Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Identifiant Biblissima+ : https://data.biblissima.fr/entity/Q385280
Manifeste IIIF
Numérisation intégrale
Source des données : BnF Archives et manuscrits
F. 1 Table du ms., d'une main de la fin du XIVe s. ; le copiste du Speculum monachorum a ajouté à la table : « Item speculum monachorum a Bernardo editum. Incipit : Si quis emendatioris vite etc. ». — Au f. 1v, fragm. mutilé sur l'appel en droit canonique XIIIe s.
Voir t. IV, 492.
F. 192v. « Hec sunt que in hoc seculo... » ; cf. Ps. CYPRIANUS, De Duodecim abusivis saeculi, C.S.E.L., III3, 152.
f. 137 ; cf. Kleinhans, dans Antonianum, VII (1932), 433.
F. 2-78v THOMAS [CHABHAM], Summa de poenitentia, version abrégée. Table des 122 chap. numérotés I-LXXXXIX, C, et I-XXXII (2-2v). Prologue : « Incipit prologus in libello canonum penitentialium, summa magistri Thome Saleberiensis subdecani. Cum miserationes Domini sint super omnia opera ejus ... — ... ab omnium auribus esse reiciendum » (3) ; « De penitentia igitur dicturi, subtilitates et inquisitiones theoricas... — ... multo majorem penitentiam injungant pro peccato manifesto quam pro occulto ; et hec ad presens de penitentia sufficiant », 122 chap. numérotés I-LXXXIX, I-XXXIII, précédés de sommaires rubriqués ; les chap. 20, 22, 25, 26, 43, 44, 45 présentent des lacunes (3-78v) ; cf. Rubel, dans Publications of the Modern language Association of America XL (1925), 225-239 ; Kuttner, dans Traditio II (1944), 494.
F. 79-136 [GUILLELMUS PARISIENSIS, Dialogus de septem sacramentis] Table en 40 chap. : « Ad cognitionem operis et inventionem faciliorem... » (79-82) ; « Conclusiones sacramentorum de scriptis s. Thome et aliorum doctorum extracte. Quoniam me sepius rogasti, Petre, postquam sacerdotii sacrum ordinem suscepisti... — ... Igitur Petre hec paucula que dicta sunt rudimenta de septem sacramentis tibi etiam sufficiant, que ut potui brevius de scriptis fratris Thome principaliter collegi, ac Petri Tarentoize [sic], quorumdam aliorum dicta etiam interferendo... ipsum exoras quo omnia sacramenta virtutem optinent, Dominum videlicet J.-C. qui cum Patre et S. s. vivit... » (éd. Lyon, 1580, ff. 1-138v) ; cf. Teetaert, dans Revue hist. eccl., XXVI (1930), 66-102.
F. 137-161 [HUGO DE SANCTO-CARO] « Correctio Biblie. Quoniam super omnes scripturas verba sacri eloquii necesse est... — ... Ex filiis olim Mathanias etc. Explicit correctio Esdre apocrifi » ; ms. A2 de Denifle, dans Archiv für Lit. - und Kirchengesch., IV (1888), 264, 293-294, et 546-552 (éd. du Prol. et du Correctoire des Proverbes) ; cf. Glorieux, Maîtres en théol., I, 49-50, n° 2.
F. 162-175v ROBERTUS DE SORBONIO, De conscientia, rédaction A : « Incipit liber conscientie Magistri Roberti de Sorbonia. Spiritus sanctus per Job : Librum scribas... Hic possunt notari multa bona... — ... ergo conversus bene fecit » (ms. a de F. Chambon, Paris, 1902, 1-33), suivi de quelques sentences bibliques ou patristiques : « Dicit Salomon : Qui querit ocium stultissimus est... — ... semper mendicus » (175v).
F. 176-181 [De matrimonio] « Honorabile conjugium et thorus immaculatus... Verbum istud scribitur et pertinet... — ... qui vacant luxuriis in illo tempore » (Hauréau, Not. I, 1890, 188-202).
F. 181-186 [De confessione] 2e rédaction : « Qui vult recte confiteri peccata sua... — ... resque caveto suas » ; cf. Max. Bibl. Patrum, XXV, 352-358.
F. 186-191 Sentences tirées de la Bible ou de Pères et Docteurs de l'Église : « Dicit Crisostomus : Paupertas est bonum odibile... — ... Dicitur in Ysaia : « Homo mortuus nudus ubi, queso est ? Expliciunt auctoritates. »
F. 191-192v Deux commentaires sur l'oraison dominicale : « Pater noster qui es in celis.. Patrem invocamus... » (191) ; « Pater noster qui es in celis ... Hec est vox libertatis... — ... sine auctore mali » (191-192v). — Sentences : « Septem scale sunt quibus ascenditur ad regna celorum... » ; « Gregorius : Hec sunt que in hoc seculo abusive fiunt... », etc.
F. 192v-193v Deux sermons : « Dominus redemptor noster nobis dedit exemplum : ille bonus pastor... — ... et liberet nos a persecutore diabolo, qui cum Patre et spiritu vivis [sic] » (192v-193) ; « Fratres attendite flentem Dominum... — ... sine fine in secula seculorum. Amen » (193-193v).
F. 193v-194 Sentences patristiques : « Bernardus : Sacerdos vas incontinentie... — ... sed desperatio pejor ».
F. 194v-209v [ROBERTUS DE SORBONIO, De tribus dietis] rédaction B, incomplet de la fin, par suite de lacune matérielle : « Querite Dominum dum inveniri potest... Ysaias propheta hortatur nos... — ... lavabo per singulas [noctes lectum meum...] » (ms. c. de F. Chambon, op. cit., XII et 35-61) ; cf. Glorieux, Maîtres en théol., I, 340-341).
F. 210-211v « ABBAS BERNARDUS de monachis claustralibus et obedientialibus. Nonnulli claustrenses monachi quando vident obedientiales... — ... servi sunt tot dominorum quot viciorum »
F. 211v-224 [HUGO DE FOLIETO] « De medicina anime», avec prol. : « Cogis me, frater Karissime, ut ea que de medicina anime... Homo microcosmus, id est minor mundus... — ... ut emplastrum verecundie fronti superponat » (P. L., CLXXVI, 1183-1202).
F. 224v-226v [ARNULFUS DE BOERIIS, Speculum monachorum] « Si quis emendatioris vite desiderio tactus... — ... Deus sit solus. » (P. L., CLXXXIV, 1175-1178), suivi d'une sentence extraite du De officiis de s. AMBROISE.
Provient de l'Abbaye de Saint-Amand-en-Pevèle, dioc. de Tournai, dont les ex-libris des XVe et XVIe siècles se trouvent respectivement aux ff. 2v et 1 ; au f. 1, de la même main que l'ex-libris (XVIe s.), devise : « Omnia cedunt usui », et cote du XVIe-XVIIe s. : P. 177.
Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.
Ad cognitionem operis et inventionem faciliorem eorum quae in eo continentur...
f. 79
Cogis me, frater carissime, ut ea quae de medicina animae...
f. 211v
Cum miserationes Domini sint super omnia opera ejus... (cf. Ps. CXLIV, 9)
Misericordiam suam super homines amplius extendit...
f. 3
De paenitentia igitur dicturi subtilitates et inquisitiones...
Dicit Chrysostomus : Paupertas est bonum odibile, mater sanctitatis...
f. 186
Dicit Salomon : Qui quaerit otium stultissimus est... (cf. Prov. XII, 11)...
f. 175v
Dominus redemptor noster nobis dedit exemplum : ille bonus pastor animam... (Joh. X, 11)...
f. 192v
Fratres, adtendite flentem Dominum quando venit ad illam civitatem...
f. 193
[...] Haec est vox libertatis. Patrem invocamus Deum in caelis qui nos creavit...
f. 191
Haec sunt quae in hoc saeculo abusive fiunt : Sapiens sine operibus...
[...] Hic possunt notari multa bona quae consequuntur...
f. 162
Honorabile conjugium et torus immaculatus... (cf. Hebr. XIII, 4)
Verbum istud scribitur et pertinet ad commendationem...
f. 176
[...] Isaias propheta hortatur nos ut quaerimus Dominum...
f. 194v
Librum scribat ipse... (Job XXXI, 35).
Hic possunt notari multa bona quae consequuntur...
[...] Misericordiam tuam super homines amplius extendit...
Nonnulli claustrenses monachi quando vident oboedientiales foras progredi...
f. 210
Pater noster qui es in caelis...
Haec est vox libertatis. Patrem invocamus Deum in caelis...
Patrem invocamus Deum in caelis quia omnes ab uno Deo...
[...] Patrem invocamus Deum in caelis quia omnes ab uno Deo omnipotenti...
[...]Paupertas est bonum odibile, mater sanctitatis, curarum remissio, negotium sine damno...
Quaerite Dominum dum inveniri potest... (Is. LV, 6).
Isaias propheta hortatur nos ut quaerimus Dominum...
Qui vult recte confiteri peccata sua et salutem animae suae, debet dolere...
f. 181
Quoniam me saepius rogasti, Petre, postquam sacerdotii sacrum ordinem...
f. 82v
Quoniam super omnes scripturas verba sacri eloquii necesse est...
f. 137
Sacerdos vas incontinentiae, vas libidinis, stans ad altare juxta Filium Virginis...
f. 193v
Septem scalae sunt quibus ascenditur ad regna caelorum...
Si quis emendatioris vitae desiderio tactus...
f. 224v
Spiritus sanctus per Job (XXXI, 35) : Librum scribas... Hic possunt notari multa bona quae consequuntur...
[...] Verbum istud scribitur et pertinet ad commendationem conjugii...
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index