Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3461A

  • Titre attesté :
    • Speculum Ecclesiae.
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3461A
    • Paris. BnF, Latin 3461A
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Alain de Lille (11..-1202?)
  • Date de fabrication :
  • Support : Parchemin.
  • Composition :
    • 18 ff. à 2 colonnes et à longues lignes (18-18v).
  • Format :
    • 185 × 130 mm. et 170 × 125 mm.
  • Aspects codicologiques :
    • Initiales rubriquées. Rubriques. Pieds-de-mouche rubriqués. 18 ff. à 2 colonnes et à longues lignes (18-18v). 185 × 130 mm. et 170 × 125 mm.
  • Reliure :
    • Reliure XVIIIe s. maroquin rouge aux armes et chiffre royaux. Titre au dos : « Trac. anon. de eccl. ».

Numérisations

Manifeste IIIF

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-17v [Speculum Ecclesiae]. Prologue : « De sacramentis ecclesiasticis ut tractarem... » (1) ; — Sommaire (1) ; — c. 1-8 : « Ecclesia igitur in qua... — ... amans quam disputans » (édité sous le nom de Hugues de Saint-Victor, P. L., CLXXVII, 335-380) (1-17v) ; les c. 5 et 6 de l'éd. sont réunis ; les c. 7 et 8 sont coupés différemment des c. 8 et 9 de l'édition. Attribution controuvée ; cf. bibliographie du ms. Latin 3417, f. 44-64v.

    F. 18 Hymne bilingue à s. Nicolas : « Nicholaus hodie//Fit causa leticie// Filii ecclesie//. Loes le roi de glorie// Del signor... » (A. Jeanroy, dans Speculum, VI (1931), 108-109) ; cf. P.Aubry, Les plus anciens monuments de la musique française, pl. v, fac. sim. Notation de provenance orientale ; — Vers : « Nobile vincendi genus est paciensia. Vincit... » (Jeanroy, op. cit., 107) ; cf. Walther, Initia carminum, n° 11827 ; — « Magnum prelatum faciunt lucra magna Pilatum » ; — « Oderunt peccare mali formidine pene//... » ; cf. ibid., n° 13140.

    F. 18v Fragment sur les vertus : « Philosophi dicunt inter Deum et animam quoddam esse medium quod appellant virtutem... — ... propositum ut observent continetur » ; — signification symbolique des 6 ailes du chérubin mystique : « Prima ala confessio veritas, integritas, firmitas, humilitas, simplicitas... — ... in hiis, perseverare », d'après ALANUS DE INSULIS, De Sex alis Cherubin, P. L., CCX, 270-280.

Intervenant

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • De sacramentis ecclesiasticis ut tractarem...

    f. 1

    Ecclesia igitur in qua populus convenit...

    f. 1

    LOES LE ROI DE GLORIE // DEL SIGNOR...

    f. 18

    Magnum praelatum faciunt lucra magna Pilatum...

    f. 18

    Nicolaus hodie // Fit causa laetitiae//...

    f. 18

    Nobile vincendi genus est patientia. Vincit...

    f. 18

    Oderunt peccare mali formidine poenae//...

    f. 18

    Philosophi dicunt inter Deum et animam quoddam esse medium...

    f. 18v

    Prima ala confessio, veritas, integritas, firmitas...

    f. 18v

    ALANUS DE INSULIS -- De Sex alis Cherubim. Excerpta
    Chérubins -- De Sex alis Cherubim Excerpta
    DÉCORATION -- Initiales de couleur (XIIIe s.)
    Hymnes -- Hymnes farcis
    MAZARIN (Jules, card.) -- Possesseur
    NICOLAUS ep. (s.) -- Hymne farci en latin et français
    Notation musicale -- sur portée de quatre lignes
    RELIURE -- Reliures XVIIIe s. aux armes et chiffre royaux
    DE SEX ALIS CHERUBIM -- Excerpta
    SPECULUM ECCLESIAE DE SACRAMENTIS ECCLESIASTICIS
    Vers anonymes latins -- Divers
    Vers français et latins mêlés
    Vertus -- Extraits et notes sur les vertus

Source des données