Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 2995

Numérisations

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Voir t. III, 408.

    F. 79v. « Quatuor sunt que impediunt confessionem... » [S. BERNARDUS, Sermo de diversis 104] (S. Bernardi opera, éd. J. Leclercq-H. Rochais, VI1, Romae, 1970, 374-375). F. 135v-138. (ms. C de l'éd. Ph. B. Roberts, Studies in the sermons of Stephen Langton, Studies and texts, XVI, Toronto, 1968, 224-237).

    F. 139-142v. « Pauperibus dandum est de pocioribus quia sunt gazofilacium... » ; cf. M. W. Bloomfield, dans Traditio, XI (1955), 324.


    F. 1-7v S. BEDA [Interpretatio allegorica in librum Tobiae] (P. L., XCI, 923-938) ; au f. 7v : « « Explicit tractatus Bede in Thobiam. »


    F. 8-14 De la confession et des péchés capitaux : « Quicumque vult vere confiteri ad salutem anime sue debet dolere de peccatis... — ... neque rapere neque decipere. »

    F. 14-15 De la prescience et de la prédestination : « Hoc distat inter prescientiam et pre[de]stinationem... — ... quod Dei prescientie non convenit. »

    F. 15-22v « Concilium Lateranense quod tenuit Alexander papa III anno M° C° LXX°. IX°... » [Concile de Latran III, 1179, c. 1, 22, 9, 12, 6, 17, 15, 21, 19, 4, 8, 20, 11, 25, 23, 3, 10, 24, 18, 28, 13] (Mansi, XXII, 217).

    F. 22v-24 « Anno... M° C° LX° III°. Alexander papa III tenuit Turonis concilium... » [Concile de Tours, 1163, c. 5-8, 3, 1, 2, 4] (Mansi, XXI, 1176-1179).

    F. 24-70v [STEPHANUS LANGTON, Flores auctoritatum] (Titre donné dans le ms. de Dijon 211) en CLIX [160] chapitres : « Quod peccata nostra et Dei beneficia debemus ad memoriam revocare. In Gen. Adam, ubi es ? Pietas Christi querentis peccatorem... — ... et amiserunt eternam » ; cf. Glorieux, Maîtres en Théol. II, 253-254 ; Lacombe, dans The new scholasticism, III (1929), 12-17 ; Lacombe, Smalley, Gregory dans Arch. d'hist. doctr. et litt. du M.A., V (1930), 11, 17, 183 ; Rédaction en partie différente de celles des mss. Latin 3236B et Dijon 211.

    F. 70v-72 Notes brèves de théologie : « Quinque sunt cause sciendi... Quatuor sunt genera paupertatis... Contra V sensus corporis... » (70v-71) ; — « De Trinitate. Ecce sicut ignis est rubor ardens... » (71) ; — De l'aumône : « Qui dat elemosinam ut careat tedio... » (71) ; — « De misericordia. David : Defecit spiritus meus etc... In quo enim vivit spiritus suus... » (71-71v) ; — « De spe. Spes est expectatio futurorum bonorum... » (71v-72).

    F. 72-75 Sermon : « Septem sunt spiritus Domini... Legimus in Apocalypsi... ».

    F. 75-79 [PHILIPPUS CANCELLARIUS, Sermones] « Justus germinabit sicut lilium etc. Primo considerandum... » (75-77) ; — « Que habitas in ortis fac me audire vocem tuam. Anima de se ipsa... » (77-79) ; cf. Glorieux, Maîtres en théol., I, 283.

    F. 79-80 Notes brèves de théologie : « Fides est substantia rerum, argumentum non apparencium... Prima gratia est amor Dei... Quatuor sunt qui impediunt confessionem... », etc.

    F. 80-82v Sermons : « Plurima autem turba straverunt... Qui verbum Dei... » (80-81) ; — « Emitte spiritum tuum... Cum pauper die sollempni... » (81-81v) ; — « Amor est quidam anime rationalis affectus... » (81v-82) ; — « Extendit Noe manum... Dicit apostolus ad Chorintios... » (82-82v) ; — « Egredemini, filie Syon, etc. Domine, ne longe facias... » (82v).

    F. 83-99 [PETRUS PICTAVENSIS, canonicus sancti Victoris, De mysteriis Incarnationis, pars I] « Qui parce seminat, parce et metet... Ideo nos ut in futuro metamus... — ... exinanivit se formam servi accipiens » ; cf. Moore, Works of Peter of Poitiers, 23 ; Glorieux, Maîtres en théol., I, 231.

    F. 99-100v Sermons : « Emitte agnum... Verbum Domini cum reverentia... » (99-100) ; — « Ponam clavem David super humerum ejus... In verbo predicto auctoritatem principii... » (100-100v) ; — « Faciet Dominus exercitum in monte... Ysaias utriusque nature veritatem... » (100v).

    F. 100v-102 [PETRUS PICTAVENSIS, canonicus Sancti Victoris, De mysteriis Incarnationis, pars II] « Congregamini filii Jacob... Hic loquitur Jacob... » jusqu'à : «... ad hanc circumcisionem invitat. »

    F. 102-104 Sermon : « Sumite de optimis terre fructibus... Hec sunt verba Jacob... ».

    F. 104-107v [INNOCENTIUS III papa, De Eleemosyna] c. 1-5, jusqu'à : «... qui assiduus est in malis... » (P. L., CCXVII, 745-756).

    F. 107v-130 Sermons : « Noli timere filia Syon... Legimus quod Dominus veniens... » (107v-109v) ; — « In omnibus requiem quesivi... Hec verba Ecclesiastici... » (109v-111) ; — « Moyses famulus Dei jejunavit... Non in solo pane vivit homo... Tria sunt necessaria... » (111-111v) ; — « Milicia est vita hominis... Cerva in agro peperit... » (111v-113v) ; — « Fratres meos quero... Viri patres libenter suffertis insipientes... Unum enim michi est... » (113v-115) ; — « Sermo cujusdam magistri. Anima que obtulerit... Licet dilectissimi, propositorum verborum series secundum littere superficiem exanguis videatur... » (115-119v) ; — Elegi te in camino paupertatis... Verba sunt Domini per Ysaiam loquentis... » (119v-122) ; — « Videmus nunc per speculum in enigmate etc... Puteus altus est... Verum quid est quod theuma premissum... » (122-123v) ; — « Virtute magna reddebant apostoli testimonium... In hoc verbo duo notanda sunt... » (123v-125v) ; — « Hec est voluntas Dei... Aperuit Dominus dentem molarem... Nota est historia... » (125v-127) ; — « Circumdederunt me gemitus mortis... Imperfectum jam vident ocul mei... » (127-129) ; — « Videns Jesus turbas ascendit in montem etc. Mira Jesu clemencia... » (129-130).

    F. 130v-135 [GUILLELMUS DE SANCTO THEODORICO, In Canticai Canticorum] avec addition d'un prologue : « In expositione Cantici Canticorum... — ... adjuvante curavi » (130v) ; le texte s'arrête à : «... incomprehensibilis permanere... » (P. L., CLXXX, 441-472).

    F. 135v-138v [STEPHANUS LANGTON] « De plagis Egypti. Legimus filios Israel de Egipto profectos... — ... propositum meum committo » ; cf. ms. Latin 15025, f. 222-226v : « Lectio M. Steph. de Leng. quam fecit in sua inceptione. »


    F. 139-145 Notes de théologie ; sur les vertus et les vices : « Pauperibus dandum est de prioribus... — ... justicias judicabit » (139-142v) ; — sur la rédemption : « Seminatum est granum in Judea et pullulavit... — ... tanti beneficii » (142v-145) ; — sur les apôtres Paul et Matthias : « Paulus et Barnabas... Mathias loco Jude... — ... et Penthechosten » (145).

    F. 145-176v « Beatus Bernardus super Cantica canticorum. Ante carnem studiis discipline edomitam... — ... similem similis querit. » Commentaire sur le Cantique des Cantiques contenant quelques extraits des sermons de Saint Bernard (P. L., CLXXXIV, 407-434), interpolé de brèves expositions morales sur des textes bibliques.

Source des données : Jonas

  • Anonyme | Traité de confession
    Incipit référence de l'oeuvre : Ki veult faire confession au salut de s'ame, il doit estre dolans et repentans de tous les pechiés ke il onkes fist, et doit avoir ferme volenté ke a tous jors mais s'en gardera a sen povoir, et ke il en fera la peneance ke prestres discrés l'en ensaignera a faire
    Folio 8 - 14

Intervenants

Historique de la conservation

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Provient de Jacques Mentel.

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • SCHNEYER, Johannes Baptist (1963), Die Sittenkritik in den Predigten Philipps des Kanzlers, Münster, Aschendorffsche Verlagsbuchhandlung (Beiträge zur Geschichte der Philosophie und Theologie des Mittelalters, 39, 4), ici p. 12

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Incipit du lemme biblique

    Adam, ubi es ?... (Gen. III, 9).

    Incipit

    Pietas Christi quaerentis peccatorem...

    f. 24

    Amor est quidam animae rationalis adfectus...

    f. 81v

    Incipit du lemme biblique

    Anima quae obtulerit sacrificium coctum in clibano... (cf. Lev. II, 1 et 4)

    Incipit

    Licet, dilectissimi, propositorum verborum series secundum litterae superficiem exsanguis videatur...

    f. 115

    Ante carnem studiis disciplinae edomitam...

    f. 145

    Incipit du lemme biblique

    Circumdederunt me gemitus mortis... (cf. Ps. XVII, 5).

    Incipit

    Imperfectum jam vident oculi mei...

    f. 127

    Incipit du lemme biblique

    Congregamini, filii Jacob... (Gen. XLIX, 2)

    Incipit

    Hic loquitur Jacob...

    f. 100v

    Contra quinque sensus corporis enumerantur quinque sensus animae...

    f. 70v

    Incipit du lemme biblique

    David : Defecit spiritus meus... (Ps. LXXVI, 4)

    Incipit

    In quo enim vivit spiritus suus...

    f. 71

    Ecce sicut ignis est rubor ardens...

    f. 71

    Incipit du lemme biblique

    Egredimini et videte, filiae Sion... (Cant. III, 11).

    Incipit

    Domine, ne longe facias auxilium...

    f. 82v

    Incipit du lemme biblique

    Elegi te in camino paupertatis... (Is. XLVIII, 10)

    Incipit

    Verba sunt Domini per Isaiam loquentis...

    f. 119v

    Incipit du lemme biblique

    Emitte agnum... (Is. XVI, 1).

    Incipit

    Verbum Domini cum reverentia et timore...

    f. 99

    Incipit du lemme biblique

    Emitte spiritum tuum... (Ps. CIII, 30).

    Incipit

    Cum pauper die sollemni...

    f. 81

    Incipit du lemme biblique

    Extendit Noe manum... (Gen. VIII, 9)

    Incipit

    Dicit Apostolus (I) ad Cor. (XIV, 3) : Loquitur ad aedificationem et exhortationem...

    f. 82

    Incipit du lemme biblique

    Faciet Dominus exercituum in monte... (Is. XXV, 6)

    Incipit

    Isaias utriusque naturae veritatem...

    f. 100v

    Fides est substantia rerum, argumentum non apparentium...

    f. 79

    Incipit du lemme biblique

    Fratres meos quaero... (Gen. XXXVII, 16)

    Incipit

    Viri patres, libenter suffertis insipientes... (II Cor. XI, 19)

    f. 113v

    Incipit du lemme biblique

    Haec est voluntas Dei, sanctificatio vestra... (I Thess. IV, 3).

    Incipit

    Aperuit Dominus dentem molarem... (Judic. XV, 19). Nota est historia...

    f. 125v

    [...] Hic loquitur Jacob qui et Israel appellatur, filiis suis...

    f. 100v

    Hoc distat inter praescientiam et praedestinationem...

    f. 14

    [...] Ideo nos ut in futuro metamus...

    f. 83

    In expositione Cantici Canticorum quam libris quinque explicavimus...

    f. 130v

    Incipit du lemme biblique

    In omnibus requiem quaesivi... (Eccli. XXIV, 11).

    Incipit

    Haec verba Ecclesiastici...

    f. 109v

    Incipit du lemme biblique

    Justus germinabit sicut lilium... (cf. Os. XIV, 6).

    Incipit

    Primo considerandum quare justi germinare dicuntur...

    f. 75

    Legimus filios Israel de Aegypto profectos...

    f. 135v

    Matthias loco Judae substitutus est...

    f. 145

    Incipit du lemme biblique

    Militia est vita hominis... (Job VII, 1)

    Incipit

    Cerva in agro peperit...

    f. 111v

    Incipit du lemme biblique

    Moyses famulus Dei jejunavit quadraginta dies... (cf. Ex. XXXIV, 28)

    Incipit

    Non in solo pane vivit homo... (Deut. VIII, 3)

    f. 111

    Incipit du lemme biblique

    Noli timere filia Sion... (Joh. XII, 15).

    Incipit

    Legimus quod Dominus veniens...

    f. 107v

    Paulus et Barnabas in Antiochia a Spiritu sancto...

    f. 145

    Pauperibus dandum est de potioribus quia sunt gazophylacium...

    f. 139

    [...] Pietas Christi quaerentis peccatorem ad paenitentiam hic notatur...

    f. 24

    Incipit du lemme biblique

    Plurima autem turba straverunt vestimenta... (Mt. XXI, 8).

    Incipit

    Qui verbum Dei vel docet...

    f. 80

    Incipit du lemme biblique

    Ponam clavem David super humerum ejus... (cf. Is. XXII, 22)

    Incipit

    In verbo praedicto auctoritatem principii...

    f. 100

    Prima gratia est amor Dei. Qui hanc habet gratiam omnem odit iniquitatem...

    f. 79

    Incipit du lemme biblique

    Quae habitas in hortis... (Cant. VIII, 13).

    Incipit

    Anima de seipsa potest facere prostibulum...

    f. 77

    Quattuor sunt genera paupertatis : naturalis paupertas quam habere dicuntur illi...

    f. 70v

    Quattuor sunt quae impediunt confessionem : pudor, timor, spes...

    f. 79v

    Qui dat eleemosynam ut careat taedio impellentis, non ut reficiat miseriam indigentis...

    f. 71

    Incipit du lemme biblique

    Qui parce seminat, parce et metet... (II Cor. IX, 6).

    Incipit

    Ideo nos ut in futuro metamus...

    f. 83

    Quicumque vult vere confiteri ad salutem animae suae debet dolere de peccatis...

    f. 8

    Quinque sunt causae sciendi. Volumus scire ut sciamus, ut sciamur, ut vendamus...

    f. 70v

    Seminatum est granum in Judaea et pullulavit...

    f. 142v

    Incipit du lemme biblique

    Septem sunt spiritus Domini missi... (Apoc. V, 6)

    Incipit

    Legimus in Apocalypsi Johannem flevisse quia viderat...

    f. 72

    Spes est exspectatio futurorum bonorum ex meritis et gratia praeveniens...

    f. 71v

    Incipit du lemme biblique

    Sumite de optimis terrae fructibus... (Gen. XLIII, 11).

    Incipit

    Haec sunt verba Jacob...

    f. 102

    Incipit du lemme biblique

    Videmus nunc per speculum... (I Cor. XIII, 12).

    Incipit

    Puteus altus est... (Joh. IV, 11). Verum quid est quod thema praemissum...

    f. 122

    Incipit du lemme biblique

    Videns Jesus turbas ascendit... (Mt. V, 1).

    Incipit

    Mira Jesu clementia...

    f. 129

    Incipit du lemme biblique

    Virtute magna reddebant apostoli testimonium... (Act. IV, 33)

    Incipit

    In hoc verbo duo notanda sunt...

    f. 123v

    Aumône -- Notes et extraits sur l'aumône
    BEDA VENERABILIS (s.) -- Expositio allegorica in librum Tobiae
    BERNARDUS CLARAEVALLENSIS (s.) -- Sermones de diversis
    BERNARDUS CLARAEVALLENSIS (s.) -- Sermones in Canticum canticorum. Excerpta
    BIBLICA -- Vetus Testamentum Canticum canticorum. Commentarii vel expositiones
    CONCILES -- Latran (1179)
    CONCILES -- Tours (1163)
    Confession -- Notes ou extraits sur la confession
    Confession -- Traités sur la confession
    Espérance -- Note
    GUILLELMUS DE SANCTO THEODORICO, O. Cist. -- Commentarius in Canticum canticorum
    INNOCENTIUS III, papa (Lotharius Signiensis) -- De Eleemosyna
    MATTHIAS (s.), apostolus -- Note
    MENTEL (Jacques) -- Possesseur
    Miséricorde -- Note
    PAULUS (s.), apostolus -- Notes et extraits sur s. Paul
    Pauvreté -- Note
    PETRUS PICTAVENSIS, canonicus de Sancto Victore, O.S.A. -- De Mysteriis incarnationis Christi seu Summa
    PHILIPPUS CANCELLARIUS -- Sermones festivales. Sermones singuli
    Prédestination -- Notes, fragments, questions
    Prescience -- Note
    Rédemption -- Notes et fragments
    RELIURE -- Reliure Parchemin moucheté
    RELIURE -- Éléments annexes Titre manuscrit au dos de la reliure
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- Sermones singuli
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- In dom. 2a quadragesimae
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- In Ramis
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- In Cena Domini
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- In Pentecoste
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Nativitas Mariae
    STEPHANUS LANGTON card. -- Flores auctoritatum
    STEPHANUS LANGTON card. -- De Plagis Aegypti (leçon inaugurale)
    Trinité -- Notes et fragments
    Vertus -- Sur les vices et les vertus
    Vices -- Extraits, notes et sentences sur les vices et les vertus
    Vices capitaux -- Traités

Sources des données