Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3407

  • Titre attesté :
    • Petrus de Tarantasia, Commentarius in librum II Sententiarum, cum glossis.
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3407
    • Paris. BnF, Latin 3407
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Innocent V (pape, 1225?-1276)
  • Date de fabrication :
  • Support : Parchemin.
  • Composition :
    • 162 ff. à 2 colonnes, sauf f. 1 (3 colonnes) et 160v-162v (longues lignes).
  • Format :
    • 220 × 160 mm.
  • Aspects codicologiques :
    • Initiales en couleurs à filigranes et à antennes. Pieds-de-mouche en couleurs. Titres courants et numéros des distinctiones en couleurs. — Réclames à chaque cahier. Cahiers signés a -n au XVe s. ; au f. 162v : « et finis » [XVe s.]. — Le f. 1v est blanc. — Au f. 1 : « K ??? », suivi d'un mot à demi-effacé [XVe s.] ; au contreplat supérieur armes gravées de Jean Bigot, avec la cote D. 21 ; cf. Delisle, Bibliotheca bigotiana, 70, n° 262.162 ff. à 2 colonnes, sauf f. 1 (3 colonnes) et 160v-162v (longues lignes).220 × 160 mm.
  • Reliure :
    • Reliure veau fauve aux armes des Bigot. Titre au dos : « Petri Lombardi... Ms. ». Tranches jaspées.

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. 1 Table des chapitres des 13 premières distinctiones. Addition de la même main que les gloses.

    F. 2-4v Notes à la mine de plomb, presqu'entièrement effacées.

    F. 5-159v PETRUS DE TARANTASIA [INNOCENTIUS V], Commentarius in librum II Sententiarum (Toulouse, II, 1649, 1-364). Prologue (éd. cit., 1-2) (5-5v) ; — L. II. « Creationem rerum. Liber totalis Sententiarum in quatuor parciales libros... » (ibid., 4-364) (5v-159v) ; cf. Stegmüller, Repert. comment. in Sent., 1947, n° 690 ; au f. 159v : « Explicit liber secundus Sententiarum », suivi de la mention, ajoutée au XVe s. : « Petri de Tarentharia ».

    F. 5-160 Gloses et questions du début du XIVe s., citant surtout s. Thomas d'Aquin, s. Bonaventure ; au f. 5, premières gloses : « Item 3 consol. : Unus enim rerum pater est, unus cuncta ministrat... », « suarum : partes illas numeri suas dicimus quarum quelibet assignari potest... — ... in 5 vel 4or partes, quod non potest fieri » ; au f. 159v, dernière glose : « In aliis vero : scilicet in quibus potestas superioris limitata est » ; aux ff. 159v-160 dernières questions : « Utrum potentia peccandi sit mala. Quod sic videtur » (en marge), « Queritur hac ultima distinctione utrum potentia peccandi secundum quod hujusmodi sit mala. Ad quod dicendum quod sicut potentia respectu bonorum... — ... actualem defectum et perversitatem liberi arbitrii » (159v) ; — « Aliud juxta principale solebat queri quare potentia peccandi pocius dicitur impotentia quam voluntas peccandi dicatur noluntas. Hujus ratio est... — ... et ideo bene dicitur quod Deus est omnipotens, non tamen omnivolens » (159v-160) ; — « Alquinus [sic] dicit : Ad hoc quod queritur utrum angeli componantur ex materia et forma dicunt quidam quod in omni substantia creata materia est... — ... quo est res cujus est quiditas », question en partie empruntée à s. Thomas d'Aquin, Scriptum super libros Sententiarum, II, D. III, q. 1, art. 1 (éd. P. Mandonnet, II, Paris, 1929, 86) (160).

    F. 160v-161 « Magister non tenetur in hiis locis videlicet in libro primo, d. prima, c. 4 Utendum est virtutibus... », 5 articles pour le l. I ; 2, pour le l. II ; 2, pour le l. III. Addition de la même main que les gloses, différente des listes qu'on trouve communément ; cf. Denifle et Chatelain, Chart. Univ. Paris., I, 220 et Petri Lombardi libri IV Sententiarum, Quaracchi, 1916, LX-LXI et LXXX (160v) ; — Question, d'une main contemporaine : « Queritur quis fuit primus dies. Dicitur et bene quod dies equinoctialis vernalis... — ... annunciacio notatur dominica » (160v) ; — Liste des citations erronées contenues dans les 2 premiers livres des Sentences, de la même main que les gloses : « Ut communiter, falso intitulata sunt quedam autoritates in Sententiis, in libro primo, d. [IVa]... de fide ad Petrum, vel in expositione simboli totum falsum est immo est encheredion, c. 5... » (161).

    F. 161v-162v Questions sur le lieu et le mouvement des anges, avec renvoi à la D. XXXVII du l. I de Pierre de Tarentaise : « Septimo queritur de spiritu creato an sit in loco et est questio utrum angeli sint in loco vel non... — ... argumenta P. d. 37, art. 4, q. 1 [q. 4, art. 1] » ; cf. éd. Toulouse, I, 1652, 1306-1307 (161v) ; — « Octavo queritur si unus angelus potest esse in pluribus locis. Responsio : dixerunt aliqui quod angelus est substantia... — ... sed per presenciam sue essencie. Argumenta pro parte vera P. d. 37 art. 4, q. 1 [q. 4, art. 2] ; contra ibidem 1m + 2m + 3m » ; cf. ibid., 307-308 (161v-162) ; — « Decimo queritur si angelus potest moveri. Quod sic arguit P. d. 37, art. 5, q. 1 [q. 5, art. 1]. Responsio : dicunt aliqui quod non quia angelus... — ... dum per locum movetur » (162) ; — « Duodecimo queritur utrum angelus movetur subito, seu in instanti vel in tempore... — ... ad distantem terminum in instanti. Arguit contra. P. d. 37, art. 5, q. 3, scilicet 3m, 5m et 7m [q. 5, art. 3]. Hec dicta videntur haberi ex auctoritatibus Damas[ceni] et Augustini q. 18... — ... nisi in tempore ». Addition contemporaine (162-162v).

    F. 162v Question, de la même main que la question du f. 160v : « Queritur an super celos sint vere aque. Quod sic videtur per textum Gen. 1... — ... super celum stellatum ».

Intervenant

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Alcuinus dicit : Ad hoc quod quaeritur utrum angeli componantur ex materia et forma dicunt quidam...

    f. 160

    Aliud juxta principale solebat quaeri quare potentia peccandi...

    f. 159v

    [...] An super caelos sint verae aquae. Quod sic videtur...

    f. 162v

    Decimo quaeritur si angelus potest moveri. Quod sic arguit...

    f. 162

    Duodecimo quaeritur utrum angelus movetur subito...

    f. 162

    In aliis vero : Scilicet in quibus potestas superioris limitata est...

    f. 159v

    Item 3 Consol. : Unus enim rerum pater est, unus cuncta ministrat...

    f. 5

    Magister non tenetur in his locis, videlicet in libro primo, distinctione prima, C. IX : Utendum est virtutibus...

    f. 160v

    Octavo quaeritur si unus angelus potest esse in pluribus locis. Responsio : dixerunt aliqui...

    f. 161v

    [...] Partes illas numeri suas dicimus quarum quaelibet adsignari potest...

    f. 5

    [...] Quaeritur de spiritu creato an sit in loco et est quaestio...

    f. 161v

    Quaeritur hac ultima distinctione utrum potentia peccandi secundum quod hujusmodi sit mala...

    f. 159v

    Quaeritur quis fuit primus dies. Dicitur et bene quod dies aequinoctialis vernalis...

    f. 160v

    [...] Scilicet in quibus potestas superioris limitata est...

    f. 159v

    Septimo quaeritur de spiritu creato an sit in loco et est quaestio...

    f. 161v

    [...] Si angelus potest moveri. Quod sic arguit...

    f. 162

    [...] Si unus angelus potest esse in pluribus locis. Responsio : dixerunt...

    f. 161v

    Suarum : Partes illas numeri suas dicimus quarum quaelibet adsignari potest...

    f. 5

    [...] Unus enim rerum pater est, unus cuncta ministrat...

    f. 5

    Ut communiter falso intitulata[e] sunt quaedam auctoritates in Sententiis...

    f. 161

    [...] Utrum angeli componantur ex materia et forma...

    f. 160

    [...] Utrum angelus movetur subito...

    f. 162

    [...] Utrum potentia peccandi secundum quod hujusmodi sit mala...

    f. 159v

    Anges -- Questions sur les anges
    BIGOT (famille) -- Possesseur
    BIGOT (Jean) -- Ex-libris gravé aux armes, collé
    BONAVENTURA (s.), card. O.F.M. -- Mention et références
    DÉCORATION -- Initiales filigranées (XIIIe et XIVe s.)
    Eaux -- Question sur les eaux
    INNOCENTIUS V, papa (Petrus de Tarentasia, O.P.) -- Commentarius in Sententiarum libros. In librum II
    INNOCENTIUS V, papa (Petrus de Tarentasia, O.P.) -- Glossae in opera in librum II
    Jour -- Question sur le premier jour
    Péché -- Questions sur le péché
    PETRUS LOMBARDUS, Parisiensis ep. -- Commentarii in opera In librum II
    PETRUS LOMBARDUS, Parisiensis ep. -- Glossae in opera In Sententiarum libros. (XIVe s.)
    PETRUS LOMBARDUS, Parisiensis ep. -- Loca in quibus Magister Sententiarum non tenetur autre liste en 9 articles
    PETRUS LOMBARDUS, Parisiensis ep. -- Loca in quibus Magister Sententiarum non tenetur Liste des citations erronées contenues dans les deux premiers livres des Sentences
    RELIURE -- Reliures aux armes de Bigot (famille)
    RELIURE -- Éléments annexes Tranches jaspées
    THOMAS DE AQUINO (s.), O.P. -- Mention et références
    THOMAS DE AQUINO (s.), O.P. -- Extraits

Source des données