Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3524

  • Titre attesté :
    • Excerptiones de Summa de casibus Raymundi de Pennaforti et de apparatu Guillelmi Redonensis.
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3524
    • Paris. BnF, Latin 3524
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Pierre Riga (11..-1209)
  • Date de fabrication :
  • Support : Parchemin.
  • Composition :
    • 169 ff. à 2 colonnes.
  • Format :
    • 195 × 135 mm.
  • Aspects codicologiques :
    • Initiales bleues et rouges à filigranes et à antennes. Rubriques. Titres courants rubriqués. Pieds-de-mouche. — 22 cahiers de 8 ff. sauf les cahiers, 1 de 2 ff., 6 et 7 de 12 ff., 20 de 2 ff., 21 de 5 ff., 22 de 7 ff., et 1 f. ajouté à la fin du ms. Réclames. — Au f. 2, signature : « Bougon », au f. 2v, trace d'exlibris gratté ; au f. 168, mention du XVe s. : « Hunc librum ego Philippus Guilbon emi a quodam in porta collegii Bone Curie presente magistro Petro Caronis. P. Guilbon » (Collège de Boncourt, fondé à Paris, en 1353 ; peutêtre Pierre Caron, maître imprimeur à Paris en 1474). 169 ff. à 2 colonnes. 195 × 135 mm.
  • Reliure :
    • Demi-reliure maroquin rouge au chiffre de Napoléon III, signée : J. Weber. 1853. Titre au dos : « Summa de casibus ».

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. 3-167v Titre : « Incipiunt exceptiones de Summa de casibus quibus premittitur littera M et de apparatu super Summa quibus premittitur dupplex W » (3) ; — L. I : « Capitula primi libri. I. De symonia... Quoniam inter crimina ecclesiastica symoniaca heresis... W. Crimina ecclesiastica sunt quorum cognitio... — ... queritur hic consequenter » (3-49v) ; — L. II : « Capitula secundi libri. I. De homicidio... In prima parte etc. Homicidium est hominis occisio... W. Ego intelligo hic consilium exhortationis... — ... sed non illi qui amisit. W. Nisi forte correptus esset et crederetur in debitos usus expensurus. Explicit liber secundus » (49v-88) ; — L. III : « Hic sunt capitula tercii libri. De qualitate ordinandorum... Expeditis per Dei gratiam etc. Quales debeant esse prelati ostendit Apostolus... W. Videtur tamen quod qui nullam habuit uxorem non possit... — ... M. Postquam vidimus. Ibi loquitur de impedimentis penitentie que sunt : pudor, timor, spes et desperatio » (88-147) ; — L. IV : « Incipit liber quartus. De sponsalibus... Quoniam matrimonium etc. Sponsalia sunt futurarum nupciarum promissio... W. Si tamen viro dicente : accipiam te... — ... potest repetere, voluntarias [sic pro : voluptarias] vero debet perdere. Explicit Summa de casibus » (147-167v) ; cf. Raymond de Peñafort, Summa, édit. Rome, 1603 ; — quelques additions marginales (ff. 89v, 92v, 144, 148v, 149), extraites du texte de Raymond de Peñafort, ou originales ; — au f. 2v, note du XVIIe s. : « In altero codice manuscripto ascriptus reperitur titulus qui sequitur : Incipit Summa de penitentia quae vulgariter appellatur Summa de casibus abbreviata per Magistrum Liccam (?) et de apparatu ejusdem per Magistrum Willermum ».

    Plusieurs fragments du XVe s.

    F. 1 Liste de redevances, avec les noms de Jehan le Guillotin, Colin Maignart, Guillaume Cochet, Jehan Regnart, Jehan Roussel, Robin Renault, etc...

    F. 1v Début du Decretum abbreviatum : « Liber decretorum distinctus est in tres partes... — ... divisa in quinque distinctiones ».

    F. 2 Compte-rendu d'une consultation donnée au Parlement, le 5 octobre, par maître Jean Marissal, maître Gilles Leullier et maître Arthur de Vaudetel sur les dîmes à payer par les Cisterciens, et dans laquelle il est fait état des dispositions du canon 55 du Concile de Latran de 1215 et des privilèges accordés par Boniface VIII, Innocent IV, et Martin V.

    F. 168v Recettes : « Accipe acetosam [sic] feniculum... ».

    F. 169-169v [f. de garde]. Fragments du XIIIe s. Extrait sur la charité et les saints, incomplet du début : « ... et putat esse quod non est... — ... tolerancie de Jacob in lucta cum angelo et sic de aliis sanctis » (169-169v). — PETRUS DE RIGA. « Petre quid est mundus ? Curarum flebile pondus//... — ... Petrus Riga vocor cui Christus petra rigat cor » ; cf. Walther, Initia carminum, n° 14036. — Début de sermon : « Super flumina Babilonis... In die veneris peccavit Adam... — ... se cruciaverit pane celesti... » (169v).

    F. 1v. [JOHANNES DE DEO] ; cf. J. F. von Schulte, Die Geschichte der Quellen und Literatur d. canonischen Rechts, Stuttgart, 1877, II, 96.

Intervenant

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Accipe acetosum feniculum...

    f. 168v

    Incipit du lemme biblique

    Expeditis per Dei gratiam... [Raimundi de Pennaforti Summa de casibus l. III].

    Incipit

    Quales debeant esse praelati ostendit Apostolus... W. Videtur tamen quod qui nullam habuit uxorem non possit...

    f. 88

    Incipit du lemme biblique

    In prima parte dictum est de quibusdam criminibus etc. [Raimundi de Pennaforti Summa de casibus l. II].

    Incipit

    Homicidium est hominis occisio... W. Ego intellego hic consilium exhortationis...

    f. 49v

    Liber Decretorum distinctus est in tres partes...

    f. 1v

    Petre, quid est mundus ? Curarum flebile pondus //...

    f. 169v

    [...] Quales debeant esse praelati ostendit Apostolus... W. Videtur tamen quod qui nullam habuit uxorem non possit...

    f. 88

    Incipit du lemme biblique

    Quoniam inter crimina ecclesiastica simoniaca haeresis... [R. de Pennaforti Summa de casibus I].

    Incipit

    W[Guillelmus]. Crimina ecclesiastica sunt quorum cognitio...

    f. 3

    Incipit du lemme biblique

    Quoniam matrimonium sponsalia... [R. de Pennaforti Summa de matrimonio].

    Incipit

    Sponsalia sunt futurarum nuptiarum promissio... W. [G.] Si tamen viro dicente : Accipiam te...

    f. 147v

    Incipit du lemme biblique

    Super flumina Babylonis... (Ps. CXXXVI, 1)

    Incipit

    In die Veneris peccavit Adam...

    f. 169v

    AEGIDIUS LEULLIER -- Consultation donnée au Parlement sur les dîmes à payer par les Cisterciens
    ARTURUS DE VAUDETEL -- Consultation donnée au Parlement sur les dîmes à payer par les Cisterciens
    BOUGON -- Signature
    COLBERT (Jean-Baptiste) -- Possesseur
    COLIN MAYGNART -- Mention (XVe s.)
    DÉCORATION -- Initiales filigranées (XIIIe et XIVe s.)
    GRATIANUS -- Notes concernant le Décret
    GUILLAUME COCHET -- Mention (XVe s.)
    GUILLELMUS REDONENSIS, O.P. -- Abbreviatio : Excerptiones de Summa de casibus et de matrimonio Raymundi de Pennaforti et de apparatu Guillelmi Redonensis
    JEAN LE GUILLOTIN -- Mention (XVe s.)
    JEAN REGNART -- Mention (XVe s.)
    JEAN ROUSSEL -- Mention (XVe s.)
    JOHANNES DE DEO -- Breviarium decretorum (excerptum)
    JOHANNES MARISSAL -- Consultation donnée au Parlement sur les dîmes à payer par les Cisterciens
    PETRUS CARONIS -- Mention (XVe s.)
    PETRUS RIGA -- Versus
    PHILIPPUS GUILBON -- Possesseur
    RAIMUNDUS DE PENNAFORTI (s.), O.P., archiep. Taraconensis -- Abbreviationes : Excerptiones de Summa de casibus et de matrimonio Raimundi de Pennaforti et de apparatu Guillelmi Redonensis
    Recettes diverses
    Redevance -- Liste (XVe s.)
    RELIURE -- Reliures au chiffre de Napoléon III
    ROBIN RENAULT -- Mention (XVe s.)
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- Sermones singuli
    WEBER (J.) -- Reliures signées (XIXe s.)

Source des données