Egressus Jesus secessit in partes Tyri... (Mt. XV, 21).
In hoc evangelio inducuntur tria genera personarum, scilicet personae...
f. 43v
Ejice ancillam et filium ejus... (Gal. IV, 30).
Filii ancillae sunt peccatores. Agar interpretatur festum suscitans...
f. 46
Elevata est nubes de tabernaculo... (Num. X, 11).
Hic tria notantur scilicet beatae Virginis adsumptio ibi : Elevata... Secundo angelorum...
f. 21v
Emitte agnum... (Is. XVI, 1).
Non hircum in desertum, cum tandem jam foeteat per voluptatem...
f. 22
Erat Jesus ejiciens daemonium... (Lc. XI, 14).
Non dicit ejiciet, sed erat ejiciens, notans continuationem ejicientis...
f. 45
Erunt signa in sole... (Lc. XXI, 25).
Propter duplicem causam praedicit Dominus signa haec...
f. 23
Est enim Phase, id est transitus Domini... (Eccl. XII, 11).
Prius dixerat : Comedetis festinanter, ad quod monet Apostolus...
f. 90v
Estote imitatores Dei sicut filii... (Eph. V, 1).
Ex fructu arbor cognoscitur... (Mt. XII, 33). Imitari debemus Christum sicut et ipse...
f. 44v
Estote itaque prudentes et vigilate... (I Petr. IV, 7).
Oportet nos esse prudentes in cavendis Diaboli insidiis vel temptationibus...
f. 57
Exaltavit illum apud proximos suos... (Eccli. XV, 4).
Quem illum nisi de quo supra dictum est : quia cibavit...
f. 97v
Exiit qui seminat... (Lc. VIII, 5).
Nota quod ter reiteratur nomen seminis...
f. 39v
Expedit vobis ut ego vadam... (Joh. XVI, 7).
Vere expedit ut in hereditate introduceret...
f. 55
Exstruxi mihi piscinas aquarum... (Eccl. II, 6)
Hic tria inquiruntur : auctor, opus, causa...
Fasciculus myrrhae dilectus meus... (Cant. I, 12).
Sic loquitur sponsa de sponso, Ecclesia de Christo, amica de dilecto...
f. 136v
Firmabitur in illo... (Eccli. XV, 3).
Tria bona enumerat quae facit Dominus sanctis martyribus...
f. 74
Gaude Virgo gratiosa // Verbum verbo concepisti//...
Gaudete in Domino semper... (Phil. IV, 4).
Primo gaudete in Domino ut in liberatore...
f. 26v
Gavisi sunt discipuli... (Joh. XX, 20).
Ad vesperum demorabitur fletus... (Ps. XXIX, 6), scilicet ad vesperum passionis...
f. 52
Gratia Domini nostri Jesu Christi et caritas Dei... (II Cor. XIII, 13).
Videtur istud posse continuari praecedenti sermoni...
f. 60v
Haec est victoria quae vincit mundum... (I Joh. V, 4).
Fides est substantia rerum sperandarum... (Hebr. XI, 1). Quae in mente statuit res sperandas...
f. 51v
Haec est voluntas Dei, sanctificatio vestra... (I Thess. IV, 3).
Expletio voluntatis divinae multam meretur retributionem...
f. 43
Hereticus est qui profitetur Christum et ejus dogmata...
f. 238
Hoc enim sentite in vobis... (Phil. II, 5).
Tanguntur hic tria praecipue imitanda, scilicet humilitas, oboedientia, patientia...
f. 48v
Hora est jam nos de somno surgere... (Rom. XIII, 11).
Est triplex somnus scilicet ignorantiae...
Exponitur de somno ad Petrum. Nota quattuor...
Hoc tempus est adventus Domini...
Hostia mannae comparatur quia de caelo dabatur...
f. 12v
In pacifici cantilenis dicitur : Fuge, dilecte mi... (Cant. VIII, 14)
Sic loquitur Pater misericordiarum...
In quo omnis aedificatio constructa... (Eph. II, 21)
Omnis aedificatio, id est operatio, constructa in fide Christi...
f. 99v
In visionibus Dei adduxit me... (Ez. XL, 2)
Dicat fidelis anima : Surgam et circuibo civitatem (Cant. III, 2)...
f. 107v
Induite vos sicut electi... (Col. III, 12).
Electi in praedestinatione : Qui nos elegit ante mundi constitutionem (Eph. I, 4)...
f. 36
Initium evangelii Jesu Christi... (Mc. I, 1).
Adventus Domini visitatio est mundi. Hoc est duplex in carnem...
f. 12
Ite, et vos in vineam meam... (Mt. XX, 4).
Vinea dicitur Ecclesia, conscientia, sacra Scriptura. Per hoc quod dicit...
f. 38
Ite in castellum... (Mt. XXI, 2).
Petrus et Philippus creduntur illi duo fuisse...
f. 22v
Jam non estis hospites et advenae... (Eph. II, 19).
Hospites et non mansionarii sunt qui ad fidei unitatem...
f. 123v
Jeremias interpretatur excelsus Domini, signanter Domini...
Jesus clamans voce magna... (Mt. XXVII, 50)
Nota quod Matthaeus dixit : emisit, Johannes : tradidit, Lucas : expiravit...
f. 49v
Jucunditatem et exsultationem... (Eccli. XV, 6)
Thesaurus desiderabilis et oleum... (Prov. XXI, 20)
Justorum animae in manu Dei... (Sap. III, 1).
Dicitur Prov. (XII, 26) : Qui neglegit damnum propter amicum... Tales fuerunt sancti martyres...
f. 100
Libenter igitur gloriabor in infirmitatibus meis... (II Cor. XII, 9).
Tria dicuntur scilicet in quo gloriandum, quia in tribulationibus...
f. 38v
Major autem horum est caritas... (I Cor. XIII, 13).
Caritas ceteris virtutibus dicitur major quadrupliciter, scilicet dignitate...
f. 40
Malos male perdet... (Mt. XXI, 41).
Nos sumus agricolae qui agrum Domini, scilicet cor nostrum...
f. 103
Maria Magdalene et Maria Jacobi... (Mc. XVI, 1).
Tres Mariae significant triplicem statum militantis Ecclesiae...
f. 51
Meliora sunt ubera tua... (Cant. I, 1)
Quia jam non estis hospites... (Eph. II, 19)
f. 72
Mihi autem absit gloriari... (Gal. VI, 14).
Tria nobis hic innuit Apostolus, primum ut falsam gloriam...
f. 93v
Moab olla spei meae... (Ps. LIX, 10)
Moab dicitur aqua paterna. Per Moab figurantur hi quibus a Deo Patre...
Mulier, magna est fides tua... (Mt. XV, 28)
Tria commendantur in hac muliere : fidei constantia, precum instantia...
f. 44
Mulierem fortem quis inveniet ?... (Prov. XXXI, 10).
Huic quaestioni usque ad tempora veri Salomonis...
f. 120
Nemo lucernam accendit, et in abscondito ponit... (Lc. XI, 33).
Lucerna Christus est. Apoc. (XXI, 23) : Lucerna ejus..., id est triumphantis Ecclesiae...
f. 85
Nolite esse prudentes apud vosmetipsos... (Rom. XII, 16).
Apud vosmetipsos, inquit, id est reputatione vestri...
f. 33
Nolite timere eos qui occidunt corpus... (cf. Lc. XII, 4).
Non sunt timendi propter mortis illius brevitatem...
f. 133v
Non deserentes collectionem nostram... (Hebr. X, 25)
Sumus inter duas mensas...
f. 57v
Non enim qui se ipsum commendat... (II Cor. X, 18)
Status virginitatis supra alios status est conjugii et viduitatis...
f. 117v
Non turbetur cor vestrum... (Joh. XIV, 1).
Ad duo monet Dominus apostolos, ad patientiam scilicet et audaciam...
f. 93
Nonne bonum semen seminasti... (Mt. XIII, 27)
Exiit qui seminat... (Lc. VIII, 5)
f. 36v
Notas mihi fecisti vias vitae... (Ps. XV, 11)
Maledicti qui dixerunt Domino Jesu : Recede a nobis, scientiam viarum...
f. 138
Nunc judicium est mundi... (Joh. XII, 31).
Hoc mysterium crucis impletum est in Passione et adimpletum...
f. 94v
In verbis propositis septem considerare debemus scilicet a quo...
f. 95v
Nuptiae factae sunt in Cana Galilaeae... (Joh. II, 1).
Hae nuptiae dicuntur fuisse Johannis evangelistae ad litteram...
f. 32
Obsecro itaque vos, fratres, per misericordiam... (Rom. XII, 1).
Quilibet debet se hostiam facere, saeculares se offerunt...
f. 29v
Obsecro vos tamquam advenas... (I Petr. II, 11).
Bonus est peregrinus, malus est in patria...
f. 134v
Christus advena fuit et peregrinus. Advena sum apud te... (Gen. XXIII, 4)...
f. 53v
Omne datum optimum... (Jac. I, 17).
Sursum corda, sursum ora, sursum corpora, credendo...
f. 10
Opus fac evangelistae... (II Tim. IV, 5).
Verbum est Apostoli ad Timotheum episcopum et notantur...
f. 129
Orietur stella ex Jacob... (Num. XXIV, 17).
Hic tria notantur, scilicet ipsius Virginis opportuna nativitas...
f. 13v
Oritur sol et occidit... (Eccl. I, 5).
Videndum quis sit iste sol, quibus oritur, quis fructus...
f. 62
Pascha nostrum immolatus est Christus... (I Cor. V, 7).
PASCHA graece, PHASE hebraice, transitus latine...
f. 50
Petrus ad se reversus dixit : Nunc scio... (Act. XII, 11).
Petrus hic tenet figuram paenitentis gratias agentis...
f. 125
Petrus quidem servabatur in carcere... (Act. XII, 5).
Nota quod est carcer justorum, peccatorum et damnatorum...
f. 115
Plantaverat autem Dominus Deus paradisum... (Gen. II, 8).
Si Dominus paradisum plantavit et in eo hominem posuit...
f. 104v
Plenitudo legis est dilectio... (Rom. XIII, 10).
Qui diligit proximum legem implevit ; sub nomine proximi Christus...
f. 34v
Post triduum invenerunt eum... (Lc. II, 46).
Primo nota ubi Jesus amittitur, secundo a quibus quaeritur...
f. 30
Postquam impleti sunt dies purgationis... (Lc. II, 22).
Primo exponitur quantum ad praesentem sollemnitatem...
Posuisti in capite ejus coronam de lapide... (Ps. XX, 4).
Corona haec est gloria resurrectionis, hodie corona...
Posuit os meum Dominus quasi gladium acutum... (Is. XLIX, 2).
Posuit Dominus os Johannis, id est eloquium oris ejus...
f. 70
Praecedet vos in Galilaeam... (Mc. XVI, 7)
His verbis nos admonet angelus ut si gloriam dominicae resurrectionis...
f. 11v
Praeparate corda vestra Domino... (I Reg. VII, 3).
Scilicet propter Adventum Domini Am. IV (12) : Praeparare in occursum...
Quaecumque scripta sunt ad nostram doctrinam... (Rom. XV, 4).
Augustinus. Caelestis Pater qui [...] vere Pater est...
f. 63v
Quattuor libri sunt, naturae, scripturae, conscientiae, vitae...
f. 24
Quattuor libros nota, primus est gloriae, gratiae...
Quaesivi et non inveni illum... (Cant. V, 6)
Mirum videtur quod sponsa quae audita voce sponsi...
f. 10v
Quando tuleris summam filiorum Israel... (Ex. XXX, 12)
Hic depingitur electio, conversatio, intentio et retributio filiorum Israel...
f. 2v
Quanto tempore heres parvulus est... (Gal. IV, 1).
Tripliciter dicitur quis parvulus, scilicet scientia, aetate et corpore...
f. 28
Qui descendit, ipse est et qui ascendit... (Eph. IV, 10).
Expressit nobis Apostolus in his verbis formam humilitatis et exaltationis...
f. 65
Qui ex Deo est, verba Dei audit... (Joh. VIII, 47).
Duplicem veritatem ostendit se Dominus habere...
f. 48
Qui gloriatur, in Domino glorietur... (I Cor. I, 31).
Nota quod quadruplex est gloria, scilicet inferior et diabolica...
f. 76v
Qui habet sponsam sponsus est... (Joh. III, 29).
Eleganter et breviter in hac propositione tres insignes commendantur personae...
f. 135
Qui manet in me et ego in eo... (Joh. XV, 5).
Hic notandum qualiter maneamus in Deo et quae utilitas manendi...
Qui tribuit in simplicitate... (Rom. XII, 8).
Vae duplici corde... (Eccli. II, 14). Vir duplex animo... (Jac. I, 8). Nesciat sinistra tua... (Mt. VI, 3). Non dicit : Nesciat...
Quid existis in desertum videre ?... (Mt. XI, 7 ; Lc. VII, 24).
In hac tertia dominica agitur de adventu...
f. 25
Quid tibi vis faciam ?... (Lc. XVIII, 41).
Agitur in epistola de caritate, in evangelio procedit de passione...
f. 40v
Quis mihi ministrat... (Joh. XII, 26).
Notandum quod Dominus habet quosdam ministros praecedentes...
f. 75
Quis nos separabit a caritate... (Rom. VIII, 35).
Huic quaestioni respondetur Sap. I (3) : Perversae cogitationes separant a Deo..., sic et perversae locutiones...
f. 113
Quis, putas, puer iste erit ?... (Lc. I, 66).
Quis erit vir qui tantus est puer, jam ab angelo praenuntiatus...
f. 101v et 111v
Quodcumque ligaveris super terram... (Mt. XVI, 19).
Glossa sic exponit quodcumque indignum...
f. 126
Relinquetur vobis domus vestra deserta... (Mt. XXIII, 38)
Verbum Domini est ad Judaeos ingratos qui prophetas ad se missos occiderunt...
f. 128
Respexerunt ad solitudinem et ecce gloria... (Ex. XVI, 10)
Quanto ardore antiqui Patres ad sollemnitatem praesentis nativitatis...
f. 8
Rigabo hortum meum plantationum... (Eccli. XXIV, 42).
Sapiens est hortulanus iste, sed non venit sapiens...
f. 2
Salvabo populum meum de terra orientis... (Zach. VIII, 7)
Dominus per Zachariam prophetam eructat nobis verbum bonum...
f. 109
Sancti per fidem vicerunt regna... (Hebr. XI, 33).
Dictum est supra in sermone sanctorum martyrum Fabiani et Sebastiani...
f. 132v
Sanctificavit tabernaculum suum... (Ps. XLV, 5).
Primum tabernaculum Ecclesia militans...
Saule, Saule, quid me persequeris... (Act. IX, 4).
Saulus et Saul de eadem tribu fuerunt scilicet Benjamin...
f. 75v
Si non lavero te, non habebis partem... (Joh. XIII, 8).
Dura est haec Domini sententia sed tamen pia...
f. 88
Si quid petieritis Patrem in nomine meo... (Joh. XVI, 23).
Hic notantur quattuor quae ad efficaciam petitionis exiguntur...
f. 56v
Si quis auditor est verbi... (Jac. I, 23).
Considerare debemus unde sumus nati, quales et ad quid...
f. 56
Si quis diligit me, sermonem meum... (Joh. XIV, 23).
Sermo Domini servatur in corde, in ore, in opere...
f. 59v
Si quis mihi ministraverit, honorificabit... (Joh. XII, 26).
Mihi, non sibi sicut ille qui epulabatur quotidie...
f. 131v
Si quis vult post me venire, abneget semetipsum... (Mt. XVI, 24 ; Lc. IX, 23).
Tria hic notantur scilicet imitantium paucitas, libertas, difficultas...
f. 91v
Sic curro non quasi in incertum... (I Cor. IX, 26)
Cursus contemplativorum est, pugna activorum. Curritur autem desiderio per pedes...
f. 37v
Sic nos existimet homo... (I Cor. IV, 1).
Alibi dicit : Providemus bona non tantum coram Deo... (Rom. XII, 17). Unde et ministerium...
f. 26
Christianus quilibet est servus Christi. Inutilitas servi...
Sicut in monte divisionum stabit Dominus... (Is. XXVIII, 21)
In prima parte primus adventus, in secunda secundus adventus...
Signum magnum apparuit in caelo... (Apoc. XII, 1).
Primo notandum quare dicitur signum magnum in caelo...
f. 21
Simile est regnum caelorum homini negotiatori... (Mt. XIII, 45).
Homo negotiator dicitur, Deus homo et diabolus...
f. 119
Sol oriens... (Eccli. XXVI, 21)
Tangitur triplex dignitas Virginis adsumptae, prima tangitur per comparationem...
Spiritus sanctus dicitur arguere et non Filius...
f. 55v
Stabunt justi in magna constantia... (Sap. V, 1).
Justorum est stare, peccatorum vero mutari vel ruere...
f. 92
Stans retro secus pedes Domini... (Lc. VII, 38).
Maria scilicet Magdalenes et nota quod stabat ad pedes...
f. 121v
Statim veniet ad templum... (Mal. III, 1).
Dominator quem vos quaeritis et semper fideliter quaerere debetis...
f. 5
Surgens Jesus imperavit... (Mt. VIII, 26)
Mare mundus vel mali, venti, id est daemones, in mari, id est in cordibus...
f. 35
Terra ne operias sanguinem meum... (Job XVI, 19)
Sanguis multiplex in sacra Pagina reperitur : est sanguis poenae...
f. 7v
Thesaurizate vobis thesauros... (Mt. VI, 20).
Non in inferno quod faciunt peccatores...
f. 78
Thesaurus absconditus in agro sed fossoriolum meae praedictionis quod frangit...
f. 102
Tibi dabo claves regni caelorum... (Mt. XVI, 19).
Hoc dicitur Petro qui constitutus est a Domino praelatus Ecclesiae...
f. 116v
Regnum caelorum dicitur praesens Ecclesia...
f. 80
Tollite jugum meum super vos... (Mt. XI, 29).
Benedicit meum, non jugum Legis, quod nec nos nec patres nostri...
f. 82v
Transit ad me omnes... (Eccli. XXIV, 26).
Transite, transite, ecce opus ; ad me, ecce locus...
Transmigra in montem sicut passer... (Ps. X, 2)
Item : Passer invenit sibi domum... (Ps. LXXXIII, 4)
Tristitia vestra vertetur in gaudium... (Joh. XVI, 20).
Quadruplex fuit tristitia apostolorum, prima ex sponsi substractione...
f. 54
Tu, Domine, qui corda nosti... (Act. I, 24).
Novit Dominus corda hominum sive bona sive mala...
f. 81
Tu quis es ?... (Joh. I, 19)
Potuit dixisse : Ego sum Johannes, cui hoc nomen fuit ab angelo...
f. 27
Vadit ad Patrem quasi de triumpho gratias acturus, supra undecim gratias...
Vae illis qui in via Cain abierunt... (Judae I, 11)
Peccatum Cain desperatio, peccatum Balaam cupiditas, peccatum Core ambitio...
f. 4
Veniat pax et requiescat in cubili suo... (Is. LVII, 2)
Antiquitus erant inimicitiae inter Deum et hominem...
Venite ad me omnes qui laboratis... (Mt. XI, 28).
Verbum est Domini operarios consolantis...
f. 67v
Venite et revertamur ad Dominum... (Os. VI, 1).
Verbum est Oseae, monentis et instruentis hominem...
f. 67
Vigilate, quia nescitis qua hora... (Mt. XXIV, 42).
Haec admonitio proprie convenit pastoribus et praecipue beato Gregorio...
f. 83v
Vos amici mei estis... (Joh. XV, 14).
Duae sunt partes justitiae : Declinare a malo et facere bonum...
Vos estis sal terrae... (Mt. V, 13).
Quattuor dicuntur hic de apostolis : quod sunt sal terrae...
f. 130
Vox clamantis in deserto : Parate... (Lc. III, 4)
Est vox clamantis in ergastulo, vox clamantis in Aegypto...
f. 136
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index