Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Pal.lat.1490

Numérisations

Certains Manifestes IIIF sont enrichis et peuvent contenir un index, une recherche plein texte, ou des annotations. Ils sont signalés ci-dessous par un astérisque au niveau du logo IIIF. Qu'est-ce qu'un Manifeste IIIF ? open_in_new

Aspects codicologiques

  • Papier (filigrane var. Briquet 6597: Chiavenna, 1465), XVe s. (f. 111-146: a. 1466), II +146 ff. (f. 109-110 v° blancs), 223 x 163 mm.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Présentation du contenu

Source des données : Heidelberger historische Bestände – digital

  • Langue(s) des textes dans le manuscrit : latin

    Titre(s) :
    1r-108v - Cicero: Orationes
    1r-5r - Pro M. Marcello
    5rv - Antonius Luschus: Argumentum in Ciceronis orationem pro M. Marcello
    5v-10v - Pro Q. Ligaro
    10v-16v - Pro rege Deiotaro
    16v-21v - Pro A. Licinio Archia poeta
    21v-22r - Antonius Luschus: Argumentum in Ciceronis orationem de imperio Cn. Pompei
    22r-32v - De imperio Cn. Pompei
    32v-33r - Antonius Luschus: Argumentum in Ciceronis orationem pro T. Annio Milone
    33r-48v - Pro T. Annio Milone
    48v - Antonius Luschus: Argumentum in Ciceronis orationem pro L. Flacco
    48v-62r - Pro L. Flacco
    62r-74r - Pro M. Caelio
    74r - Antonius Luschus: Argumentum in Ciceronis orationem pro P. Quinctio
    74r-86r - Pro P. Quinctio
    86r-102r - Pro Cn. Plancio
    102r-108v - Pro P. Sulla
    111r-146v - Cicero: In C. Verrem actiones (IV)

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 1-108 v°: Cicero, Orationes.

    les Orationes pro M. Marcello, de imperio Cn. Pompei, pro T. Annio Milone, pro L. Flacco et pro P. Quinctio sont accompagnées des Argumenta d’ Antonius Luschus.

    f. 1-5: Pro M. Marcello.

    titre: «Oratio Marci Tulii Ciceronis ad C. Cesarem pro Marco Marcello incipit feliciter ».

    f. 5-5 v°: Antonivs Lvschvs, Argumentum in Ciceronis orationem pro M. Marcello.

    titre: «Argumentum in orationem M.T.C. pro Marco Marcello incipit ».

    inc.: «M. Marcellus Ro. ciuis amplissimus et clarissimus in dissensione ciuili fuit cum Pompeis...».

    expl.: «...non possit dignitas rei pu. nec restitui nec saluari » (éd. Q. Asconii Pediani, Commentarii ... in ... M.T. Ciceronis orationes... Antonii Luschi... in XI Ciceronis orationes commentarii..., Paris, 1520, p. 255).

    f. 5 v°-10 v°: Pro Q. Ligario.

    titre: «M.T. Ciceronis oratio pro Q. Ligario incipit feliciter ».

    f. 10 v°-16 v°: Pro rege Deiotaro.

    titre: «M.T. Ciceronis oratio pro rege Deiotaro incipit feliciter ».

    f. 16 v°-21 v°: Pro A. Licinio Archia poeta.

    (argum. A. Luschi) inc.: «‹A›ulus Licinius Archia poeta Antiochie natus Rome uixit... ».

    (argum.) expl.: «...de poetis et comendatione musarum dixit» (cf. op. cit., p. 248).

    (texte) titre: «MARCI TVLII CICERONIS PRO AVLO LICINIO ARCHIA ORATIO INCIPIT FELICITER ».

    f. 21 v°-22: Antonivs Lvschvs, Argumentum in Ciceronis orationem de imperio Cn. Pompei.

    titre: «Oratio in deligendo GN. Pompeium an illud bellum Asiaticum contra Luscum conficiendum sit ».

    inc.: «‹C›icero creatus pretor Romanus duo persuadere nititur... ».

    expl.: «...et pene celesti eloquentia contraria argumenta confutat. Finit argumentum» (op. cit., p. 158-159).

    f. 22-32 v°: De imperio Cn. Pompei.

    titre: «Incipit oratio feliciter ».

    f. 32 v°-33: Antonivs Lvschvs, Argumentum in Ciceronis orationem pro T. Annio Milone.

    titre: «Argumentum in orationem pro Tito Annio Milone».

    inc.: «‹T›itus Annius Milo ciuis Romanus sibi infelicissimum et inimicissum Romanum ciuem Publium Clodium habuit... ».

    expl.: «...atque notabilem ex summo artificio singularem. Finis argumenti» (op. cit., p. 177-178).

    f. 33-48 v°: Pro T. Annio Milone .

    titre: «Incipit oratio pro Milone ».

    f. 48 v°: Antonivs Lvschvs, Argumentum in Ciceronis orationem pro L. Flacco.

    titre: «Incipit argumentum orationis pro Flacco Valerio ».

    inc.: «‹L›VCIVS Flaccus ciuis Romanus unus de adiutoribus Ciceronis et defensoribus patrie... ».

    expl.: «...testimonio lesus a Cicerone hac notabili oratione defenditur» (op. cit., p. 306-307).

    f. 48 v°-62: Pro L. Flacco.

    titre: «Oratio Marci Tulii Ciceronis pro Flacco Valerio ».

    lacunes des manuscrits recentiores aux § 47-53 et 75-82.

    f. 62-74: Pro M. Caelio.

    titre: «Incipit oratio Marci Tulii Ciceronis pro M. Celio ».

    f. 74: Antonivs Lvschvs, Argumentum in Ciceronis orationem pro P. Quinctio.

    titre: «Incipit argumentum in orationem pro Quintio et Sexto Neuio feliciter ».

    inc.: «‹Q›VINTIVS ET SESTIVS NEVIVS Romani ciues societatem... ».

    expl.: «...Cicero pro Quintio perorauit hac elegantissima oratione» (op. cit., p. 306).

    f. 74-86: Pro P. Quinctio.

    titre: «M.T.C. oratio pro Quintio incipit feliciter ».

    f. 86-102: Pro Cn. Plancio.

    titre: «Sequitur pro CN. PLANTIO ».

    f. 102-108 v°: Pro P. Sulla.

    titre: «Eiusdem pro P. Silla incipit feliciter ».

    expl. inachevé: «...excusationes iniure tue iratus animus tuus» (16, 47).

    f. 111-146 v°: Cicero, In C. Verrem actiones (IV).

    titre (marge inf.): «M.T. Ciceronis in Verrem liber 6s de signis incipit feliciter».

Intervenants

Anciens possesseurs

Anciennement dans

Origine

  • Origine: italienne; f. 1-108 v°: écriture humanistique cursive; f. 111-146 v°: écriture gothico-humanistique. Le deuxième copiste, G. Salinus signe et date au f. 146 v°: «Laus deo Papie 1466 Idubus [sic] septembris per me G. Salinum Alamanum ».

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Historique de la conservation

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: Jan Koetteritius, qui a donné le manuscrit à Jan Gruter (1560-1627), d’après la mention du f. II: «nob. viro Jano Grutero J. consulto Janus Kotteritius »; bibliothèque palatine de Heidelberg (au f. II cote ancienne: 2180, et cote du transfert: C. 74/1830).

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.


Ces références bibliographiques ont été récupérées telles quelles des données à la source

    • K. Halm, Ueber die Handschriften des Cicero..., p. 175
    • G. Lopez et L. Piacente, Inventario dei manoscritti delle orazioni ciceroniane contro Verre (Arcadia, Accademia letter. ital., Atti e mem., ser. 3a, vol. 6, 1973, p. 93, n° 64), brève description.

Vie du document

Sources des données