Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Identifiant Biblissima+ : https://data.biblissima.fr/entity/Q385406
Source des données : BnF Archives et manuscrits
F. 1-113v [THOMAS CANTIPRATENSIS,] Bonum universale de proprietatibus apum. Epître dédicatoire, titre en partie effacé : « Incipit epistola actoris hujus libri qui Bonum universale de proprietatibus apum nominatur, ad fratrem Humbertum, magistrum ordinis Predicatorum, ut quidem librum per se corrigat, et universaliter per totum [ipsum ?] ordinem faciat publicari. Reverendo... patri, fratri Humberto... Instantissime rogatus a quibusdam familiaribus... — ... Christi pietas tueatur » (1) ; — L. I, précédé d'une table des chapitres, d'un prologue, d'une table des matières contenues dans chaque chapitre, et d'une préface : « Incipit textus de proprietatibus apum ex multis libris philosophorum pro fundamento primi libri... et per capitula... distincta, in hoc primo libro moraliter exponendus. C. [I]. Rex apum mellei coloris... — ... C. XXV. Regem si mori contigerit... fame moriuntur... » (1-1v) ; « ... Nunc igitur brevissimus incipit prologus duabus tabulis hujus voluminis preponendus. Ut omnia que in duobus libris presentis hujus voluminis... — ... manifeste premonstrantur. Explicit prologus ante tabulas libri primi et secundi » (1v) ; « Incipit tabula de capitulis libri primi et eorum continenciis. Continencia capituli primi. Prelatus sit bone vite... Particula prima... — ... Conclusio capituli et libri primi... » (1v-2v) ; « Prefaciuncula de prelatis ex qua incipit liber primus. Unum caput Christum... — ... in principio textus ostendit...» (2v-3) ; « Capitulum primum libri primi continet V particulas. Textus. Rex apum mellei coloris... Particula prima. Quid in melle, nisi morum sinceritas... — ... modice intersticio respiremus. Explicit liber primus de prelatis, juxta proprietates apum moraliter editum » (3-22v) ; — L. II, précédé d'une table des chapitres, d'un prologue, d'une table des matières contenues dans chaque chapitre, et d'une préface : « Incipit altera pars textus de proprietatibus apum... pro fundamento secundi libri collecta particulatimque distincta... Textus pro primo capitulo. Distribuuntur in tribus ordinibus apum plebes... — ... LVI. Vespe quoque persequuntur easdem et impugnent etiam odio naturali » (22v-23) ; « ... Sequitur brevis prologus ante tabulam secundi libri ubi de subditis agitur. Presignata hujus secundi prefaciuncula... — ... continue demonstrantur... » (23v) ; « Incipit tabula secundi libri capitulorum et partium premonstrativa. Continencia primi capituli. Quod triplex est status cenobitarum. Particula prima... — ... Continencia LVII c... de fine libri et actoris peticione. LXX... » (23v-28) ; « Incipit prefaciuncula de generali distinctione subditorum... Omnis ecclesiasticus ordo... — ... in precedentibus distinguatur... » (28) ; « Capitulum primum secundi libri continet XVI particulas. Textus pro prima particula. Distribuuntur in tribus ordinibus... Prima particula. Sic et omnis conventus... — ... illos tanquam me participes faciat Jhesus Christus... Explicit liber de apibus... » (28-113v) (Thomae Cantipratani... Bonum universale de apibus... Douai, 1627, avec variantes) ; manquent, f. 28v, les § 3-11, chap. I du L. II (éd. cit., 110-118), f. 59, les § 11-16, chap. XXIX du L. II (ibid., 282-292) ; f. 32, addition d'un paragraphe : « Sed et crux a multis... — ... eratque coloris unius », entre les § 10 et 11 du chap. III du L. II (ibid., 138). Aux ff. 51-52v, décalage du texte annoncé par le scribe ; il faut lire dans l'ordre suivant : 51, 52v, 51v, 52. Cf. Welter, L'Exemplum..., 174-175 ; M. de Boüard, dans Rev. des quest. hist., CXII (1930), 258-304.
F. 113v-115 [S. PETRUS DAMIANUS] « Incipit opusculum b. Basilii episcopi de laude celle et vite solitarie. Libet de singularis vite meritis... — ... perveniet domum non manufactam eternam in celis. Amen. Explicit tractatus b. Basilii episcopi de laude celle et vite solitarie », extrait de l'opuscule : Dominus vobiscum, c. XIX (P. L., CXLV, 246-251) ; cf. A. Kolping, P. Damiani, Das Büchlein vom Dominus vobiscum, Düsseldorf, 1949, 53-54 (traduction seulement).
F. 115-117v PETRUS BLESENSIS. « Incipit epistola magistri Petri Blesensis ad Alexandrum monachum qui ordinem Cartusiensem post professionem deseruit, et ad Cluniacum se transtulit. Magister Petrus Blesensis Alexandro monacho... Si concepte indignationis... — ... edifices gehennalem... » (P. L., CCVII, 262-272, ep. 86, avec variantes).
F. 117v-118v CLEMENS IV papa. « Incipit epistola Clementis pape [IV] de fide catholica ad imperatorem Grecorum. Clemens... Michaeli Paleologo... Magnitudinis tue etc. Et quidem credimus ... — ... hortamur in Domino Jhesu Christo ». Extrait. (Martène, Amplissima coll., VII, 204- 207) ; cf. Pott hast, n° 19955.
F. 118v-121v Exemplum. « De quodam novicio cui mira revelata sunt. Omnis qui de testimonio caritatis novit agere... — ... dulcis amici perseverantibus, qui vivit... » (G. Constable, dans Rev. bénéd., LXVI (1956), 105-113), cf. mss. Latin 3177, f. 13v et 18201, f. 45 ; Helinandus Frigidimontis, Chronica, ad an. 1161, P. L., CCXII, 1060-1063 ; Petrus de Londoniis, Liber Visionum, dans M. R. James, C. Jenkins, Manuscripts of Lambeth Palace, 76 ; Mussafia, Studien z. d. M. A. Marienlegenden, II, 48 ; Poncelet, dans Analecta Bollandiana, XXI (1902), 321, n° 1191.
F. 121v-122v [Exemplum ex miraculis b. Mariae de Rupe Amatoris] « De milite epilentico et paralitico. Illustris Guasconum juvenis quidam de Basaco... — ... gloriosam Dei matrem gloriose honorificabat » (G. Servois, dans Bibl. Éc. Ch., XVIII (1858), 234-236, éd. partielle).
Au f. 1, titre de la main de Nicolas Le Fèvre. Correspond au n° 62 de la bibliothèque de J. A. de Thou ; cf. ms. Dupuy 653, f. 6v.
Provient de la Chartreuse de Bourgfontaine, diocèse de Soissons, dont l'exlibris du XIVe s., gratté, se trouve au f. 122v : « Iste liber est domus [Fontis ?] Nostre Domine in Valesio, ordinis Carthusie, Sessionensis diocesis », et est reproduit au f. 123v, d'une main du XVe-XVIe s. : « Iste liber est domus Fontis Nostre Domine, Cartusiensis ordinis », suivi de la signature « Johannes ». Audessous, signature du XVIe s. : « Anth[onius] de Fonte » ; essais de plume du XIVe s. aux ff. 123 et 123v. Cf. Delisle, Cab. des mss., II, 343.
Distribuuntur in tribus ordinibus apum plebes. Sic et omnis conventus monasticus...
f. 28
Et quidem credimus sanctam Trinitatem, Patrem et Filium et Spiritum sanctum...
f. 117v
Illustris Guasconum juvenis quidam de Basaco abundans rebus, corpore strenuus...
f. 121v
Instantissime rogatus a quibusdam familiaribus meis librum de praelatis et subditis...
f. 1
Libet de singularis vitae meritis pauca perstringere...
f. 113v
Omnis ecclesiasticus ordo in episcopis, presbyteris et clericis ordinatur...
Omnis qui de testimonio caritatis novit agere quod utile approbatur...
f. 13v
Praesignata hujus secundi praefatiuncula de generali distinctione subditorum...
f. 23v
Rex apum mellei coloris est ex electo flore et ex omni copia factus. Quid in melle nisi morum sinceritas...
f. 3
Sed et crux a multis cum in diversis partibus praedicaretur...
f. 32
Unum caput Christum in unitate Ecclesiae fideles habent...
f. 2v
Ut omnia quae in duobus libris praesentis hujus voluminis de apibus...
f. 1v
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index