Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Identifiant Biblissima+ : https://data.biblissima.fr/entity/Q382768
Source des données : BnF Archives et manuscrits
1 feuillet de garde et quatre manuscrits.
2 ¶ et 3 ¶ étaient sans doute reliés ensemble dès la fin du XIIIe s. comme en témoignent les additions de la même main aux ff. 25v-26 et 43v.
Les deux derniers ff. de garde qui portent la cote R 44864 et le titre : « Statuta synodalia provinciae Burdegalensis saeculo XIV edita » ont été reliés par erreur avec le ms. Latin 3567 ; ils appartiennent au ms. Latin 1590, anciennement Baluze 568, puis Regius 44864. Ils contiennent un fragment de droit civil du XIVe s. — A appartenu à Étienne Baluze.
F. 42v-43v. [PETRUS REMENSIS] ; cf. ms. Latin 3498, f. 106v-107, 110, 108v-109 ; Schneyer, Repert. lat. Serm., IV, 724-736, nos 464, 468, 466.
F. 1-1v (f. de garde). Sentences, vers mnémoniques, citations scripturaires ou patristiques : « De lingua. Lingua dicitur quasi lingens... » ; « Adam pla[s]matus est die Veneris... » ; « Sub lunari globo aer multas dicitur habere species... » ; « Versus : Hec caro quam comedis te salvat si bene credis||... » ; cf. Walther, Initia carminum, n° 7480 ; « Versus alios. Dicite quid panis vinum figurat et amnis ||... » ; « Versus : Si sanus sapidus pulcher durans et odorans||... » ; « Item versus : Antispas occidit Baptistam Agrispa||... » etc. ; « In vita sancti Sulpicii invenitur... sunt heunuchi qui se castraverunt pro regno Dei... », etc. ; « Job X° libro : Qui deridetur amico suo... » ; « Bernardus : Visa passione Christi quis tam luxuriosus ut non abtineat... » ; « Idem : Periclitatur castitas in delitiis... » ; « Decem precepta legis : Ydola ne cures ne falso nomine jures||... » ; cf. Walther, op. cit., n° 8659 (1), etc. ; « Versus : Qui sacra venundant vel pro sacro precium dant||... » ; « Anima dum contemplatur vel spirat dicitur spiritus... », etc. ; « Nota quod potentes non vivunt diu, unde versus : In se magna ruunt et nulla potentia longa est||... » [GUILLELMUS DE CONCHIS] ; cf. Walther, Proverbia, n° 12035 ; « Fili ne in multis sint actus tui ; unde versus : Pluribus intentus minor est ad singula||... » [PETRUS CANTOR] ; cf. ibid., n° 21629 ; « Item : Mens per plura studens minus est ad singula prudens||... » ; cf. ibid., n° 14703, etc. ; « Falce martirii omnia resecantur peccata. Item : ipse terror mortis in morte plurimos... » (1v).
F. 2-23v « Incipit summa dominicalis m[a]gistri Predicatorum »
F. 2-22v [HUGO DE SANCTO CARO, Themata sermonum de tempore] ; même série que dans les mss. Latin 3498, f. 1-76v, 15946, f. 1-41, avec quelques variantes et une lacune due à la perte d'un cahier entre le f. 17 et le f. 18 et allant du premier dimanche après Pâques au 13e dimanche après la Pentecôte. « Dominica prima in Adventu » à « Dominica quarta » ; cf. mss. 3498, 1-6 ; 15946, 1-3 (2-4) ; les deux premiers sermons sont inversés, le sermon [Dominica quarta, sermo II] manque ; cf. ms. 3498, 6 ; 15946, 3-3v ; — « In vigilia Natalis Domini » à [Dominica prima in quadragesima, sermo II] ; cf. mss. 3498, 6-22v ; 15946, 3v-12v (4-11v) ; — « Dominica IIa. Miserere mei Domine, fili David... (Mt. XV, 22). Hec [mulier orans] pro filia est quelibet orans... » incomplet de la fin, jusqu'à : « ... in auribus meis vox enim t.d.g.m. » ; cf. mss. 3498, 23-23v ; 15946, 12v (11v-12) ; - [Dominica IIa in quadragesima, sermo II] à « Dominica in Albis » ; cf. mss. 3498, 24-36 ; 15946, 12v-19 (12-17v) ; — « Item de eodem. Domine meus et Deus meus... (Joh. XX, 28). Verba sunt beati Thome et nos dicamus idem... » ; cf. mss. 3498, 36v ; 15946, 19 (17v) ; — « Item de eodem. Pax vobis... (Lc. XXIV, 36). Triplex est pax que in hoc evo nobis optatur... » ; cf. mss. 3498, 36-36v ; 15946, 19, var. (17v) ; — « Dominica prima post Pascha [sic pro octabam Pasche]. Ego sum pastor |bonus... (Joh. X, 11). Dominus se comparat pastori... » incomplet de la fin ; cf. mss. 3498, 36v-37 ; 15946, 19 (17v) ; — « ... post cognoscetur judicia... » [Dominica XIIa post Trinitatem] incomplet du début ; cf. mss. 3498, 60v-61v ; 15946, 29-29v (18) ; — « Dominica XIIIa. Beati oculi qui vident... (Lc. X, 23). Occulis carnalibus scilicet Filium Dei in carne... », abrégé ; cf. mss. 3498, 61v-62v ; 15946, 29v-30 (18) ; — « Item de eodem. Dilige Dominum Deum tuum... (Deut. VI, 5). Nota quod diligendus est Deus... » ; cf. mss. 3498, 62v-63 ; 15946, 30-30v, var. (18) ; [Dominica XIIIa, sermo III] ; cf. mss. 3498, 63-63v ; 15946, 30v (18-18v) ; — « Dominica XIIIIa. Dum ingrederetur quoddam castellum... (Lc. XVII, 12). De lepra quere supra in sermone : Domine si vis. Una lepra unum mortale significat... » ; cf. mss. 3498, 63v-64 et 15946, 31 en deux sermons (18v) ; — « Dominica XVa » et [Dominica XVa, sermo II] ; cf. mss. 3498, 64-65 ; 15946, 31-31v (18v-19) ; — « Item de eodem. Primum querite regnum Dei... (Mt. VI, 33), id est precipue ; quo quesito possunt temporalia queri... » ; cf. mss. 3498, 65 ; 15946, 31v-32, var. (19) ; — « Dominica XVI. Ibat Jhesus in civitatem que vocatur Naym... (Lc. VII, 11). Penitentiam agite... (Mt. IV, 17). Ibat Jhesus predicando... » ; cf. ms. 15946, 32, var. (19) ; — [Dominica XVIa, sermo II] ; cf. mss. 3498, 65v-66 ; 15946, 32-32v (19-19v) ; — « Item de eodem. Adholescens [sic] tibi dico surge... (Lc. VII, 14). Surgam et ibo... (Lc. XV, 18). Surge in quantum ad bonum vertibilis... » ; cf. mss. 3498, 66v-67 ; 15946, 32v, var. (19v) ; — « Dominica XVIIa. Ecce homo quidam ydropicus... (Lc. XIV, 2). Per quem tria genera hominum intelliguntur... » ; cf. mss. 3498, 67-67v ; 15946, 32v-33, var. (19v) ; — [Dominica XVIIa, sermo II] ; cf. mss. 3498, 67v-68 ; 15946, 33-33v (19v) ; — « Dominica XVIIIa. Diliges Dominum Deum tuum ... (Mt. XXII, 37). Causa diligendi Deum est signum dilectionis... Ex toto corde sine avaritia... » ; cf. mss. 3498, 68 ; 15946, 33v, var. (19v-20) ; — [Dominica XVIIIa, sermo II] ; cf. mss. 3498, 68-68v ; 15946, 33v-34 (20) ; — « Dominica XVIIIIa. Ascendens Jhesus in naviculam... (Mt. IX, 1). Nota quod per hanc naviculam intelligitur crux Christi... » ; cf. mss. 3498, 68v-69v ; 15946, 34-34v, var. (20) ; — [Dominica XIXa, sermo II] à [Dominica XIXa, sermo IV] ; cf. mss. 3498, 69v-71 ; 15946, 34v-35 (20-21) ; — « Dominica XXa. Amice quomodo huc intrasti... (Mt. XXII, 13). Et notandum quod tria sunt que peccatores... » lié au sermon suivant ; cf. mss. 3498, 71-71v ; 15946, 35v-36 (21) ; — « Dominica XXIa » à [Dominica XX secunda, sermo II] ; cf. mss. 3498, 71v-74 ; 15946, 36-37v (21-22) ; — « Dominica XXIIIa. Cujus est ymago... (Mt. XXII, 20). Diabolus tanquam falsarius ymaginem suam... » ; cf. mss. 3498, 74 ; 15946, 38, var. (22) ; — [Dominica XXIIIa, sermo II] ; cf. mss. 3498, 74-74v ; 15946, 37v-38 (22) ; — [Dominica XXIIIa, sermo III] ; cf. ms. 3498, 74v (22) ; — « Dominica XXIIIIa. Domine filia mea defuncta est... (Mt. IX, 18). Nota quod filia defuncta in domo significat conscientiam... » ; cf. mss. 3498, 74v-75 ; 15946, 38v, var. (22) ; — [Dominica XXIIIIa, sermo II] et [Dominica XXIIIIa, sermo III] ; cf. mss. 3498, 75-76 ; 15946, 38v-39 (22-22v) ; — « Item de eodem. Filia, fides tua te salvitam [sic] fecit... (Mt. IX, 20). Notatur quod fides debet esse simplex... » (22v) ; — « Dominica XXVa. Est puer unus... (Joh. VI, 9). Per istos quinque panes intelliguntur quinque... » ; cf. mss. 3498, 76-76v ; 15946, 39v-40 (22v).
F. 22v-23v « Dominica in Adventu Domini. Ecce ego mitto angelum... (Mal. III, 1). Verba sunt Patris loquentis ad Filium... » (22v) ; — « Dominica prima post octabam Pasche. Lupus rapit et dispergit oves... (Joh. X, 12). Per lupum diabolum intelligimus... » (22v-23) ; — « Dominica in LXX. Quid hic statis... (Mt. XX, 6). Nota quod ociositas malorum est magistra... » (23) ; — « Dominica in La. Cecus quidam sedebat... (Lc. XVIII, 35). Nota quod hominem execat superbia.. » (23) ; — « Sermo Johannis Evangeliste. Conversus Petrus vidit illum discipulum... (Joh. XXI, 20). In hoc verbo commendatur Johannes in tribus... » (23) ; — « Dominica post Epiphaniam. Nubtie facte sunt in Cana... (Joh. II, 1). Notandum quod quatuor sunt nupcie : corporales... » (23) ; — « De quolibet confessore. Inveni David servum meum... (Ps. LXXXVIII, 21). David interpretatur manu fortis scilicet in opere Dei... » (23-23v) ; — « Sanctus Bernardus exponit de muliere. Bernardus exponit quid sit mulier dicendo sic : Mulier est bestia intolerabilis... » (23v) ; — « Sacrificate sacrificium justicie... (Ps. IV, 6) Cordis. Ps. : Sacrificium Deo spiritus contribulatus... (Ps. L, 19)... — ... in resurrectionem judicii... Explicit hec summa, scriptoris gaudium suma||. Hic liber est scriptus, qui scripsit sit benedictus » (23v). Cf. pour la bibliographie la notice du ms. Latin 3498 ; Schneyer, Repert lat. Serm., II, 758-766.
F. 23v-24 Citations tirées de l'Ecriture sainte, de saint Bernard, de saint Grégoire le Grand : « Zacaria : In die illa erit fons patens... (Zac. XIII, 1). Bernardus : Lingua lata et tenuis optimum instrumentum est... Gregorius : Nonnulli sunt qui nil quidem virtutis... — ...arbitrantur ».
F. 24-24v Brèves sentences : « Rem pastoris et nomen exuit qui lupis gregem laniantibus extento brachio non occurrit... Ordo racionis expostulat ut amicorum alter alterius condescendat ... — ... Nullum potest esse boni operis edificium cui Christus suum non subicit fundamentum », la plupart se retrouvent dans GUIDO FABA, Exordia (O. Redlich, dans Mitteilungen aus dem Vaticanischen Archive, II (1894), 319-324, nos 60 à 152.
F. 25 : « De gubernacione Ecclesie ratio accedere hunc permittit qem [sic] morum et sciencie maturitas recommendat ... — ... dico Pater noster benedicor missa misertus ».
F. 25v « De mala muliere. Salamon [sic] de muliere : Non est malicia super maliciam mulieris (cf. Eccli. XXV, 26). Patet quoniam Adam ejectus a paradiso... ».
F. 26 « Proverbium mortuorum. Duo fuerunt captivi in quodam carcere ... — ... Domine facies taliter de me » ; « De sacerdote qui vult celebrare digne. Nota : sacerdos qui celebraturus per negligenciam panem non ministrat ... — ... hostiam jam consecratam ».
F. 26v-27 « Exposicio sequencium. Ave Maria gracia plena... Verba ista dividuntur in tres partes. Prima pars sunt verba que dicit Angelus... » (26v) ; — « Item idem. Ave gratia plena. Dominus tecum... (Lc. I, 28). In primo notandum est quod sicut faber lignarius ... — ... qua dampnatione deliberet nos Dominus qui ... » (26v-27).
F. 27v « De Omnibus sanctis sermo. Videns Jhesus turbas... (Mt. V, 1). Salvator noster in Spiritu sancto festum Omnium sanctorum hodierna die celebraturum ... — ... unde dicit Apostolus ad Hebreos : Karitas fraternitatis maneat in nobis ».
Dans les marges inférieures additions de plusieurs mains de la fin du XIIIe ou du début du XIVe s., parmi lesquelles : « Deus qui duxit nos [sic pro : dixit] de tenebris lumen... (II Cor. IV, 6). Tria tempora designavit Apostolus in hoc verbo ... » ; cf. ms. Latin 3577, f. 16v, début seulement (4v) ; « Septem sunt miracula que fuerunt illa nocte : stella nimis prefulgida... » (5) ; « Septem sunt que nocent confessioni : amor peccati ... — ... qui delectebatur superbia et luxuria » (15v) ; « VII opera misericordie. Vestio, poto, cibo... » (Walther, Initia carminum, n° 20271) ; ... « Nascitur, abluitur, moritur... » (Walther, Proverbia, n° 15894a) (20v) ; « Novem sunt ordines angelorum... » (22v) ; « Queritur quare meretrices Ecclesia sustinet cum teneatur omnia publica peccata extirpare... — ... faciendo hec » (23v) ; « Versus : Non est prudentis propter verbula gentis... » (Walther, Proverbia, n° 17699) (25) ; « Urina infirmi pretendens sanitatem... » ; « Versus : Si paribus vel imparibus distent helementis... » ; cf. Walther, Initia carminum, n° 17832 ; Proverbia, n° 28789 (26v) ; « De non querendo gloriam. Nota : Non queras gloriam et non dolebis cum ingloriosus fueris. Versus : Merito rex diceris si te recte regere noris || ... » ; « Item alios : Vulnere cutelli perierunt ambo gemelli ||... » (27).
F. 28-38 Sermones de tempore. « Dominica in octabis Pasche. Cum esset sero die illo... (Joh. XX, 19). Hoc ipso die, die Resurrectionis contigit portis clausis... » (28) ; — « Dominica prima post octabam Pasche. Ego sum pastor bonus... (Joh. X, 11). Christus est pastor bonus cujus cornu predictio cujus virga flagellum... » (28) ; — « Dominica IIa. Vado ad eum qui me misit... (Joh. XVI, 5). Hoc etiam ante Passionem dixit discipulis suis quod quia tristes erant... » (28v) ; — « Dominica IIIa. Si quid petieritis... (Joh. XVI, 23). Videndum est qualis debeat esse petitio, quid etiam sit orandum... » (28v-29) ; — « Dominica IIIIa. Cum venerit Paraclitus quem ego mittam... (Joh. XV, 26). Notandum quod Spiritus sanctus dicitur spiritus veritatis... » (29) ; — « Dominica V. Si quis diligit me... (Joh. XIV, 23). Unde [I] Joh. [II, 4]. Si quis dicit : diligo Deum et mandata ejus non custodit... » (29) ; — « De sancta Trinitate. Fides catholica hec est ut unum Deum in Trinitate et Trini[tatem] in unitate veneremur. Convenienter sequitur festum Trinitatis post Pentecosten... » (29-29v) ; — « Dominica prima post octabam Pentecostes. Homo quidam erat dives... (Lc. XVI, 19). In hoc divite tria reprehenduntur scilicet inanis gloria, gula et avaricia... » (29v) ; — « Dominica IIa. Homo quidam fecit cenam magnam... (Lc. XIV, 16). Cena est celestis beatitudo, servus est predicator... » (29v-30) ; — « Dominica IIIa. Erant autem appropinquantes... (Lc. XV, 1). Egrotantes ad medicum, naufragantes ad portum, pereuntes ad Salvatorem... » (30) ; — « Dominica IIIIa. Estote misericordes sicut et Pater... (Lc. VI, 36). Misericordia virtus est egregia... » (30-30v) ; — « Cum turbe irruerent in Jhesum... (Lc. V, 1). Due naves sunt Ecclesia de judeis conversis et Ecclesia de gentibus... » (30v) ; — « Dixit Jhesus discipulis suis : Nisi habundaverit justicia vestra... (Mt. V, 20). Et statim exponit que sit justicia Phariseorum dicens... » (30v) ; — « Secundum Marchum (VIII, 1). Cum turba multa esset cum Jhesu... Primo videamus que sunt que triduo sustinent... » (30v-31) ; — « Secundum Matheum (VII, 19). Omnis arbor que non facit fructum bonum... In principio hodierni evangelii, fratres mei, lectum est quod Dominus dixit discipulis suis... » (31-31v) ; — « Dominica IX. Secundum Lucam (XVI, 9). Facite vobis amicos de Mammona iniquitatis... Tribus continuis parabolis Phariseorum de peccatorum receptione murmurantes redarguit... » (32-32v) ; — « Dominica Xa. Cum appropinquasset Jhesus... (Lc. XIX, 41). Quod flente Domino illa Jerosolimorum subversio describatur que a Vespasiano et Tyto... » (32v-33) ; — « Dominica IX [XI ?]. Secundum Lucam (XVIII, 14). Qui se exaltat humiliabitur... Hic est finis ad quem tendit parabola duorum hominum... » (33-33v) ; — « Dominica XIIa. Exiens Jhesus de finibus Tyri... (Mc. VII, 31). Decapolis ut ipso nomine probatur regio decem urbium... » (34) ; — « Dominica XIII post octabam Pentecostes. Homo quidam descendebat in Jerico... (Lc. X, 30). Homo ille genus designat humanum quod in parentibus primis Jerusalem supernam deserens... » (34-34v) ; — « Dominica XV. Factum est dum iret Jhesus in Jerusalem... (Lc. XVII, 11). Decem leprosi signant eos qui contra precepta Decalogi vivunt... » (34v-35) ; — « Dominica XVI. Nemo potest duobus dominis servire... (Mt. VI, 24). Quia non vellet transitoria simul et terrena diligere, non potest in celo et in terra tesaurizare... » (35-35v) ; — « Dominica XVII. Cum appropincaret Dominus porte civitatis... (Lc. VII, 12). Defunctus hic qui extra portam civitatis multis est intuentibus oblatus... » (35v-36) ; — « XVIII. Cum intraret Christus in domum cujusdam principis... (Lc. XIV, 1). Ydor aqua, inde ydropisis morbus subcutaneus de vicio vesice... » (36-36v) ; — « Dominica XIXa. Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo... (Mt. XXII, 37). Refert superius evangelista Matheus quod cum Pharisei qui preferebant... » (36v) ; — « Dominica XIXa. Secundum Matheum (IX, 1). Ascendens Jhesus in naviculam transfretavit... Ad literam venit in civitatem suam Nazaret... » (36v-37) ; — « Dominica XXa. Et respondens Jhesus dixit iterum in Parabolis... (Mt. XXII, 1). Sed querendum prius est an hec ipsa sit lectio que apud Lucam sub appellatione cene... » (37-37v) ; — « XXI. Secundum Johannem (IV, 46). Erat quidam regulus... Regulus diminutivum ; si enim perfecte credididisset [sic] merito rex appellaretur... » (37v-38) ; — « XXII. Secundum Matheum (XVIII, 35). Si non dimiseritis unusquisque ex cordibus vestris... Refert superius evangelista Matheus parabolam dicens... » (38).
F. 38v-43v [Sermones de diversis] « In assumptione beate Virginis. Intravit Jhesus in quoddam castellum... (Lc. X, 38). Hodie fratres karissimi presentis diei sollempnitatem celebrare debemus tota mentis devocione... » (38v-39) ; — « Sermo de beato Magno martyre... Si quis vult venire post me abneget semetipsum... (Lc. IX, 23 ; Mt. XVI, 24). Ego vere passus sum... Christus passus est... (I Petr. II, 21)... Abneget semetipsum... id est renunciet voluptatibus suis, alter factus ab altero... » (39-39v) ; — « Sermo in assumptione beate Virginis. Mulier gratiosa invenit gloriam... (Prov. XI, 16). Verba ista sumpta sunt de Proverbiis et pertinent ad festum hodiernum... » (40-40v) ; — « De nativitate beate Marie sermo. Egredietur virga de radice Jesse... (Is. XI, 1). Verba ista sumpta sunt de Ysaia XI et possunt duppliciter exponi prout conveniunt presenti sollempnitati... » (40v-41) ; — « De incarnatione Christi sermo. Rorate celi desuper... (Is. XLV, 8). Celorum roratio Trinitatis operatio. Quasi enim a celis... » (41) ; — « De beata Virgine. Quis enim de inferno liberatus nisi per Mariam ? Quis celo redditus nisi per Mariam ? Ipsa quippe est que celis dedit gloriam... » (41v) ; — « Sermo sancti Johannis Baptiste. Hic venit in testimonium... (Joh. I, 7). Verba ista sumpta sunt de ewangelio Jo. primo et dicta sunt de Johanne Baptista in quibus duo possunt notari... » (41v-42v), suivi de : « De Johanne Baptista et privilegiis ejus. Johannes Baptista privilegiatus fuit in hoc quod in utero fuit sanctificatus... — ... et multi in nativitate ejus gaudebunt » (42v) ; — « Nimis honorati sunt amici tui Deus ... (Ps. CXXXVIII, 17). Amici Dei sunt apostoli propter tria que pertinent ad amicos... » (42v-43) ; — « De dilectione Dei et proximi. Vos amici mei estis... (Joh. XV, 14). Nota tria in quibus persistit vera dilectio... » (43) ; — « De prudentia. Estote prudentes sicut serpentes... (Mt. X, 16). Duos in hostes habuerunt Apostoli id est hereticos et tirannos... » (43-43v) ; — « Oritur sol et occidit et ad locum suum revertitur... (Eccl. I, 5). Verba sunt Salomonis in Ecclesiasten qui loquens... — ... non viderunt solem justicie. Unde in Trenis : Filii Syon incliti et amicti auro primo etc. » (43v), suivi de quelques notes : « Sunt tria que vere Salomoni displicuere ... — ... item : homini fornicario dulcis est omnis panis... ».
F. 44-45v Préceptes moraux, sermons, exempla, à l'usage des moines, incomplet du début : « ...[Susti]nuit opprobria Judeorum sic et in claustro debet religiosus ubi crucifigitur cum pacientia sustinere... Exemplum de rustico apud Muntpellier... Maria alios habuit fines quinque. Fuit enim obediens ... — ... mercedem sive bonam sive malam, ad quam bonam nos perducat... » ; « Vos vocatis me magister... (Joh. XIII, 13). Magister dicitur per etimologiam... » (44) ; « Descripsi eam tripliciter... (Prov. XXII, 20). Tripliciter vitam sanctorum describit qui eam cogitat... » ; « Secundum leges mondanas deambulatoria est voluntas testatoris usque ad mortem... » (44v-45) ; « Galaad acervum testimonii... (Gen. XXXI, 47). Testes electorum bona opera... » (45) ; « Apprehendite disciplinam... (Ps. II, 12). Flagellum Domini vel disciplina... » ; « Mane lux gratie... Quia mane illuscescit, latrones nocte libere incedunt... », incomplet de la fin, jusqu'à « ... timores de quibus non ti... » (45v).
F. 46 Exempla. « Quidam de continentia desperavit, hic novies Romam adiit... » ; « De luxuria pro amore mulierum exemplum. Quidam Senonensis, Humbertus nomine, nocte vidit mulieres... » ; « De eodem exemplum. Quidam, nomine Richerius... » ; « Quidam patriarcha mox ut ordinatus est, omnes dominos suos qui erant in Alexandria jussit describi... » ; « De caritate. Dicit Jeronimus quod cum sanctus Johannes evangelista senex... » ; « Quidam potens infirmabatur in tantum ossa ejus conquassari viderentur... » ; « Quedam juvencula cum sepius avunculum suum, scilicet quemdam heremitam... » ; « De Ave Maria. Nota de milite apud sanctum Marianum qui non potuit amplius scire quam hec duo verba : ave Maria ... Aliud nota de magistro in via Rome qui puellam virginem tangere... ».
F. 46v « ... Declinatio mala concupiscentia ... — ... similiter in bono per contrarium » ; « Pulchritudinem habebunt qui se laverunt per veram compunctionem ... — ... vincula ferrea qui preceptis Dei ligari noluerunt ». — « Cum discubuisset in domo Symonis (cf. Mc. XIV, 3). In Bethania erant due domus scilicet Pharisei... ».
F. 47-47v Sermons. « Consurgens David descendit in desertum Pharan... (I Reg. XXV, 1). David pro nobis humiliter incarnatus... Per adventum Domini multiplens [sic] Ade ruina restaurata est. Primo amorem Dei amisit ... — ... et dimittemur in pace quod nobis » (47-47v) ; — « Sermo in passione Domini... Hanc quando et ubi et quomodo queri debeat nos docet Maria Madalene ... — ... pro desiderio Paradisi » (47v).
F. 48-58 Traité à l'usage des moines comportant de brefs commentaires scripturaires et patristiques et des exempla sur différents sujets tirés de l'Écriture sainte et de vies de saints. « Spiritus Domini ad adnunciandum mansuetis misit me... (Is. LXI, 1). Notum est coronam... et lignorum esse reliquias... » (48-48v) ; « Notandum quod triplex est fructuosa turbatio... » (48v)... ; « De diabolo. Fenum quasi bos comedet... (Job XL, 10). Hic tangit de dyabolo qui grossas et indigestabiles escas... » (54)... ; « Heu mihi quia incolatus... (Ps. CXIX, 5). David rex fortis, dives et sapiens... » (54-54v) ; « De visione Dei angeli exemplum. Legitur in passione beate Cecilie quod cum Valerianus... » (54v), etc. jusqu'à : « Tribulatio est angustia in omnem animam operantis malum » (58).
F. 58-59 Caractéristiques de l'orgueil illustrées par des citations scripturaires et patristiques.
F. 59v-61v Table analytique. « Sequitur tabula hujus libri et primo folio triplex turbacio bona et fructuosa ... — ... Probacio superbie pulcherrima fol. X. Destruccio istius vicii probata per auctoritates et doctores, philosophos, poetas, fol. XI° ». — Addition du XVe s.
Accedens temptator... (Mt. IV, 3)
Temptator dicitur diabolus quia ejus officium...
f. 21v
Accessit et tetigit loculum... (Lc. VII, 14).
Nota quod loculus in quo humanus spiritus defertur est corpus humanum...
f. 19
Adam plasmatus est die Veneris, Adam peccavit eadem die...
f. 1
Adulescens, tibi dico, surge... (Lc. VII, 14).
Surgam et ibo... (Lc. XV, 18). Surge in quantum ad bonum vertibilis...
f. 19v
Alii caedebant ramos de arboribus... (Mt. XXI, 8).
Notandum quod...
f. 16
Amice, quomodo huc intrasti... (Mt. XXII, 12).
Et notandum quod tria sunt quae peccatores a peccatis...
f. 21
Angelus Domini stetit juxta illos... (Lc. II, 9).
Nota quod ea quae tunc in pastoribus facta sunt...
f. 4v
Anima, dum contemplatur vel spirat dicitur spiritus, dum sentit sensus...
f. 1v
Antipas occidit Baptistam, Agrippas Jesu fratrem...
Apertis thesauris suis obtulerunt... (Mt. II, 11).
Quasi dicat : Domine rex regum et dominus [sic] dominantium, tu exposuisti...
f. 35v
Ubi aperuerunt isti reges thesauros suos ?...
f. 6
Apprehendite disciplinam... (Ps. II, 12).
Flagellum Domini vel disciplina...
f. 45v
Ascendens Jesus in naviculam transfretavit... (Mt. IX, 1).
Ad litteram venit in civitatem suam Nazareth secundum Matthaeum...
f. 36v
Nota quod per hanc naviculam intellegitur crux Christi...
f. 20
Ascendente Jesu in naviculam, secuti sunt... (Mt. VIII, 23-24).
Nota quod per naviculam istam crux Christi intellegitur...
f. 50
Ave Maria, gratia plena... (cf. Lc. I, 28).
In primo notandum est quod sicut faber lignarius...
f. 26v
Verba ista dividuntur in tres partes : prima pars sunt verba...
Beati oculi qui vident quae vos videtis... (Lc. X, 23).
Oculis carnalibus scilicet Filium Dei in carne...
f. 18
Beati qui audiunt verbum Dei... (Lc. XI, 28).
Quod verbum Dei audiri debet Ez. II : quod oblatus est ei...
f. 13
Bernardus exponit quid sit mulier dicendo sic : Mulier est bestia intolerabilis, damnum amabile...
f. 23v
Bernardus : Lingua lata et tenuis optimum instrumentum est ad evacuandum...
Bernardus : Visa passione Christi, quis tam luxuriosus ut non abstineat...
Caecus quidam sedebat juxta viam... (Lc. XVIII, 35).
Nota quod hominem excaecat superbia. Sap. II (21) : Excaecavit eos malitia...
f. 23
Nota quod in hac sacra Scriptura multiplex caecitas invenitur...
f. 10
Consurgens David descendit in desertum Pharan... (I Reg. XXV, 1)
David pro nobis humiliter incarnatus...
f. 47
Conversus Petrus vidit illum discipulum... (Joh. XXI, 20).
In hoc verbo commendatur Johannes in tribus, in hoc quod dicit...
Cujus est haec imago... (Mt. XXII, 20).
Diabolus tamquam falsarius imaginem suam...
f. 22
Cum appropinquaret Dominus portae civitatis... (Lc. VII, 12).
Defunctus hic qui extra portam civitatis multis est intuentibus oblatus significat...
Cum appropinquaret Jesus Jerusalem, videns civitatem flevit... (cf. Lc. XIX, 41).
Quod flente Domino ille Jerosolymorum subversio describatur...
f. 32v
Cum appropinquasset Jesus Jerosolymis, et venisset Bethphage... (Mt. XXI, 1).
Nota quod evangelium istud deservit duobus dominicis...
f. 2
Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam... (Joh. XV, 26).
Notandum quod Spiritus sanctus dicitur spiritus veritatis et dicitur spiritus...
f. 29
Cum discubuisset in domo Simonis... (cf. Mc. XIV, 3)
In Bethania erant duae domus scilicet Pharisaei qui interpretatur divisus...
f. 46v
Cum factus esset Jesus annorum duodecim... (Lc. II, 42).
Nota quod per Mariam in hoc loco anima potest intellegi...
Cum ingrederetur Jesus quoddam castellum... (Lc. XVII, 12).
De lepra quaere supra in sermone : Domine si vis. Una lepra unum mortale...
f. 18v
Cum intraret Jesus in domum cujusdam principis... (Lc. XIV, 1).
Hydor aqua, inde hydropisis morbus subcutaneus...
f. 36
Cum sero esset die illo... (Joh. XX, 19).
Hoc ipso die, die Resurrectionis, contigit portis clausis intrans Dominus...
f. 28
Cum turba multa esset... (Mc. VIII, 1).
Primo videamus quae sunt quae triduo sustinent, secundo qui sunt...
f. 30v
Cum turbae irruerent in Jesum... (Lc. V, 1).
Duae naves sunt Ecclesia de Judaeis conversis et Ecclesia de gentibus...
De gubernatione Ecclesiae ratio accedere hunc permittit quem morum et scientiae maturitas...
f. 25
Decem praecepta legis : Idola ne cures ; ne falso nomine jures//...
Descripsi eam tripliciter... (Prov. XXII, 20).
Tripliciter vitam sanctorum describit qui eam cogitat, amat et imitatur...
f. 44v
Deus qui dixit de tenebris lumen splendescere... (II Cor. IV, 6).
Tria tempora designavit Apostolus...
Dicit Hieronymus quod cum sanctus Johannes evangelista senex manibus discipulorum...
f. 46
Dicite filiae Sion : Ecce rex tuus... (Mt. XXI, 5).
Id est Ecclesiae militanti, filiae triumphanti, vel unicuique...
Dicite quid panis vinum figurat et amnis //...
Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo... (Deut. VI, 5 et Mt. XXII, 37).
Causa diligendi Deum est signum dilectionis... Ex toto corde... Sine avaritia...
Nota quod diligendus est Deus quia...
Refert superius evangelista Matthaeus quod cum Pharisaei...
Diliges proximum tuum... (Rom. XIII, 9).
Proximum vero debemus diligere corde et hoc tripliciter...
Dixit Jesus discipulis suis : Nisi abundaverit justitia vestra... (Mt. V, 20)
Et statim exponit quae sit justitia pharisaeorum...
Domine, adjuva me... (Mt. XV, 25).
Notandum quod debet mulier de longe clamare...
f. 12
Domine, filia mea modo defuncta est... (Mt. IX, 18).
Nota quod filia defuncta in domo significat conscientiam...
Dominus meus et Deus meus... (Joh. XX, 28).
Verba sunt beati Thomae et nos idem dicamus...
f. 117v
Ductus est Jesus in desertum... (Mt. IV, 1).
Jesus autem plenus Spiritu sancto... (Lc. IV, 1). Voluit autem Dominus intrare...
f. 11
Duo fuerunt captivi in quodam carcere, quidam fuit missus qui decollaret eos...
f. 26
Ecce ascendimus Jerosolymam... (Lc. XVIII, 31).
Evangelium istud in quo fit mentio de passione Christi...
f. 9v
Ecce ego mitto angelum meum, et praeparabit... (Mal. III, 1).
Verba sunt Patris loquentis ad Filium : Ecce ego mitto angelum meum Johannem...
f. 22v
Ecce homo quidam hydropicus erat... (Lc. XIV, 2).
Per quem tria genera hominum intellegantur...
Ecce leprosus veniens... (Mt. VIII, 2).
De tali leproso per quem peccator intellegitur dicendum...
Ecce positus est hic in ruinam... (Lc. II, 34).
Veniens Dominus in hunc mundum, positus est...
f. 5
Ego sum pastor bonus... (Joh. X, 11).
Christus est pastor bonus cujus cornu praedictio, cujus virga...
Dominus comparat se pastori propter quinque...
f. 17v
Ego vox clamantis in deserto... (Joh. I, 23).
Nota quod per Johannem praedicator intellegitur quia sicut Johannes...
f. 16v
Egredietur virga de radice Jesse... (Is. XI, 1).
Verba ista sumpta sunt de Is. XI, 1 et possunt dupliciter exponi...
f. 40v
Erant appropinquantes ad Jesum... (Lc. XV, 1).
Aegrotantes ad medicum, naufragantes ad portum, pereuntes ad Salvatorem...
f. 30
Erat autem proximum Pascha... (Joh. VI, 4).
Pascha autem transitus interpretatur et est dies festus...
Veniens ad Christum multitudo magna...
f. 90
Erat Jesus ejiciens daemonium... (Lc. XI, 14).
Dicit hunc daemonium ejectum esse quoniam diabolus...
Erat quidam regulus... (Joh. IV, 46).
Iste cujus filius infirmabatur non rex, sed regulus dicitur... (sermon différent du précédent)...
f. 214
Regulus deminutivum. Si enim perfecte credidisset merito rex appellaretur...
f. 37v
Erunt signa in sole... (Lc. XXI, 25).
Per solem vir justus intellegitur...
f. 2v
Est puer unus hic qui habet quinque panes... (Joh. VI, 9).
Per istos quinque panes intelleguntur quinque quae necessaria...
f. 225v
Per puerum istum Dominus noster Jesus intellegitur...
f. 15
Estote ergo misericordes, sicut et Pater... (Lc. VI, 36).
Misericordia virtus est egregia, hoc est oleum de quo dicit Salomon...
Estote prudentes sicut serpentes... (Mt. X, 16).
Duos in hostes habuerunt apostoli id est haereticos et tyrannos...
f. 43
Et respondens Jesus dixit iterum in parabolis... (Mt. XXII, 1-2)
Sed quaerendum prius est an haec ipsa sit lectio...
f. 37
Et valde mane una sabbatorum... (Mc. XVI, 2).
Nota quod triplex est monumentum...
f. 113
Exiens Jesus de finibus Tyri... (Mc. VII, 31).
Decapolis ut ipso nomine probatur regio decem urbium...
f. 34
Exiit qui seminat... (Lc. VIII, 5).
Seminator iste Christus est qui exiit de sinu Patris...
f. 56
Ut te doceat exire a vitiis...
Explicit haec summa, scriptoris gaudium suma [sic] // Hic liber est scriptus, qui scripsit sit benedictus//...
Facite vobis amicos de Mammona... (Lc. XVI, 9).
Tribus continuis parabolis pharisaeorum de peccatorum redemptione...
f. 32
Factum est dum iret Jesus in Jerusalem... (Lc. XVII, 11).
Decem leprosi significant eos qui contra praecepta Decalogi vivunt...
f. 34v
Falce martyrii omnia reserantur peccata. Item ipse terror mortis...
Fenum quasi bos comedet... (Job XL, 10)
Hic tangit de diabolo qui grossas et indigestibiles escas non appetit...
f. 54
Fides catholica haec est ut unum Deum in trinitate et trinitatem in unitate veneremur...
Fili, ne in multis sint actus tui. Unde : Pluribus intentus minor est ad singula //...
Filia, fides tua te salvatam fecit... (Mt. IX, 22)
Et notatur quod fides debet esse simplex...
Galaad [sic] acervum testimonii... (cf. Gen. XXXI, 47)
Testes electorum bona opera, unde Dominus opera quae ego facio...
f. 45
Gregorius : Nonnulli sunt qui nihil quidem virtutis...
f. 24
Haec caro quam comedis te salvat si bene credis // Aut si non...
Hanc quando et ubi et quomodo quaeri debeat nos docet Maria Magdalena...
f. 47v
Heri hora septima reliquit eum febris... (Joh. IV, 52)
Notandum quod prima hora est peccati cognitio...
Heu mihi quia incolatus... (Ps. CXIX, 5).
David rex fortis, dives et sapiens, exsulem se vocabat et non regem...
[...] Hic liber est scriptus // Qui scripsit sit benedictus //...
Hic venit in testimonium... (Joh. I, 7).
Verba ista sumpta sunt de evangelio Joh. (I, 7) et dicta sunt de Johanne Baptista...
f. 41v
Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho... (Lc. X, 30).
Homo ille genus designat humanum quod in parentibus primis...
Homo iste humanum genus significat qui propter praevaricationem...
Homo quidam erat dives qui induebatur... (Lc. XVI, 19).
In hoc divite tria reprehenduntur, scilicet inanis gloria, gula et avaritia...
f. 29v
Homo quidam fecit cenam magnam... (Lc. XIV, 16).
Cena est caelestis beatitudo, servus est praedicator, hora cenae haec est sexta...
Ibat Jesus in civitatem quae vocatur Naim... (Lc. VII, 11).
Paenitentiam agite... (Mt. IV, 17). Ibat Jesus praedicando...
Ibi erit fletus... (Mt. XXII, 13).
Ibi erit fletus qui procedet ex fumo ignis infernalis...
f. 20v
[...] Idola ne cures, ne falso nomine jures //...
Implete hydrias aqua... (Joh. II, 7).
Quasi dicat Dominus ministris...
f. 7v
[...] In se magna ruunt et nulla potentia longa est//...
In vita sancti Sulpicii invenitur quod sunt eunuchi qui se castraverunt pro regno Dei...
Intravit Jesus in quoddam castellum... (Lc. X, 38).
Hodie, fratres carissimi, praesentis diei sollemnitatem celebrare debemus...
f. 38v
Inveni David servum meum... (Ps. LXXXVIII, 21).
David interpretatur manu fortis scilicet in opere Dei...
Ite in castellum... (Mt. XXI, 2).
Nota quod Dominus dicit praedicatoribus : Ite, scilicet festinanter...
f. 15v
Johannes Baptista privilegiatus fuit in hoc quod in utero fuit sanctificatus...
f. 42v
Joseph, fili David... (Mt. I, 20).
Narrata historia, per angelum gratiae stimulum...
f. 4
Legitur in passione beatae Caeciliae quod cum Valerianus maritus ejus baptizatus esset...
f. 54v
Lingua dicitur quasi lingens, lingit enim adulando, mordet detrahendo...
[...] Lingua lata et tenuis optimum instrumentum est ad evacuandum...
Lupus rapit et dispergit oves... (Joh. X, 12)
Per lupum diabolum intellegimus scilicet quia noctem...
Mane lux gratiae, quia mane illucescit. Latrones nocte libere incedunt...
Maria alios habuit fines quinque. Fuit enim oboediens...
f. 44
Maria Magdalene et Maria Jacobi... (Mc. XVI, 1).
Fratres, Christo in Parasceve mortuo in cruce et posito...
Medius autem vestrum stetit... (Joh. I, 26).
Hoc ad litteram Johannes de Christo improperando dixit...
Mens per plura studens minus est ad singula prudens//...
Merito rex diceris si te recte regere noris//...
f. 27
Miserere mei, Domine, fili David... (Mt. XV, 22).
Haec mulier orans pro filia est quilibet orans pro conscientia...
f. 77
[...] Mulier est bestia intolerabilis, damnum amabile...
Mulier gratiosa inveniet gloriam... (Prov. XI, 16).
Verba ista sumpta sunt de Proverbiis et pertinent ad festum hodiernum...
f. 40
Nascitur, abluitur, patitur, descendit ad ima//...
f. 131v
Nemo potest duobus dominis servire... (Mt. VI, 24).
Quia non vellet transitoria simul et terrena diligere non potest in caelo...
f. 35
Supple invicem discordantibus, ut est Dominus et diabolus...
f. 189v
Nimis honorificati sunt... (Ps. CXXXVIII, 17).
Amici Dei sunt apostoli propter tria quae pertinent...
[...] Non est malitia super malitiam mulieris... (cf. Eccli. XXV, 26)
Patet quoniam Adam ejectus a Paradiso...
f. 25v
Non est prudentis propter vana verbula gentis // Perdere vim...
Non potestis Deo servire et Mammonae... (Mt. VI, 24).
Mammon Syra lingua idem sonat quod divitiae...
Non quaeras gloriam et non dolebis cum ingloriosus fueris...
[...] Nonnulli sunt qui nihil quidem virtutis agere student, sed cum alios peccare...
Nota de magistro in via Romae qui puellam virginem tangere...
Nota de milite apud sanctum Marianum qui non potuit amplius scire quam haec duo verba : Ave Maria...
Nota quod potentes non vivunt diu, unde versus : In se magna ruunt et nulla potentia longa est//...
Notandum quod triplex est fructuosa turbatio, prima est ex dolore peccati...
f. 48v
[...] Notum est coronam [...] et lignorum esse reliquias...
Novem sunt ordines angelorum, scilicet Seraphim, Cherubim, Throni...
Nuptiae factae sunt in Cana Galilaeae... (Joh. II, 1).
Notandum est quod matrimonium in multis commendatur...
f. 7
Notandum quod quattuor sunt nuptiae : corporales...
Offerebant ei paralyticum... (Mt. IX, 2).
Notandum quod paralysis gravis est infirmitas...
f. 207v
Omnis arbor quae non facit fructum... (Mt. VII, 19).
In principio hodierni evangelii, fratres mei, lectum est...
f. 31
Omnis qui se exaltat humiliabitur... (Lc. XIV, 11).
Nota quod superbia multa mala facit...
Ordo rationis expostulat ut amicorum alter alterius condescendat precibus...
Oritur sol et occidit... (Eccl. I, 5).
Verba sunt Salomonis in Ecclesiasten qui loquens in spiritu...
f. 43v
Ostendite mihi numisma census... (Mt. XXII, 19).
Id est denarium qui pro decem nummis computabatur...
f. 221v
Pax vobis... (Joh. XX, 19).
Quies a peccatis sit vobis. Et cum hoc dixisset... Manus ostendit...
f. 17
Triplex est pax quae in hoc aevo nobis optatur...
Per adventum Domini multiplex Adae ruina restaurata est. Primo amorem Dei amisit...
Periclitatur castitas in deliciis, humilitas in divitiis, pietas in negotiis...
Pluribus intentus minor est ad singula [vel] tempora sensus...
Post triduum invenerunt eum... (Lc. II, 46).
Primo notandum est quid quaerere debeamus...
f. 6v
Postquam consummati sunt dies octo... (Lc. II, 21).
Ad litteram : Qui voluit hominibus nasci voluit octava die...
f. 5v
Primum quaerite regnum Dei... (Mt. VI, 33).
Id est praecipue quo quaesito possunt temporalia quaeri...
Pulchritudinem habebunt qui se laverunt per veram compunctionem et confessionem...
Quaedam juvencula cum saepius avunculum suum, scilicet quemdam eremitam, causa eruditionis visitaret...
Quaeritur quare meretrices Ecclesia sustinet cum teneatur omnia publica peccata exstirpare...
Qui sacra venumdant vel pro sacro pretium dant // Hos procul expello...
Qui se exaltat humiliabitur... (Lc. XVIII, 14).
Hic est finis ad quem tendit parabola duorum hominum...
f. 33
Quid existis in desertum videre ?... (Mt. XI, 7 ; Lc. VII, 24).
In verbis commendat Deus Johannem...
f. 3v
Quid hic statis tota die... (Mt. XX, 6).
Nota quod otiositas malorum est magistra...
Quasi dicat Dominus hominibus otiosis : Cur toto tempore...
f. 52v
Quidam de continentia desperavit hic novies Romam adiit quasi per frequentes visitationes...
Quidam, nomine Richerius, ad quemdam cellam cuidam ecclesiae vicinam metu inimicorum confugerat...
Quidam patriarcha mox ut ordinatus est, omnes dominos suos qui erant in Alexandria jussit describi...
Quidam potens infirmabatur in tantum ossa ejus conquassari viderentur. Cum autem frustra multa...
Quidam Senonensis, Humbertus nomine, nocte vidit mulieres sibi adstantes...
Quis enim de inferno liberatus nisi per Mariam, quis caelo redditus...
Recedite, non est mortua puella... (Mt. IX, 24)
Nota quod tibicines qui ejecti fuerunt a domo...
f. 223v
Redde quod debes... (Mt. XVIII, 28).
Sciendum quod multa debemus et tenemur reddere...
Reddite ergo quae sunt Caesaris... (Mt. XXII, 21).
Nota quod Caesari, id est domino temporali...
Rem pastoris et nomen exuit qui lupis gregem laniantibus extento brachio non occurrit...
Respice, fides tua te salvum fecit... (Lc. XVIII, 42).
Respice te vilem ut doleas...
f. 10v
Rorate caeli desuper... (Is. XLV, 8).
Caelorum roratio, Trinitatis operatio, quasi enim a caelis...
f. 41
Sacerdos qui celebraturus per neglegentiam panem non ministrat aut panem in calice aut aqua...
Sacrificate sacrificium justitiae... (Ps. IV, 6).
Cordis : (Ps. L, 19) : Sacrificium Deo spiritus contribulatus... Laudis...
Salomon de muliere : Non est malitia super malitiam mulieris... (cf. Eccli. XXV, 26)
Secundum leges mundanas, deambulatoria est voluntas testatoris usque ad mortem, in morte confirmatur...
Septem sunt miracula quae fuerunt illa nocte : stella nimis praefulgida...
Septem sunt quae nocent confessioni : amor peccati ; secundum pudor confitendi...
Si non dimiseritis unusquisque ex cordibus vestris... (cf. Mt. XVIII, 35)
Refert superius evangelista Matthaeus parabolam, dicens : Ideo adsimilatum... (Mt. XVIII, 23)...
f. 38
Si paribus vel imparibus distent elementis // Nomina pugnantium...
Si quid petieritis Patrem in nomine meo... (Joh. XVI, 23).
Videndum est qualis debeat esse petitio, quid etiam sit orandum...
f. 28v
Si quis diligit me, sermonem meum... (Joh. XIV, 23).
Unde (I) Joh. (II, 4) : Si quis dicit : diligo Deum et mandata ejus non custodit...
Si quis vult post me venire, abneget semetipsum... (Mt. XVI, 24 ; Lc. IX, 23).
Ego vere passus sum... Christus passus est... (I Petr. II, 21). Abneget... Id est renuntiet voluptatibus...
f. 39
Si sanus, sapidus, pulcher, durans et odorans // Arboris est fructus...
Si tetigero tantum vestimenta... (Mt. IX, 21).
Haec mulier significat fidelem animam quae duodecim annis...
f. 224v
Si tu sentires quo vadis et unde venires // Numquam gauderes...
f. 208v
Si veritatem dico vobis, quare non creditis mihi ?... (Joh. VIII, 46).
Si ergo veritatem dico poenam scilicet ostendendo...
Simile est regnum caelorum homini patrifamilias... (Mt. XX, 1).
Id est praesens Ecclesia, homini patrifamilias... Paterfamilias Deus Pater est...
f. 51v
Simile est regnum caelorum homini regi qui voluit rationem ponere... (cf. Mt. XVIII, 23).
Regnum caelorum, id est praesens Ecclesia, simile dicitur...
Spiritus Domini ad adnuntiandum mansuetis misit me... (Is. LXI, 1-2)
Notum est coronam [...] et lignorum esse reliquias...
f. 48
Sub lunari globo aer multas dicitur habere species, quia motus generat ventos...
f. 1???
Sunt tria quae vere Salomoni displicuere : sordida vita senis...
Surge, tolle lectum tuum... (Mt. IX, 6).
Quasi dicat Dominus peccatori : Surge, scilicet a vitiis...
f. 211
Tantum dic verbo et sanabitur... (Mt. VIII, 8).
Iste centurio legerat forte illud propheticum...
Tulerunt ergo lapides, ut jacerent... (Joh. VIII, 59).
Nota quod multi sunt hodie similes Judaeis...
f. 104v
Tunc videbunt Filium hominis venientem... (Lc. XXI, 27).
Hic agitur de Adventu ad judicium...
f. 3
Urina infirmi praetendens sanitatem aut mortem aut longam infirmitatem...
Vado ad eum qui misit me... (Joh. XVI, 5).
Hoc etiam ante Passionem dixit discipulis suis...
Venerunt festinantes... (Lc. II, 16)
Narrata historia, nota quod venire debemus ad Jesum...
Verbum caro factum est... (Joh. I, 14).
Id est Filium Dei homo factus est...
Vestio, poto, cibo, tectum do, visito, solvo //...
f. 20v (en marge)
Videns Jesus fidem illorum... (Mt. IX, 2).
Ecce quantum valet fides propria...
Videns Jesus turbas ascendit... (Mt. V, 1).
Salvator noster in Spiritu sancto festum Omnium Sanctorum...
f. 27v
[...] Visa passione Christi, quis tam luxuriosus ut non abstineat, quis tam malitiosus...
Voca operarios et redde illis mercedem... (Mt. XX, 8).
Quasi dicat Deus Pater Filio suo, in cujus manibus...
f. 8v
Vos amici mei estis... (Joh. XV, 14).
Nota tria in quibus persistit vera dilectio in praesenti...
Vos vocatis me : Magister... (Joh. XIII, 13).
Magister dicitur per etymologiam quasi maris gyrans terminos...
Vulnere cutelli perierunt ambo gemelli // Crimine puer...
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index