Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3575

  • Titre attesté :
    • Sermones.
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3575
    • Paris. BnF, Latin 3575
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Nicolas de Byart
  • Date de fabrication :
  • Support : Parchemin. Traces de réglure à l'encre.
  • Composition :
    • II-237 ff. + ff. 86bis, 122bis, 138bis, précédés et suivis d'1 f. de garde parchemin, à 2 colonnes (f. I-II) et longues lignes (f. 1-237v).
  • Format :
    • 205 × 155 mm. (justification 135 × 95 mm.).
  • Aspects codicologiques :
    • Écriture méridionale. — Décoration méridionale : grandes et petites initiales rouges et bleues à filigranes et antennes rouges et violets. Rubriques. Pieds-de-mouche. — 15 cahiers, le 1er de 15 ff. (1-15), les 2e et 7e de 24 ff. (16-39 et 103-125), les 3e, 9e et 13e de 18 ff. (40-57, 131-147 et 190-207), les 4e, 6e, 11e et 14e de 16 ff. (58-73, 87-102, 160-175 et 208-223), les 5e, 12e et 15e de 14 ff. (74-86bis, 176-189 et 224-237), le 8e de 5 ff. (126-130), le 10e de 12 ff. (148-159). Nombreux ff. montés sur onglets. Signatures. Réclame à chaque cahier. Foliotation rubriquée en chiffres romains. En haut à droite, division du ms. de I-XXX. Les ff. 86, 122 et 138 sont doublés. Le f. 238v est blanc. Le f. de garde I est mutilé. Il manque un ou plusieurs cahiers entre les ff. 175 et 176. — Nombreuses additions, corrections et notes marginales contemporaines. Au f. de garde 238, note du XVe s. — Au haut du f. 1, titre du XVIIIe s. : « Conciones per totum annum » ; au f. 237v, d'une main du XIVe s. : « Iste liber est [Raimundi] de Rosseto » (lisible à la lumière ultra-violette). A fait partie de la bibliothèque de Colbert.II-237 ff. + ff. 86bis, 122bis, 138bis, précédés et suivis d'1 f. de garde parchemin, à 2 colonnes (f. I-II) et longues lignes (f. 1-237v).205 × 155 mm. (justification 135 × 95 mm.).
  • Reliure :
    • Reliure XVIIIe s. maroquin rouge aux armes et chiffre royaux. Titre doré au dos : « SERMONES PER ANNUM ».

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. I-Iv Fragment de sermon sur le thème Cecus sedebat juxta viam mendicans (Lc. XVIII, 35).

    F. II-IIv Table des sermons sur les saints et les dimanches contenus dans le ms.

    F. 1-237v Sermones de tempore et de sanctis. « Dominica Ia de Adventu. Erunt signa in sole... (Lc. XXI, 25). Dominus in precedentibus posuit quedam signa... » (1-3) ; — « Item de eodem. Tunc videbunt Filium hominis... (Lc. XXI, 27). Dominus in hoc evangelio premitit [sic]... » (3-4v) ; — « Sermo s. Andre [sic] apostoli. Omnis qui audit verba mea... (Mt. VII, 24). Verba nostri Salvatoris fuerunt... » (4v-7) ; — « Dominica secunda de Adventu. Unanimes honorificetis Deum... (Rom. XV, 6). Videns mater Ecclesia adventum Domini... » (7-8v) ; — « De eodem. Quid existis in desertum videre... (Mt. XI, 7). In ista interrogatione tria breviter innuuntur...» (8v-11) ; — « Dominica tercia in adventu Domini. Nolite ante tempus judicare... (I Cor. IV, 5). In hiis verbis Apostolus docet... » (11-12v) ; — « De eodem. Miserunt Judei sacerdotes... (Joh. I, 19). Hec questio generalis et indeterminata... » (13-13v) ; — « In die s. Nicholai. Ecce odor filii mei... (Gen. XXVII, 27). Verba ista sunt Ysaac ad Jacob... » (13v-15v) ; — « Sermo s. Lucie virginis. Ros tuus ros lucis... (Is. XXVI, 19). In hiis verbis beata Lucia... » (15v-16v) ; — « Sermo communis. Dominus judex noster... (Is. XXXIII, 22). Hominis est preparare animam... (Prov. XVI, 1). Homini predicatori tria sunt neccessaria... » (17-18v) ; — « Sermo comunis [sic]. Ecce dies veniunt, dicit Dominus... (Jer. XXIII, 5). In isto tempore hec verba... » (19-21) ; — « Dominica quarta. Gaudete in Domino semper... (Phil. IV, 4). Videns mater Ecclesia quod festum nativitatis... » (21-23v) ; — « De eodem. Dominus prope est... (Phil. IV, 5). Hoc verbum : prope, communiter loquendo... » (23v-25v) ; — « Collatio clero communis. Videbunt omnes fines terre salutare... (Is. LII, 10). Ora pro nobis quia mulier sancta es... (Judith VIII, 29). Solent petere sanctorum suffragia... » (25v-28) ; — « In die s. Thome. Dominus meus et Deus meus... (Joh. XX, 28). Verba ista sunt beati Thome apostoli... » (28-30) ; — « In vigilia natalis Domini. Orietur vobis timentibus nomen meum... (Mal. IV, 2). Per solem justicie Christus intelligitur... » (30-32) ; — « Sermo in die natali Domini. Cantate Domino canticum novum... (Ps. XCVII, 1). In hiis verbis notantur tria... » (32-34) ; — « Alius de eodem die. Verbum caro factum est... (Joh. I, 14). In hiis verbis tria notantur... » (34-36v) ; — « Sermo in die s. Stephani. Elegerunt Stephanum plenum fide... (Act. VI, 5). Verba proposita in missa hodierna... » (36v-38v) ; — « Item de eodem. Cum autem esset Stephanus... (Act. VII, 55). In hiis verbis beatus Stephanus tripliciter... » (38v-39) ; — « Item de eodem. Stephanus autem plenus gratia... (Act. VI, 8). In hiis verbis ad beati Stephani commendationem... » (39-41) ; — « Item de [e]odem sancto. Ecce video celos apertos... (Act. VII, 56). In hiis verbis ad commendationem beati Stephani... » (41-42) ; — « Sermo b. Johannis apostoli et evangeliste. Placens Deo, factus dilectus... (Sap. IV, 10). In hiis verbis ostendit Dominus triplicem statum... » (42-44) ; — « De eodem. Hic est discipulus ille... (Joh. XXI, 24). In hiis verbis beatus Johannes... » (44-45) ; — « Sermo ejusdem s. Johannis. Conversus Petrus vidit illum discipulum... (Joh. XXI, 20). In hiis verbis commendatur beatus Johannes... » (45-45v) ; — « Sermo de innocentibus. Laudate pueri Dominum... (Ps. CXII, 1). Puritas ibi invenitur... » (45v-47) ; — « Item de eodem. Ecce ego et pueri... (Is. VIII, 18). Dicitur communiter de tali domino... » (47-48v) ; — « In die s. Tome episcopi et martyris. Gloria et honore coronasti... (Ps. VIII, 6). In hiis verbis propheta ostendit... » (48v-50v) ; — « Dominica infra octavam. At ubi venit plenitudo... (Gal. IV, 4). In hiis verbis tria specialiter attenduntur... » (50v-52v) ; — « Item de eodem. Erant pater ejus et mater mirantes... (Lc. II, 33). Cum enim audit rumores novos... » (52v-55) ; — « Item de eodem. Puer autem crescebat... (Lc. II, 40). In hiis verbis evangelista tria facit... » (55-57) ; — « In circumcisione Domini Nostri Jhesu Christi. Postquam consummati sunt dies octo... (Lc. II, 21). Salvator noster a sanctis patribus... » (57-58v) ; — « Item de eodem. Postquam consumati sunt dies octo... Dies hodierna sollepniter [sic] celebratur... » (58v-61) ; — « Item de eodem. Postquam consummati sunt dies octo... In hiis verbis tria exprimuntur... » (61-62v) ; — « Sermo in die apparitionis. Ubi est qui natus est... (Mt. II, 2). Novo regi debent milites... » (62v-64) ; — « Item de eodem. Herodes, clam vocatis magis... (Mt. II, 7). Apparere enim dicitur illud... » (64-66) ; — « Dominica prima post Ephiphaniam [sic]. Et factum est, post triduum... (Lc. II, 46). Secundum quod dicit beatus G[regorius]... » (66-68) ; — « Item de eodem. Fili, quid fecisti nobis sic ?... (Lc. II, 48). Legimus beatam virginem septies... » (68-69v) ; — « Sermo b. Antonii. Sint lumbi vestri precincti... (Lc. XII, 35). In istis verbis monet nos Salvator... » (70-71v) ; — « Dominica prima post octabam [sic] Epiphanie. Nuptie facte sunt in Cana... (Joh. II, 1). In hac dominica euvangelium de nuptiis... » (71v-73v) ; — « Item de eodem. Nuptie facte sunt... In sacra Scriptura tres nuptie... » (73v-76) ; — « Dominica tertia post Epiphaniam. Nolite esse prudentes... (Rom. XII, 16). Nota quod triplex est prudentiam [sic]... » (76-78) ; — « Item de eodem. Tetigit eum dicens : Volo, mundare... (Mt. VIII, 3). In hiis verbis breviter ostenduntur... » (78-80) ; — « In die s. Vicentii [sic] martyris. Qui vicerit, dabo illi sedere... (Apoc. III, 21). In istis verbis tria nobis proponuntur... » (80-81v) ; — « In die s. Agnetis. Non est talis mulier super terram... (Judith XI, 19). Mulier in sacra Scriptura nomen est... » (82-84v) ; — « Dominica quarta post [Epiphaniam]. Plenitudo legis est dilectio... (Rom. XIII, 10). Dilectio Dei et proximi est... » (84v-86) ; — Item de eodem. Domine salva nos, perimus... (Mt. VIII, 25). Quilibet enim loco et tempore debet... » (86v-87) ; — « In conversione s. Pauli apostoli. Lapis calore solutus in es... (Job XXVIII, 2). In istis verbis sanctus Job... » (87-88v) ; — « Item de eodem apostolo Paulo. Postquam convertisti me, egi penitentiam... (Jer. XXXI, 19). Verba sunt Jeremie prophete... » (88v-90) ; — « Dominica quinta post Epiphaniam. Colligite zizaniam [sic] et alligate... (Mt. XIII, 30). Per messores intelliguntur angeli... » (90-91) ; — « In purificatione b. virginis Marie. Veniet ad templum sanctum... (Mal. III, 1). Dei enim Filius dicitur dominator... » (91-93) ; — « Item alius sermo. Postquam impleti sunt dies purgationis... (Lc. II, 22). In hiis verbis tria specialiter attenduntur ...» (93-94v) ; — « De b. Blasio episcopo et martire. Qui vult venire post me... (Lc. IX, 23). Qui enim vult ire post Christum... » (94v-96) ; — « Dominica sexta post [Epiphaniam]. Jugum enim meum suave... (Mt. XI, 30). Solent ribaldi qui conducuntur... » (96-98) ; — « Sermo b. Agate virginis. Sicut lilium inter spinas... (Cant. II, 2). In hiis verbis beata Agata a Christo... » (98-99v) ; — « Dominica in Septuagesima. Vocavit Dominus Deus Adam... (Gen. III, 9). Sancta mater Ecclesia incipit hodie... » (99v-102) ; — « De eodem. Voca operarios et redde illis... (Mt. XX, 8). Dominus in hiis verbis ostendit... » (102-104) ; — « Item de eodem » (en marge), « Voca operarios... Dominus precipit vocare non omnes...» (104-106v) ; — « Dominica in Sexagesima. Exiit qui seminat seminare... (Lc. VIII, 5). Dominus Jhesus hoc evangelium exposuit... » (106v-109) ; — « Item de eodem. Qui habet aures audiendi... (Lc. VIII, 8). In hiis verbis Dominus tria facit... » (109-111) ; — « Dominica in Quinquagesima. Jhesu, fili David, miserere mei... (Lc. XVIII, 38). Salvator noster vocatus est Filius Dei... » (111-113) ; — « Item de eodem. Quid vis ut tibi faciam ?... (Lc. XVIII, 41). In hiis verbis tria breviter attenduntur... » (113v-114v) ; — « De eodem. Ecce ascendimus Jherosolymam... (Lc. XVIII, 31). Verbum istud verbum est Salvatoris... » (114v-116v) ; — « In die cineris. Omnes homines terra et cinis... (Eccli. XVII, 31). In hiis verbis notatur miserabilis conditio... » (116v-119) ; — « In cathedra s. Petri. Exaltent eum in ecclesia... (Ps. CVI, 32). Propheta spiritu prophetie previdens festum ...» (119-121) ; — « Collatio ad clerum. Vidi et ecce sedes posita... (Apoc. IV, 2). Omnipotens sermo tuus, Domine... (Sap. XVIII, 15). In hiis verbis ultimo positis duo... » ; cf. Arras, Bibl. mun., ms. 691 (759), f. 26v (121v-122bisv) ; — « Sermo b. Mathie. Beatus quem elegisti... (Ps. LXIV, 5). In hiis verbis apostolus Mathias tripliciter... » (122bisv-124v) ; — « Dominica in Quadragesima. Hortamur vos ne in vacuum... (II Cor. VI, 1). Secundum glossam gratia Dei est remissio... » (124v-127) ; — « De eadem. Ductus Jhesus in desertum... (Mt. IV, 1). In hiis verbis principium et medium... » (127-129) ; — « De eodem. Cum jejunasset Dominus quadraginta diebus... (Mt. IV, 2). In hiis verbis fit mentio de tribus... » (129-131) ; — « Dominica secunda in Quadragesima. Ecce mulier Cha[na]nea... (Mt. XV, 22). Per filiam mulieris istius intelligitur... » (131-133) ; — « Alius sermo de eodem. Miserere mei Domine, fili Davit [sic]... (Mt. XV, 22). Per filiam istius mulieris peccatrix anima... » (133-135) ; — « Dominica tercia in Quadragesima. Erat Jhesus eiciens demonium... (Lc. XI, 14). In hiis verbis tria nobis breviter... » (135-137v) ; — « Item de eodem. Et cum ejecisset demonium... (Lc. XI, 14). In hiis verbis tres partes... » (137v-138bis) ; — « Dominica quarta in Quadragesima. Quomodo tunc is qui secundum carnem... (Gal. IV, 29). Habraam [sic] duos filios habuit... » (138bis-140v) ; — « Item de eodem. Est puer unus hic... (Joh. VI, 9). Per puerum istum intelligitur animus... » (140v-142v) ; — « Item de eodem. Unde ememus panes... (Joh. VI, 5). Per panes quelibet delectatio... » (142v-144v) ; — « Item de eadem. Illi ergo homines cum vidissent... (Joh. VI, 14). Accipiens Jhesus panes... (Joh. VI, 11). In hiis verbis ultimo propositis... » (144v-147) ; — « Dominica in passione Domini. Judica me Deus... (Ps. XLII, 1). Hec verba in principio misse... » (147-149) ; — « Dominica de eadem. Judica me Deus... Hec verba possunt dici in persona... » (149-150v) ; — « Item de eodem die. Per proprium sanguinem intro[i]vit semel... (Hebr. IX, 12). Istorum verborum sensus est... » (150v-153) ; — « Item de eodem die. Jhesus autem exivit de templo... (Joh. VIII, 59). Dicitur Prov. XX [3] : Honor est homini... Judei autem contentiosi erant... » (153-155) ; — « In annunciatione b. Marie virginis. Ave gratia plena... (Lc. I, 28). In hiis verbis ad honorem virginis... » (155-157) ; — « Item de eodem. Non est talis mulier... (Judith XII, 19). Legimus in divina Scriptura... » (157-159) ; — « De eodem. Inclinavit celos et descendit... (II Reg. XXII, 10). Propheta previdens futurum tanquam preteritum... » (159-160) ; — « Item de eodem. Benedicta tu in mulieribus... (Lc. I, 28). Legimus mulieres benedictas. Quedam enim, mulieres... » (160-162v) ; — « Dominica in Ramis palmarum. Hoc sentite in vobis... (Phil. II, 5). A dominica passionis usque ad dominicam resurrectionis... » (162v-164v) ; — « Sermo in processione. Ecce rex tuus venit... (Mt. XXI, 5). Et est sumptum de Zach. IX [9]. Unde evangelista tanquam nuncius... » (164v-165v) ; — « Item de eodem. Plurima autem turba straverunt... (Mt. XXI, 8). Hodie mater Ecclesia facit processionem... » (165v-166) ; — « In die cene Domini. Domine, non tantum pedes... (Joh. XIII, 9). Dominus noster Jhesus Christus in die ista... » (166-168) ; — « De eodem. Vos vocatis me magister... (Joh. XIII, 13). Magister nomen est dignitatis... » (168-169v) ; — « De eodem. Qui lotus est non indiget... (Joh. XIII, 10). Tria sunt que homines consueverunt... » (169v-170) ; — « In die veneris sancti. Tu autem in sanguine testamenti... (Zach. IX, 11). Dicitur Hebr. IX [16] : Ubi enim est testamentum... et ideo Deus legem quam dedit... » (170-171v) ; — « Item de passione Domini nostri Jhesu Christi Filii Dei. Ascendam in palmam... (Cant. VII, 8). Secundum Innocentium transversum crucis Christi... » (171v-173) ; — « Item de eodem die sancto. [M]isit verbum suum... (Ps. CVI, 20). In hiis verbis ostendit propheta... » (173-175) ; — « De eodem. O vos omnes qui transitis... (Thren. I, 12). In istis verbis tria dicit propheta... », incomplet de la fin par lacune matérielle (175-175v) ; — [Sermon sur le thème du bon pasteur, incomplet du début] « ...audiunt et adiscunt... » (176) ; — « Collatio in sinodo. Beatus vir qui inventus est... (Eccli. XXXI, 8). Quilibet in sacris ordinibus constitutus... » (176v-177v) ; — « Sermo b. Georgii martyris. Esto fidelis usque ad mortem... (Apoc. II, 10). In verbo proposito Dominus Jhesus Christus tria... » (178-179v) ; — « In die s. Marchi evangeliste. Erat in ore leonis... (Judic. XIV, 8). Hec verba possunt exponi in honorem sancti Marchi... » (179v-181) ; — « Dominica tercia post Pascha. Omnes honorate, fraternitatem diligite... (I Petr. II, 17). In hiis verbis beatus Petrus... » (181-183v) ; — « Item de eodem die. Iterum autem videbo et gaudebit cor... (Joh. XVI, 22). Dominus in hoc evangelio de morte sua... » (183v-185) ; — « Philippi et Jacobi. Tanto tempore vobiscum sum... (Joh. XIV, 9). Hec verba sunt nostri Salvatoris... » (185-186v) ; — « De inventione s. Crucis. Qui me invenerit inveniet vitam... (Prov. VIII, 35). Hec verba sunt eterne sapientie... » (187-188v) ; — « Dominica quarta. Sit omnis homo velox ad audiendum... (Jac. I, 19). In hiis verbis Apostolus docet nobis tria... » (188v-190v) ; — « Item de eodem. Cum venerit ille arguet mundum... (Joh. XVI, 8). Peccator enim incurrit dampnationem... » (190v-192v) ; — « Dominica quinta. Petite et accipietis... (Joh. XVI, 24). In hiis verbis loquitur Dominus more sapientis advocati... » (192v-194) ; — « De eodem. Petite et accipietis... Consuetudo est divitum scolarium... » ; cf. mss. Latin 16508, f. 65 et NAL 3123, f. 18v (194-196) ; — « Item de eodem die. Petite et accipietis... Dicitur communiter quod multum dare desiderat... » (196-197v) ; — « Feria secunda in die rogationum. Multum valet deprecatio justi... (Jac. V, 16). In istis verbis ostenditur commendatio... » (197v-199v) ; — « De eodem die. Multum valed [sic] deprecatio... Apostolus in hiis verbis dicit... » (200-201) ; — « Item de eodem die. Confitemini alterutrum peccata... (Jac. V, 16). In hiis verbis Apostolus premitit [sic] confessionem... » (201-202v) ; — « In ascentione [sic] Domini. P[s]allite Domino qui ascendit... (Ps. LXVII, 33-34). In hiis verbis propheta ostendit tria... » (202v-204) ; — « Item de eodem die. Et Dominus quidem Jhesus, postquam locutus est... (Mc. XVI, 19). In hiis verbis tria specialiter attendu[n]tur... » (204-206) ; — « Dominica infra octabam Assensionis [sic]. Cum venerit Paraclitus quem ego mittam... (Joh. XV, 26). In hiis verbis ostenduntur distinctio et equalitas... » (206-208) ; — « De eodem. Cum venerit Paraclitus quem ego mittam... Spiritus sanctus tunc nobis testimonium... » (208-210) ; — « In die Pentecostes. Apparuerunt illis dispertite lingue... (Act. II, 2). Spiritus sanctus tria loca consuevit... » (210-212) ; — « De eodem die. Repleti sunt omnes Spiritu sancto... (Act. II, 4). Spiritus sanctus est interpres... » (212-213v) ; — « De eodem. Paraclitus autem Spiritus sanctus quem mittet Pater... (Joh. XIV, 25). In hiis verbis notatur Spiritus... » (213v-214v) ; — « Feria secunda post Pentecosten. Sic Deus dilexit mundum... (Joh. III, 16). In hiis verbis tria breviter ostenduntur... » (214v-216v) ; — « Sermo communis. Spiritus Domini replevit orbem... (Sap. I, 7). Verbum predicationis ut fructum offerat... » (216v-218) ; — « Feria tertia post Pentecosten. Oraverunt pro ipsis ut acciperent Spiritum sanctum ...(Act. VIII, 15). In hiis verbis tria ostenduntur... » (218-219v) ; — « Sermo de Trinitate. Benedicat nos Deus, Deus noster... (Ps. LXVI, 7). Hec verba frequenter recitat Ecclesia... » (219v-222) ; — « Item de eodem. Et requiem non habebant... (Apoc. IV, 8). Hec verba in missa cotidie... » (222-223v) ; — « Dominica prima post Pentecosten. Diligamus Deum quoniam ipse prior... (I Joh. IV, 19). In hiis verbis ipse beatus apostolus... » (223v-225v) ; — « De eodem. Elevans autem oculos cum esset in tormentis... (Lc. XVI, 23). In hiis verbis tria specialiter attenduntur... » (225v-227v) ; — « Dominica secunda post Pentecosten. Homo quidam fecit cenam... (Lc. XIV, 16). In hiis verbis tria specialiter attenduntur... » (227v-229v) ; — « Item de eodem dominico [sic]. Villam emi et neccesse habeo... (Lc. XIV, 18). Sapiens mercator primo videt... » (229v-231v) ; — « In die s. Johannis Babtiste. Quis, putas, puer iste erit ?... (Lc. I, 66). Inter omnia difficilia ad sciendum... » (231v-233v) ; — « De eodem. Inter natos mulierum non surrexit major... (Mt. XI, 11). Et Zacharias pater ejus repletus est... » (233v-235v) ; — « Dominica tercia post Pentecosten. Murmurabant scribe et pharisei... (Lc. XV, 2). Consuetum est quod illud quod quis facit... — ... et ego dispono vobis regnum » (235v-237v).

    En marge, notes théologiques et sermons dont la plupart sont extraits d'un recueil pour les dimanches que l'on trouve sous le nom de THOMAS BRITO dans le ms. Vat. lat. 11524, f. 1-111 ; cf. L.J. Bataillon, dans Rev. des sc. philos. et théol., XLV (1961), 671-672. [Dom. prima de Adventu] « Ad Hebr. IV [16]. Adeamus cum fiducia ad tronum... Duplicem tronum legimus in sacra Scriptura... », prologue seul [THOMAS BRITO] ; cf. ms. Vat. lat. 11524, f. 1-2v (1) ; — « Iste sermo est de prima dominica. Respicite et levate capita... (Lc. XXI, 28). Sicut dicitur vulgariter : Plus valet amicus... » [THOMAS BRITO] ; cf. ibid., f. 5v-7 avec incipit légèrement différent (9-11) ; — [Dominica quarta de Adventu] Dominus prope est... (Phil. IV, 5). Verbum istud verbum timoris est... », prologue seul [THOMAS BRITO] ; cf. ibid., f. 9-10v (24) ; — [Dominica infra octavam Nativitatis] « Misit Deus Filium suum... (Gal. IV, 4). In his verbis tria dicuntur... » (51v) ; — « Dominica infra octavas epiphanie Domini. Dolentes querebamus te... (Lc. II, 48). Quanto res que amittitur est preciosior... », première partie seulement [THOMAS BRITO] ; cf. ms. Vat. lat. 11524, f. 14-15v (66v-67) ; — [Dominica prima post octavam Epiphanie] « Vinum non habent... (Joh. II, 3). Dicitur comuniter quod magnus deffectus est... » [THOMAS BRITO] ; cf. ibid., f. 17-18 (73v-75) ; — « Item de eodem » [In conversione s. Pauli] « Vas electionis est michi iste... (Act. IX, 15). Solent homines volentes vina sua exponere... » [NICOLAUS DE BYARD] ; cf. Schneyer, Repert. lat. Serm., IV, 242 n° 166 (87v-88) ; — [In Purificatione] « Postquam impleti sunt dies purgationis... (Lc. II, 22). Nota quod in hiis verbis commendatur beata Virgo... » (93-93v) ; — « Nota quod seminator tria facit... » (108) ; — « Sermo communis in Quadragesima. Convertimini ad me... (Joel II, 12). Videns Dominus quod quasi per totum annum... » [THOMAS BRITO] (éd. sous le nom de s. Thomas d'Aquin par J.B. Raulx, Divi Thomae Aquinitatis Sermones et opuscula, Paris, 1880, II, 1-11), 1ère partie seulement ; cf. ms. Vat. lat. 11524, f. 28v-29v (117-117v) ; — [Dominica in Quadragesima] « Ecce nunc tempus acceptabile... (II Cor. VI, 2). Dicunt quidam quod postquam festa et gaudia... » [NICOLAUS DE BYARD] ; cf. Schneyer, op. cit., IV, 232 n° 50 (124v-125-124v) ; — « Dominica tertia in Quadragesima. Estote imitatore[s] Dei... (Eph. V, 1). Naturaliter patres habent filios cariores... » (134v-135) ; — « Nota quod Deus ejecit demones primo de celo... » (137v-138) ; — [Dominica de passione] « Christus per proprium sanguinem... (Hebr. IX, 12). Dicitur proverbium in mundo : Tal ocompra... », abrégé [THOMAS BRITO] (éd. cit., II, 160-173) ; cf. ms. Vat. lat. 11524, f. 47-48v, avec un incipit différent ; attribué à Nicolas de Byard dans le ms. Latin 18081, f. 85-87 ; Schneyer, op. cit., IV, 234 n° 69 (150v-152) ; — [De eadem] « Jhesus autem abcondit [sic] se... (Joh. VIII, 59). Nota quod triplex est templum quod exivit... » ; cf. Arras, Bibl. mun., ms. 691, f. 297 (153-153v) ; — « Collum tuum sicut turris... (Cant. VII, 4). In hiis verbis Sapiens describit Ecclesiam... » (155) ; — « Nota de comunione [sic]. Gen. XXXV [2]. Abicite [sic] deos alienos... In his verbis tria Dominus docet... » (167) ; — « Epulari et gaudere oportebat... (Lc. XV, 32). In hiis verbis ad duo invitamur... » (167-167v) ; — « Edent pauperes et saturabuntur... (Ps. XXI, 27). Suficiens [sic] esse ostenditur ut dicit... » (169) ; — « Nota quod abstinere debemus a peccato... » (173) ; — « Nota : O vos omnes. Hoc signum universale, omnes, tria requirit... » (175) ; — « Exemplum. Erat quedam virgo nobilis... » (175) ; — [Dom. secunda post Pascha] « Ego sum pastor bonus... (Joh. X, 11). Dicitur bonus pastor Jhesus bonitate essenciali... » (176-176v) ; — « Nota quod bonus pastor multa facit... » (176v) ; — [Dom. quarta post Pascha] « Sit omnis homo velox... (Jac. I, 19). Quando quis pronior est ad irascendum... » (190v) ; — [In Ascensione] « [A]scendit Loth de Sogor [sic pro : Segor]... (Gen. XIX, 30). Quamvis ad literam [sic] dicatur de isto Loth... » (203-204) ; — [Dom. secunda post Pentecosten] « Homo quidam fecit cenam magnam... (Lc. XIV, 16). In hiis verbis commendatur Christus a quatuor... » (228) ; — « De jejunio. Triplex est jejunium ut ait Ricardus super IV sententiarum... — ... Hereticus est qui profitetur Christum et ejus dogmata corrumpit, ait Ricardus... et exempla eodem titulo : ad abolendam » (238).

    F. 238 en marge. Ajouter Addition du XVe s.

Intervenant

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • ROBERTS, Phyllis Barzillay (1992), Thomas Becket in the Medieval Latin Preaching Tradition : an Inventory of Sermons about St Thomas Becket c. 1170 - c. 1400, Steenbrugge, M. Nijhoff international (Instrumenta patristica et mediaevalia, 25), ici sermon n° 76 (https://doi.org/10.1484/M.IPM-EB.5.112136)

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Incipit du lemme biblique

    Abjicite deos alienos... (Gen. XXXV, 2)

    Incipit

    In his verbis tria Dominus docet facere : primo idola projicere...

    f. 167

    Incipit du lemme biblique

    Adeamus cum fiducia ad thronum... (Hebr. IV, 16)

    Incipit

    Duplicem thronum legimus in sacra Scriptura...

    f. 1 (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Apparuerunt illis dispertitae linguae... (Act. II, 3).

    Incipit

    Spiritus sanctus tria loca consuevit visitare scilicet locum orationis...

    f. 210

    Incipit du lemme biblique

    Ascendam in palmam... (Cant. VII, 8).

    Incipit

    Secundum Innocentium transversum crucis Christi fuit palma...

    f. 171v

    Incipit du lemme biblique

    Ascendit Loth de Segor... (Gen. XIX, 30)

    Incipit

    Quamvis ad litteram dicatur de isto Loth...

    f. 203 (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    At ubi venit plenitudo temporis... (Gal. IV, 4).

    Incipit

    In his verbis tria specialiter adtenduntur quae faciunt ad instructionem fidei...

    f. 50v

    Incipit du lemme biblique

    Ave gratia plena... (Lc. I, 28).

    Incipit

    In his verbis ad honorem Virginis gloriosae tria specialiter adtenduntur...

    f. 155

    Incipit du lemme biblique

    Beatus quem elegisti et adsumpsisti... (Ps. LXIV, 5).

    Incipit

    In his verbis apostolus Mathias tripliciter commendatur, scilicet a beatitudine...

    f. 122bisv

    Incipit du lemme biblique

    Beatus vir qui inventus est sine macula... (cf. Eccli. XXXI, 8).

    Incipit

    Quilibet in sacris ordinibus constitutus dicitur vir eo quod debet...

    f. 176v

    Incipit du lemme biblique

    Benedicat nos Deus, Deus noster... (Ps. LXVI, 7).

    Incipit

    Haec verba frequenter recitat Ecclesia et specialiter hodie, eo quod in eis...

    f. 219v

    Incipit du lemme biblique

    Benedicta tu in mulieribus... (Lc. I, 28).

    Incipit

    Legimus mulieres benedictas. Quaedam enim mulieres sunt benedictae...

    f. 160

    Incipit du lemme biblique

    Cantate Domino canticum novum... (Ps. XCV, 1 et XCVII, 1).

    Incipit

    In his verbis notantur tria propter quae tollitur ab aliquo omnis excusatio...

    f. 32

    Incipit du lemme biblique

    Christus per proprium sanguinem introivit... (Hebr. IX, 12)

    Incipit

    Dicitur proverbium in mundo : TAL OCOMPRA QUE MAL NOMMER...

    f. 150v (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Colligite primum zizaniam, et adligate... (Mt. XIII, 30).

    Incipit

    Per messores intelliguntur angeli, per zizaniam mali, per triticum boni...

    f. 90

    Incipit du lemme biblique

    Collum tuum sicut turris eburnea... (Cant. VII, 4)

    Incipit

    In his verbis Sapiens describit Ecclesiam secundum hominis dispositionem...

    f. 155 (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Confitemini alterutrum peccata vestra... (Jac. V, 16).

    Incipit

    In his verbis Apostolus praemittit confessionem et addit orationem...

    f. 201

    Incipit du lemme biblique

    Conversus Petrus vidit illum discipulum... (Joh. XXI, 20).

    Incipit

    In his verbis commendatur beatus Johannes a laudabili subjectione...

    f. 45

    Incipit du lemme biblique

    Convertimini ad me in toto corde vestro... (Joel II, 12).

    Incipit

    Videns Dominus quod quasi per totum annum istum ipsum dimisimus...

    f. 117 (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Cum autem esset Stephanus plenus Spiritu sancto... (Act. VII, 55).

    Incipit

    In his verbis beatus Stephanus tripliciter commendatur : quod Spiritu sancto...

    f. 38v

    Incipit du lemme biblique

    Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam... (Joh. XV, 26).

    Incipit

    In his verbis ostenduntur distinctio et aequalitas personarum...

    f. 206

    Incipit

    Spiritus sanctus tunc nobis testimonium dicit de Christo cum nos facit...

    f. 208

    Incipit du lemme biblique

    Cum jejunasset Jesus quadraginta diebus... (Mt. IV, 2).

    Incipit

    In his verbis fit mentio de tribus, scilicet de jejunio...

    f. 129

    Incipit du lemme biblique

    Cum venerit ille, arguet mundum de peccato... (Joh. XVI, 8).

    Incipit

    Peccator enim incurrit damnationem quando neglegit corrigere culpam...

    f. 190v

    Incipit du lemme biblique

    Diligamus Deum quoniam ipse prior dilexit... (I??? Joh. IV, 19).

    Incipit

    In his verbis ipse beatus Apostolus hortatur nos ut Deum diligamus...

    f. 223v

    Incipit du lemme biblique

    Dolentes quaerebamus te... (Lc. II, 48).

    Incipit

    Quanto res quae amittitur est pretiosior, tanto magis cum non invenitur...

    f. 66v (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Domine, non tantum pedes... (Joh. XIII, 9)

    Incipit

    Dominus noster Jesus Christus in die ista abluit pedes discipulorum...

    f. 166

    Incipit du lemme biblique

    Domine, salva nos, perimus... (Mt. VIII, 25).

    Incipit

    Quilibet enim loco et tempore debet de suo ministerio deservire...

    f. 86v

    Incipit du lemme biblique

    Dominus judex noster, Dominus legifer... (Is. XXXIII, 22).

    Incipit

    Hominis est praeparare animam... (Prov. XVI, 1). Homini praedicatori tria sunt necessaria...

    f. 17

    Incipit du lemme biblique

    Dominus meus et Deus meus... (Joh. XX, 28).

    Incipit

    Verba ista sunt beati Thomae apostoli cujus festum hodie celebramus...

    f. 28

    Incipit du lemme biblique

    Dominus prope est... (Phil. IV, 5).

    Incipit

    Hoc verbum prope communiter loquendo accipitur tribus modis...

    f. 23v

    Incipit

    Verbum istud verbum timoris est et verbum amoris...

    f. 24 (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Ductus est Jesus in desertum... (Mt. IV, 1).

    Incipit

    In his verbis principium et medium et ultimum nostrae paenitentiae...

    f. 127

    Incipit du lemme biblique

    Ecce ascendimus Jerosolymam... (Lc. XVIII, 31).

    Incipit

    Verbum istud verbum est Salvatoris ad discipulos proponentis...

    f. 114v

    Incipit du lemme biblique

    Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et suscitabo... (Jer. XXIII, 5).

    Incipit

    In isto tempore haec verba saepe in Dei Ecclesia decantantur...

    f. 19

    Incipit du lemme biblique

    Ecce ego et pueri mei quos dedit... (Is. VIII, 18).

    Incipit

    Dicitur communiter : De tali domino talis familia ; Christus autem...

    f. 47

    Incipit du lemme biblique

    Ecce mulier Chananaea a finibus illis egressa... (Mt. XV, 22).

    Incipit

    Per filiam mulieris istius intellegitur cujuslibet anima...

    f. 131

    Incipit du lemme biblique

    Ecce nunc tempus acceptabile... (II Cor. VI, 2).

    Incipit

    Dicunt quidam quod postquam festa et gaudia cessaverunt...

    f. 124v (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Ecce odor filii mei... (Gen. XXVII, 27).

    Incipit

    Verba ista sunt Isaac ad Jacob filium suum in figura Christi...

    f. 14

    Incipit du lemme biblique

    Ecce rex tuus venit tibi mansuetus... (Mt. XXI, 5).

    Incipit

    Et est sumptum de Zach. (IX, 9). Unde Evangelista tamquam nuntius...

    f. 164v

    Incipit du lemme biblique

    Ecce video caelos apertos... (Act. VII, 55).

    Incipit

    In his verbis ad commendationem beati Stephani tria specialiter adtenduntur...

    f. 41

    Incipit du lemme biblique

    Edent pauperes et saturabuntur... (Ps. XXI, 27)

    Incipit

    Sufficiens esse ostenditur, ut dicit...

    f. 169 (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Ego sum pastor bonus... (Joh. X, 11).

    Incipit

    Dicitur bonus pastor Jesus bonitate essentiali, non accidentali...

    f. 176 (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Elegerunt Stephanum virum plenum fide... (Act. VI, 5).

    Incipit

    Verba proposita in missa hodierna ad honorem beati Stephani...

    f. 36v

    Incipit du lemme biblique

    Elevans autem oculos suos... (Lc. XVI, 23).

    Incipit

    In his verbis tria specialiter adtenduntur scilicet statuum mutatio...

    f. 225v

    Incipit du lemme biblique

    Epulari et gaudere oportebat... (Lc. XV, 32).

    Incipit

    In his verbis ad duo invitamur, primo invitamur ad epulandum...

    f. 167 (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Erat in ore leonis favus mellis... (Judic. XIV, 8)

    Incipit

    Haec verba possunt exponi in honorem sancti Marci evangelistae...

    f. 179v

    Incipit du lemme biblique

    Erat Jesus ejiciens daemonium... (Lc. XI, 14).

    Incipit

    In his verbis tria nobis breviter ostenduntur, scilicet Christi pietas...

    f. 135

    Incipit du lemme biblique

    Erat pater ejus et mater mirantes... (Lc. II, 33).

    Incipit

    Cum enim audit rumores novos et inauditos...

    f. 52v

    Erat quaedam virgo nobilis quae quaesivit beatae Virgini diligenter et multotiens...

    f. 175 (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Erunt signa in sole... (Lc. XXI, 25).

    Incipit

    Dominus in praecedentibus posuit quaedam signa quae praecesserunt...

    f. 1

    Incipit du lemme biblique

    Est puer unus hic qui habet quinque panes... (Joh. VI, 9).

    Incipit

    Per puerum istum intellegitur animus hominis paenitentis...

    f. 140v

    Incipit du lemme biblique

    Esto fidelis usque ad mortem... (Apoc. II, 10).

    Incipit

    In verbo proposito Dominus Jesus Christus tria facit...

    f. 178

    Incipit du lemme biblique

    Estote imitatores Dei sicut filii... (Eph. V, 1).

    Incipit

    Naturaliter patres habent filios cariores qui ipsos in omnibus imitantur...

    f. 134v (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Et cum ejecisset daemonium... (Lc. XI, 14).

    Incipit

    In his verbis tres partes verae paenitentiae adsignantur...

    f. 137v

    Incipit du lemme biblique

    Et Dominus quidem Jesus, postquam locutus est... (Mc. XVI, 19).

    Incipit

    In his verbis tria specialiter adtenduntur...

    f. 204

    Incipit du lemme biblique

    Et factum est post triduum... (Lc. II, 46).

    Incipit

    Secundum quod dicit beatus G., permisit divina dispensatio...

    f. 66

    Incipit du lemme biblique

    Et requiem non habebant die ac nocte... (Apoc. IV, 8)

    Incipit

    Haec verba in missa quotidie in Dei ecclesia decantantur...

    f. 222

    Incipit du lemme biblique

    Exaltent eum in ecclesia plebis... (Ps. CVI, 32).

    Incipit

    Propheta spiritu prophetiae praevidens festum hodiernum...

    f. 119

    Incipit du lemme biblique

    Exiit qui seminat... (Lc. VIII, 5).

    Incipit

    Dominus Jesus hoc evangelium exposuit et ideo expositione...

    f. 106v

    Incipit du lemme biblique

    Fili, quid fecisti nobis sic ?... (Lc. II, 48).

    Incipit

    Legimus beatam Virginem septies tantum esse löcutam...

    f. 68

    Incipit du lemme biblique

    Gaudete in Domino semper... (Phil. IV, 4).

    Incipit

    Videns mater Ecclesia quod festum nativitatis Dei Filii appropinquat...

    f. 21

    Incipit du lemme biblique

    Gloria et honore coronasti eum, Domine... (Ps. VIII, 6).

    Incipit

    In his verbis propheta ostendit beneficia quae Dominus contulit...

    f. 48v

    Incipit du lemme biblique

    Herodes, clam vocatis Magis, diligenter didicit... (Mt. II, 7)

    Incipit

    Apparere enim debet illud quod fuit absconditum vel occultum...

    f. 64

    Incipit du lemme biblique

    Hic est discipulus ille, qui testimonium perhibet... (Joh. XXI, 24)

    Incipit

    In his verbis beatus Johannes tripliciter commendatur...

    f. 44

    Incipit du lemme biblique

    Hoc enim sentite in vobis... (Phil. II, 5).

    Incipit

    A dominica Passionis usque ad dominicam Resurrectionis recordatur Ecclesia...

    f. 162v

    Incipit du lemme biblique

    Homo quidam fecit cenam magnam... (Lc. XIV, 16).

    Incipit

    In his verbis commendatur Christus a quattuor, primo a mansuetudine...

    f. 228 (en marge)

    Incipit

    In his verbis tria specialiter adtenduntur scilicet nobilitas et liberalitas...

    f. 227v

    Incipit du lemme biblique

    Hortamur vos ne in vacuum... (II Cor. VI, 1).

    Incipit

    Secundum glossam gratia Dei est remissio peccatorum...

    f. 124v

    Incipit du lemme biblique

    Illi ergo homines cum vidissent... (Joh. VI, 14).

    Incipit

    Accipiens Jesus panes... (Joh. VI, 11). In his verbis ultimo propositis docet nos Dominus...

    f. 144v

    Incipit du lemme biblique

    Inclinavit caelos et descendit... (II Reg. XXII, 10)

    Incipit

    Propheta praevidens futurum tamquam praeteritum spiritu prophetico...

    f. 159

    Incipit du lemme biblique

    Inter natos mulierum non surrexit major... (Mt. XI, 11).

    Incipit

    Et Zacharias pater ejus repletus est Spiritu sancto...

    f. 233v

    Incipit du lemme biblique

    Iterum autem videbo et gaudebit cor... (Joh. XVI, 22)

    Incipit

    Dominus in hoc evangelio de morte sua discipulos turbatos consolatur...

    f. 183v

    Incipit du lemme biblique

    Jesu, fili David, miserere mei... (Lc. XVIII, 38).

    Incipit

    Salvator noster vocatus est Filius Dei et Filius, hominis...

    f. 111

    Incipit du lemme biblique

    Jesus autem abscondit se... (Joh. VIII, 59).

    Incipit

    Dicitur Prov. XX (3) : Honor est homini... Judaei autem contentiosi...

    f. 153

    Incipit

    Nota quod triplex est templum quod exivit Jesus abscondendo se...

    f. 153 (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Judica me, Deus... (Ps. XLII, 1).

    Incipit

    Haec verba in principio missae in Dei ecclesia decantantur...

    f. 147

    Incipit

    Haec verba possunt dici in persona generis humani...

    f. 149

    Incipit du lemme biblique

    Jugum enim meum suave... (Mt. XI, 30).

    Incipit

    Solent ribaldi qui conducuntur ad onera deportanda...

    f. 96

    Incipit du lemme biblique

    Lapis calore solutus in aes... (Job XXVIII, 2)

    Incipit

    In istis verbis sanctus Job Dei gratia inspiratus ostendit triplicem statum...

    f. 87

    Incipit du lemme biblique

    Laudate, pueri, Dominum... (Ps. CXII, 1).

    Incipit

    Puritas ibi invenitur ubi a suo contrario elongatur...

    f. 45v

    Incipit du lemme biblique

    Miserere mei, Domine, fili David... (Mt. XV, 22).

    Incipit

    Per filiam istius mulieris peccatrix anima designatur...

    f. 133

    Incipit du lemme biblique

    Miserunt Judaei ab Jerosolymis... (Joh. I, 19).

    Incipit

    Haec quaestio generalis et indeterminata est secundum formam...

    f. 13

    Incipit du lemme biblique

    Misit Deus Filium suum... (Gal. IV, 4).

    Incipit

    In his verbis tria dicuntur : Quis misit ? Deus Pater...

    f. 51v (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Misit Verbum suum et sanavit eos... (Ps. CVI, 20).

    Incipit

    In his verbis ostendit Propheta quod nos omnes ante adventum Filii Dei...

    f. 173

    Incipit du lemme biblique

    Multum enim valet deprecatio justi adsidua... (Jac. V, 16).

    Incipit

    Apostolus in his verbis dicit quod oratio justi...

    f. 200

    Incipit

    In istis verbis ostenditur commendatio justi Dominum deprecantis...

    f. 197v

    Incipit du lemme biblique

    Murmurabant scribae et pharisaei... (Lc. XV, 2)

    Incipit

    Consuetum est quod illud quod quis facit et in aliis diligit...

    f. 235v

    Incipit du lemme biblique

    Nolite ante tempus judicare... (I Cor. IV, 5).

    Incipit

    In his verbis Apostolus docet qualiter quis se debet ordinare...

    f. 11

    Incipit du lemme biblique

    Nolite esse prudentes apud vosmetipsos... (Rom. XII, 16).

    Incipit

    Nota quod triplex est prudentia quam habent homines...

    f. 76

    Incipit du lemme biblique

    Non est talis mulier super terram... (Judith XI, 19).

    Incipit

    Legimus in divina Scriptura triplicem terram...

    f. 157

    Incipit

    Mulier in sacra Scriptura nomen est aliquando...

    f. 82

    Nota quod abstinere debemus a peccato ut injuriis et contumeliis Christi...

    f. 173 (en marge)

    Nota quod bonus pastor multa facit, primo oves redimit...

    f. 176v (en marge)

    Nota quod Deus ejecit daemones primo de caelo...

    f. 137v

    Nota quod seminator tria facit : primo sapiens seminator meliora grana...

    f. 108

    Incipit du lemme biblique

    Nuptiae factae sunt in Cana Galilaeae... (Joh. II, 1).

    Incipit

    In hac dominica evangelium de nuptiis factis hodie...

    f. 71v

    Incipit

    In sacra Scriptura tres nuptiae adtenduntur scilicet carnales...

    f. 74

    Incipit du lemme biblique

    O vos omnes qui transitis per viam... (Thren. I, 12).

    Incipit

    Hoc signum universale omnes tria requirit...

    f. 175 (en marge)

    Incipit

    In istis verbis tria dicit Propheta in persona Salvatoris...

    f. 175

    Incipit du lemme biblique

    Omnes homines terra et cinis... (Eccli. XVII, 31)

    Incipit

    In his verbis notatur miserabilis condicio naturae humanae...

    f. 116v

    Incipit du lemme biblique

    Omnes honorate, Deum timete... (I Petr. II, 17).

    Incipit

    In his verbis beatus Petrus sicut bonus praelatus...

    f. 181

    Incipit du lemme biblique

    Omnis qui audit verba mea... (Mt. VII, 24).

    Incipit

    Verba nostri Salvatoris fuerunt devotae et sanctae praedicationis...

    f. 4v

    Incipit du lemme biblique

    Oraverunt pro ipsis ut acciperent Spiritum sanctum... (Act. VIII, 15).

    Incipit

    In his verbis tria ostenduntur quae reddunt orationem...

    f. 218

    Incipit du lemme biblique

    Orietur vobis timentibus nomen meum... (Mal. IV, 2).

    Incipit

    Per solem justitiae Christus intellegitur et hoc probat...

    f. 30

    Incipit du lemme biblique

    Paracletus autem Spiritus sanctus, quem mittet Pater... (Joh. XIV, 26).

    Incipit

    In his verbis notatur Spiritus scilicet consolatio et confirmatio...

    f. 213v

    Incipit du lemme biblique

    Per proprium sanguinem introivit... (Hebr. IX, 12).

    Incipit

    Istorum verborum sensus est quod Christus adsistens pontifex...

    f. 150v

    Incipit du lemme biblique

    Petite et accipietis, ut gaudium vestrum sit... (Joh. XVI, 24).

    Incipit

    Consuetudo est divitum scholarium quando diu in uno loco manserunt...

    f. 194

    Incipit

    Dicitur communiter quod multum dare desiderat...

    f. 196

    Incipit

    In his verbis loquitur Dominus more sapientis advocati...

    f. 192v

    Incipit du lemme biblique

    Placens Deo factus dilectus... (Sap. IV, 10).

    Incipit

    In his verbis ostendit Dominus triplicem statum...

    f. 42

    Incipit du lemme biblique

    Plenitudo legis est dilectio... (Rom. XIII, 10).

    Incipit

    Dilectio Dei et proximi est complementum legis...

    f. 84v

    Incipit du lemme biblique

    Plurima autem turba straverunt vestimenta... (Mt. XXI, 8).

    Incipit

    Hodie mater Ecclesia facit processionem ad repraesentandum...

    f. 165v

    Incipit du lemme biblique

    Postquam consummati sunt dies octo... (Lc. II, 21).

    Incipit

    Dies hodierna sollemniter celebratur eo quod est octava dies...

    f. 58v

    Incipit

    In his verbis tria exprimuntur quae nobis valde reddunt honorabile...

    f. 61

    Incipit

    Salvator noster a sanctis Patribus diversis nominibus est vocatus...

    f. 57

    Incipit du lemme biblique

    Postquam convertisti me... (Jer. XXXI, 19).

    Incipit

    Verba sunt Jeremiae prophetae loquentis ad Christum...

    f. 88v

    Incipit du lemme biblique

    Postquam impleti sunt dies purgationis... (Lc. II, 22).

    Incipit

    In his verbis tria specialiter adtenduntur quae nobis valde reddunt...

    f. 93

    Incipit

    Nota quod in his verbis commendatur beata Virgo...

    f. 93 (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Psallite Deo qui ascendit super caelum... (Ps. LXVII, 33).

    Incipit

    In his verbis Propheta ostendit tria quae nobis valde reddunt...

    f. 202v

    Incipit du lemme biblique

    Puer autem crescebat... (Lc. II, 40).

    Incipit

    In his verbis Evangelista tria facit, primo reducit nobis...

    f. 55

    Incipit du lemme biblique

    Qui habet aures audiendi... (Lc. VIII, 8)

    Incipit

    In his verbis Dominus tria facit, primo proponit aurium aptitudinem...

    f. 109

    Incipit du lemme biblique

    Qui lotus est, non indiget... (Joh. XIII, 10).

    Incipit

    Tria sunt quae homines consueverunt lavare scilicet manus...

    f. 169v

    Incipit du lemme biblique

    Qui me invenerit inveniet vitam... (Prov. VIII, 35).

    Incipit

    Haec verba sunt aeternae sapientiae loquentis in persona sanctae Crucis...

    f. 187

    Incipit du lemme biblique

    Qui vicerit, dabo illi sedere... (Apoc. III, 21)

    Incipit

    In istis verbis tria nobis proponuntur, scilicet agonis certamen...

    f. 80

    Incipit du lemme biblique

    Qui vult venire post me, abneget... (Lc. IX, 23 ; Mt. XVI, 24).

    Incipit

    Qui enim vult ire post Christum, oportet ipsum abnegare...

    f. 94v

    Incipit du lemme biblique

    Quid existis in desertum videre ?... (Mt. XI, 7 ; Lc. VII, 24).

    Incipit

    In ista interrogatione tria breviter innuuntur scilicet exitus...

    f. 9

    Incipit du lemme biblique

    Quid tibi vis faciam ?... (Lc. XVIII, 41).

    Incipit

    In his verbis tria breviter adtenduntur scilicet benigna...

    f. 113v

    Incipit du lemme biblique

    Quis, putas, puer iste erit ?... (Lc. I, 66).

    Incipit

    Inter omnia difficilia ad sciendum, difficilius est scire...

    f. 231v

    Incipit du lemme biblique

    Quomodo tunc is qui secundum carnem... (Gal. IV, 29).

    Incipit

    Abraham duos filios habuit, unum de ancilla...

    f. 138bisv

    Incipit du lemme biblique

    Repleti sunt omnes Spiritu sancto... (Act. II, 4).

    Incipit

    Spiritus sanctus est interpres omnium eloquiorum...

    f. 212

    Incipit du lemme biblique

    Respicite et levate capita... (Lc. XXI, 28).

    Incipit

    Sicut dicitur vulgariter : Plus valet amicus in via...

    f. 9 (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Ros lucis, ros tuus... (Is. XXVI, 19).

    Incipit

    In his verbis beata Lucia morum [sic] tripliciter commendatur...

    f. 15v

    Incipit du lemme biblique

    Sic Deus dilexit mundum... (Joh. III, 16).

    Incipit

    In his verbis tria breviter ostenduntur scilicet dilectionis Dei...

    f. 214v

    Incipit du lemme biblique

    Sicut lilium inter spinas... (Cant. II, 2).

    Incipit

    In his verbis beata Agatha a Christo tripliciter commendatur...

    f. 98

    Incipit du lemme biblique

    Sint lumbi vestri praecincti... (Lc. XII, 35).

    Incipit

    In istis verbis monet nos Salvator de tribus...

    f. 70

    Incipit du lemme biblique

    Sit autem omnis homo velox... (Jac. I, 19).

    Incipit

    In his verbis Apostolus docet nobis tria...

    f. 188v

    Incipit

    Quando quis pronior est ad irascendum...

    f. 190v (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Spiritus Domini replevit orbem... (Sap. I, 7).

    Incipit

    Verbum praedicationis ut fructum adferat, necesse est...

    f. 216v

    Incipit du lemme biblique

    Stephanus autem plenus gratia... (Act. VI, 8).

    Incipit

    In his verbis ad beati Stephani commendationem tria breviter ostenduntur...

    f. 39

    Incipit du lemme biblique

    Tanto tempore vobiscum sum... (Joh. XIV, 9).

    Incipit

    Haec verba sunt nostri Salvatoris et sunt verba exprobrantis...

    f. 185

    Incipit du lemme biblique

    Tetigit eum dicens : Volo, mundare... (Mt. VIII, 3).

    Incipit

    In his verbis breviter ostenduntur quod nobis magnam fiduciam...

    f. 78

    Triplex est jejunium, ut ait Ricardus super IV Sententiarum, distinctione quintadecima...

    f. 238

    Incipit du lemme biblique

    Tu autem in sanguine testamenti... (Zach. IX, 11)

    Incipit

    Dicitur Hebr. IX (16) : Ubi enim est testamentum... et ideo Deus legem quam dedit filiis Israel...

    f. 170

    Incipit du lemme biblique

    Tunc videbunt Filium hominis venientem... (Lc. XXI, 27).

    Incipit

    Dominus in hoc evangelio praemittit signa quae debent praecedere...

    f. 3

    Incipit du lemme biblique

    Ubi est qui natus est rex... (Mt. II, 2).

    Incipit

    Novo regi debent milites sui regni fidelitatem facere...

    f. 62v

    Incipit du lemme biblique

    Unanimes uno ore honorificetis Deum... (Rom. XV, 6).

    Incipit

    Videns mater Ecclesia adventum Domini propinquare...

    f. 7

    Incipit du lemme biblique

    Unde ememus panes... (Joh. VI, 5)

    Incipit

    Per panes quaelibet delectatio designatur, quia sicut valde esuriens in edendo...

    f. 142v

    Incipit du lemme biblique

    Vas electionis est mihi iste... (Act. IX, 15).

    Incipit

    Solent homines volentes vina sua exponere in taberna...

    f. 87v (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Veniet ad templum sanctum suum... (Mal. III, 1).

    Incipit

    Dei enim Filius dicitur dominator et angelus...

    f. 91

    Incipit du lemme biblique

    Verbum caro factum est... (Joh. I, 14).

    Incipit

    In his verbis tria notantur quae nobis valde reddunt commendabile...

    f. 34

    Incipit du lemme biblique

    Videbunt omnes fines terrae salutare... (Is. LII, 10)

    Incipit

    Ora pro nobis quia mulier sancta es... (Judith VIII, 29)

    f. 25v

    Incipit du lemme biblique

    Vidi et ecce sedes posita... (Apoc. IV, 2)

    Incipit

    Omnipotens sermo tuus, Domine... (Sap. XVIII, 15)

    f. 121v

    Incipit du lemme biblique

    Villam emi et necesse habeo exire... (Lc. XIV, 18).

    Incipit

    Sapiens mercator primo videt quam emat...

    f. 229v

    Incipit du lemme biblique

    Vinum non habent... (Joh. II, 3)

    Incipit

    Dicitur communiter quod magnus defectus est in mensa quando vinum deficit...

    f. 73v (en marge)

    Incipit du lemme biblique

    Voca operarios et redde illis mercedem... (Mt. XX, 8).

    Incipit

    Dominus in his verbis ostendit quod non vocat omnes ad mercedem...

    f. 102

    Incipit

    Dominus praecipit vocare non omnes sed tantum operarios...

    f. 104

    Incipit du lemme biblique

    Vocavit Dominus Deus Adam... (Gen. III, 9)

    Incipit

    Sancta mater Ecclesia incipit hodie recolere lapsum primi patris...

    f. 99v

    Incipit du lemme biblique

    Vos vocatis me : Magister... (Joh. XIII, 13).

    Incipit

    Magister nomen est dignitatis et dominus nomen est potestatis...

    f. 168

    COLBERT (Jean-Baptiste) -- Possesseur
    DÉCORATION -- Encadrement de couleur bleu et rouge (XIIIe et XIVe s.)
    DÉCORATION -- Initiales filigranées (XIIIe et XIVe s.)
    Écriture -- méridionale (XIIIe s.)
    Eucharistie -- Extraits et notes
    « Exempla »
    Jeûne -- Notes et extraits sur le jeûne
    NICOLAUS DE BYARD, O.F.M. -- Sermones de sanctis. Sermones singuli
    NICOLAUS DE BYARD, O.F.M. -- Sermones de tempore. Sermones singuli
    NICOLAUS DE BYARD, O.F.M. -- Sermones
    RAIMUNDUS DE ROSSETO -- Possesseur
    RELIURE -- Reliures XVIIIe s. aux armes et chiffre royaux
    SERMONS ANONYMES -- De Tempore et sanctis Ab Adventu usque ad dom. 3am post Pent.
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- Sermones singuli
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- In dom. infra oct. Nativitatis
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- In dom. 3a quadragesimae
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Passione
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- In dom. 2a post Pascham
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- In dom. 4a post Pascham
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- In Ascensione
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- In dom. 2a post Pentecosten
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Agatha
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Agnes, m. Romae
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Andreas ap.
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Antonius, abbas
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Blasius
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Crux (sancta), Inventio
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Georgius m.
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Innocentes
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Johannes Baptista
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Johannes evangelista ap.
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Lucia, m. Syracusis
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Marcus, evangelista
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Annunciatio
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Purificatio
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Matthias ap.
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Nicolaus
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Conversio s. Pauli
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Cathedra s. Petri
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Philippus et Jacobus minor ap.
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Stephanus protomartyr
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Thomas ap.
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Thomas martyr, Cantuariensis archiep.
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Vincentius m.
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De diversis Ad clericos
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De diversis In synodo
    THOMAS BRITO, O.F.M. -- Sermones singuli

Source des données