Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3301B

  • Titre attesté :
    • Johannes Halgrinus de Abbatisvilla, Summa sermonum.
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3301B
    • Paris. BnF, Latin 3301B
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Jean Algrin (1180?-1237)
  • Date de fabrication :
  • Support : Parchemin.
  • Composition :
    • 169 ff. à 2 colonnes.
  • Format :
    • 260 × 185 mm.
  • Aspects codicologiques :
    • Écriture méridionale. Initiales réservées. — Quelques cahiers numérotés. Réclames à chaque cahier. — Au f. 1 : « Iste liber est ecclesie sedis Sancti Nazarii Carcasson[ensis] et fuit domini Radulphi, elemosinarii Carcasson[ensis] ». — Au f. 96v, note du XVIe s. : « Poys [?] de Alayrac. I cest. II pung. I cop. » 169 ff. à 2 colonnes. 260 × 185 mm.
  • Reliure :
    • Reliure XVIIIe s. maroquin rouge aux armes royales. Titre au dos : « Sermones per annum ».

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-166v [JOHANNES HALGRINUS] Recueil comprenant 139 sermons dans le même ordre que dans le ms. Latin 3560, et portant comme celui-ci un ex-libris de Saint-Nazaire de Carcassonne. Le texte de ces deux mss. est identique à celui du ms. Latin 15937, légué à la Sorbonne par Jean d'Abbeville, archidiacre de Meaux, vraisemblablement parent de l'auteur ; sur ce dernier, cf. P. Glorieux, Maîtres en théol., I, 272. La composition de ce recueil diffère entièrement de celle des recueils de sermons de Jean Halgrin contenus dans les mss. Latin 2909, 2910, 2911, 2911A. — [Prologue] « Licet cum Martha sollicitarer incuria... » (1) ; — [In nativitate Domini] ; cf. ms. Latin 2910, f. 19-26 (1-7) ; — [In circumcisione Domini] « [A]pparuit benignitas et humanitas... Evangelio hodierno adjungitur hec epistola... » (7-9) ; — « [P]ostquam consumati sunt dies octo... Item patet igitur hodie dominice nativitatis diem octavum celebramus... » (9-10v) ; — [In die epiphaniae Domini] « Surge et illuminare, Jerusalem... Hodierna festivitas tribus nominibus... » (10v-11) ; — « Surge, illuminare, Jerusalem... Ecce per Ysaiam prophetam dicitur... » (11-13) ; — « Cum natus esset Jhesus... Ab Herode rege qui alienigena... » (13-13v) ; — « Cum natus esset Jhesus... Nato in Bethleem Salvatore nostro... » (13v-15) ; — [In transfiguratione Domini] « Hodierne sollempnitatis epistola convenit cum evangelio... » (15-17) ; — « Assumpsit Dominus Petrum... Sicut dicit Matth. XVI... » (17-17v) ; — « Assumpsit Jhesus Petrum... Fides christiana in multis argumentis... » (17v-18v) ; — « Assumpsit Petrum, Jacobum et Johannem... Dominus noster Jhesus Christus ostensurus discipulis... » (18v-20) ; — [De ascensione Domini] « Primum quidem sermonem feci... Lucas, evangelio suo consummato... » (20-21) ; — « [V]identibus illis elevatus est... Hodie, fratres karissimi, Christus celos ascendit... » (21-22v) ; — « Recumbentibus undecim discipulis... Describit Marcus novissimam... » (22v-23) ; — « Et Dominus quidem Jhesus postquam locutus est... Ascensurus in celum... » (23-24v) ; — [De cruce] « Confido de vobis in Domino... In epistola sollempnitatis hodierne... » (24v-25v) ; — « Michi autem absit gloriari... Liquet non esse gloriandum... » (25v-26v) ; — [In inventione s. Crucis] « Erat homo ex Phariseis... In hoc evangelio instruitur... » (26v-27) ; — « Sicut exaltavit Moyses... Exaltavit Moyses siquidem serpentem... » (27-29) ; — [In nativitate b. Mariae] « Ego quasi vitis fructificavi... In nativitate b. Virginis legitur pro epistola... » (29-29v) ; — « Ego quasi vitis fructificavi... Beata Dei Genitrix virgo, que in hoc versiculo... » (29v-32) ; — « Ego mater pulcre dilectionis... Istud exponitur de b. Virgine... » (32) ; — « Liber generationis Jhesu Christi... Nativitas Christi de virgine... » (32-33) ; — « [Q]ue est ista que procedit... In evangelio sollempnitatis hodierne... » (33-35) ; — « Locutus est Dominus ad Achaz... Siquidem Ysaias pretexerat... » (35) ; — [De annuntiatione Domini] « Ecce Virgo concipiet... Hoc est signum quod rex Achaz... » (35-37) ; — « Missus est angelus Gabriel... In hac evangelica lectione describitur... » (37-37v) ; — « Missus est angelus Gabriel... Ad annunciandum incarnationem... » (37v-40v) ; — [In purificatione b. Virginis] « Ecce ego mitto angelum meum... Hoc habetur in Mal. III. Hodierna sollempnitas duplici censetur nomine... » (40v-41) ; — « Et statim ad templum veniet... Hodiernam festivitatem prophetavit Malachias... » (41-42v) ; — « Postquam impleti sunt dies purgationis Marie... In hac evangelica lectione agitur de purificatione... » (42v-43v) ; — « Postquam impleti sunt ... Notemus facta, signemus misteria... » (43v-46) ; — [In assumptione b. Virginis] « [I]n omnibus requiem quesivi... Lectio ista, que sumpta est de Ecclesiastico... » (46-46v) ; — « In omnibus requiem quesivi... Hodie b. Virgo celos ascendens... » (46v-48v) ; — « Intravit Jhesus in quoddam castellum etc. In hac evangelica lectione agitur de duabus sororibus... » (48v-49v) ; — « Intravit Jhesus in quoddam castellum... Beata Virgo ipsa est thalamus nuptialis... » (49v-51v) ; — [In festo ss. Angelorum] « Significavit Deus que oportet fieri... Quoniam angeli ministrant Deo... » (51v-52) ; — « Mensura hominis que est angeli... In lectione Apocalypsis que pro epistola legitur... » (52-54v) ; — « Accesserunt ad Jhesum discipuli ejus... In hac evangelica lectione primo agitur de humilitate... » (54v-55) ; — « Videte ne condempnatis unum... Quanta sit dignitas animarum... » (55-57) ; — [De s. Johanne Baptista] « Audite insule et attendite... Introducit Ysaias Dominum loquentem... » (57-57v) ; — « De ventre matris mee recordatus est... Manificenciam [sic] gratiarum quas b. Johanni Baptiste... » (57v-59) ; — « Elisabeth impletum est tempus pariendi etc. In hac evangelica lectione b. Johannis nativitas... » (59) ; — « Quis putas puer iste erit... In precognitionis [sic pro : preconiis] b. Johannis Baptiste... » (59-61v) ; — « Misit Herodes rex manus etc. Lectio ista sumpta est de Actibus... » (61v) ; — [In festo ss. Petri et Pauli] « Petrus quid[e]m servabatur in carcere... Lectio Actuum Apostolorum quam in presenciarum [sic] audivimus... » (62-63v) ; — [In festo s. Petri] « Venit Jhesus in partes Cesaree... In hac evangelica lectione fides Petri... » (63v-64) ; — [In quolibet festo s. Petri] « Benedictus in filiis Aser... Principis apostolorum Petri benedictionem... » (64-65v) ; — [De ss. Apostolis] « Quid sunt due spice olivarum... Beatitudinem ss. apostolorum Petri et Pauli... » (65v-67) ; — [De s. Paulo] « Notum vobis facio Evangelium... In duabus sollempnitatibus b. Pauli... » (67v) ; — « Saulus adhuc spirans minarum... Lucas in Actibus Apostolorum conversionem Pauli... » (67v-68v) ; — « Numquid volet rinoceros ... Miraculosam imitationem [sic pro : mutationem] Pauli... » (68v-69v) ; — [De s. Petro] « Dixit Simon Petrus ad Jhesum. Secundum numerum duodecim tribuum... » (69v-70) ; — « Dixit autem Symon Petrus ad Jhesum : Ecce nos relinquimus... Siquidem audierat Petrus... » (70-71v) ; — « Qui timet Deum faciet bona... Lectio ista sumpta de Ecclesiastico... » (71v-72) ; — [De s. Johanne evangelista] « Qui timet Deum faciet illud... Prima pars hujus auctoritatis... » (72-73v) ; — « Dixit Jhesus Petro : Sequere me... In festo beati Johannis... » (73v-74) ; — « Conversus Petrus vidit illum discipulum... Discipulus iste b. Johannes... » (74-75v) ; — [De s. Andrea] « Corde creditur ad justiciam... Epistola ista legitur in festo b. Andree... » (75v-76) ; — « Quam speciosi sunt pedes... Hanc sententiam sic proponit Ysaias... » (76-78) ; — « Ambulans Jhesus juxta mare... In hac lectione agitur... » (78) ; — « Ambulans Jhesus juxta mare... Per mare Galilee significatur mundus... » (78-80) ; — [De ss. apostolis] « Jam non estis hospites et advene... Predixerat Apostolus quod Judei... » (80-81v) ; — [De s. Jacobo] « Accessit ad Jhesum mater filiorum Zebedei... Dicit Marchus quod Jacobus et Johannes... » (81v-82) ; — « Potestis bibere calicem... Quoniam multi sedem glorie querunt... » (82-84) ; — [De s. Mattheo] « Unicuique nostrum data est gratia... In hac lectione ostenditur quid sit apostolicum ministerium... » (84) ; — « Unicuique nostrum data est gratia... Quante sit dignitatis apostolicum ministerium... » (84-85v) ; — « Cum transsisset Jhesus vidit hominem sedentem... In hac lectione ewangelica autem agitur... » (85v-86) ; — « Vidit Jhesus hominem sedentem... Vere sicut dicit Joel... » (86-88) ; — [De communi apostolorum] « Stabunt justi in magna constancia... Hec lectio sumpta a libro Sapientie... » (88) ; — « Stabunt justi in magna constancia... Instar futuri judicii, presens nobis lectio... » (88-90v) ; — « Ecce ego mitto vos... Dominus mittens discipulos... » (90v) ; — « Ecce ego mitto vos... Poterat dicere Dominus Jhesus Christus... » (90v-92v) ; — « Scimus quoniam diligentibus Deum... In hac lectione agitur de pacientia sanctorum... » (92v-93) ; — « Quis ergo separabit nos a caritate Christi... Verba ista cum pondere intelligenda... » (93-94v) ; — « Hoc est preceptum meum ut diligatis invicem... Dominus discipulos suos specialiter invitat... » (94v-95) ; — « Hoc est preceptum meum ut diligatis invicem... Ad dilectionem hanc nobis proponit... » (95-97) ; —[De quattuor evangelistis] « Similitudo quatuor animalium... In hac lectione Ezechielis prophete... » (97-97v) ; — « Ego posui te quasi plaustrum... Dominus per Ysaiam loquitur... » (98-99v) ; — [De communi apostolorum et evangelistarum] « Ego sum vitis vera... In hac evangelica lectione Dominus per similitudinem... » (99v-100) ; — [De apostolis] « Ego sum vitis vera... Dominus noster Jhesus Christus conparat se viti... » (100-101v) ; — [In festo ss. Innocentium] « Vidi supra Syon montem... Descripserat Johannes in predictis gravissimam persecutionem... » (101v-102) ; — « Hii sunt empti ex omnibus... Sanctorum Innocencium preconia describit b. Johannes... » (102-103v) ; — « Angelus Domini apparuit in sompnis Joseph... In hac evangelica lectione fuga Domini... » (103v-104) ; — « Ecce Dominus ascendet... Hodierni evangelii lectio istam Ysaie prophetiam... » (104-106) ; — [De s. Stephano] « Stephanus plenus gratia... In hac lectione describit Lucas... » (106-106v) ; — « Qui fecit Ar[c]turum... Beatus Job per Spiritum sanctum... » (106v-108v) ; — [De apostolis] « Ecce ego mitto ad vos prophetas... In hac evangelica lectione arguit Dominus... » (108v-109) ; — « Jerusalem, Jerusalem, quociens volui... Affectione caritatis sue... » (109-111) ; — [De s. Laurentio] « Qui parce seminat... Epistola ista legitur in festo b. Laurencii... » (111) ; — « Quasi ignis effulgens... In b. Laurencio duo specialiter commendantur... » (111-113v) ; — [In festo plurimorum martyrum] « Nisi granum frumenti... Pretermiserat Dominus de glorificatione sua... » (113v) ; — « Bona [sic pro : Nova] bella eligit Dominus... Novum est bellum est [sic] ubi granum pugnat... » (113v-115v) ; — [De uno martyre] « Beatus vir qui in sapientia morabitur... De uno martyre leguntur... » (115v) ; — « Beatus vir qui invenit sapienciam, id est cognitionem divine voluntatis... » (115v-116) ; — « Beatus vir qui in sapientia morabitur ... Dominus per sapientem dicit in Ecclesiastico... » (116-117v) ; — « Si quis venit ad me et non odit patrem... Dominus in Evangelio modum... » (117v-118) ; — « Si quis venit ad me et non odit patrem... In hac evangelica lectione Dominus noster... » (118-120) ; — « Justus cor suum tradet... In hac lectione et alia que sequitur... » (120) ; — « Justus si preocupatus fuerit... In hac lectione agitur de remuneratione... » (120-120v) ; — « Beatus vir qui in justitia meditabitur... Si quis mente cogitat... » (120v-122v) ; — « Si quis vult venire post me... In hac evangelica lectione, hortatur Dominus discipulos... » (122v-123) ; — « Si quis vult venire post me... In hac lectione sub quadam neccessitate... » (123-124v) ; — [In festo plurimorum martyrum] « Sancti per fidem vicerunt regna... In hac epistola commemorat Apostolus... » (124v-125) ; — « Sustantas [sic pro : Instauras] testes tuos... Dicit Ecclesiasticus XVIII : Ante judicium... Siquidem quanto sepius... » (125-127) ; — « Videns Jhesus turbas ascendit ... Dominus predicaturus apostolis... » (127-127v) ; — « Videns Jhesus turbas ascendit... Servivit Jacob pro Rachele... » (127v-129v) ; — « Justi autem in perpetuum vivent... Presens lectio demonstrat... » (129v) ; — « [I]bunt directe emissiones fulgurum... Sancti martyres comparantur fulguribus... » (129v-131v) ; — « Attendite a fermento Phariseorum... In hac ewangelica lectione Dominus omnem timorem... » (131v-132) ; — « Nolite timere eos qui occidunt corpus ... Sicut amore vincitur amor... » (132-133v) ; — [In festo unius confessoris] « Ecce sacerdos magnus... Sub nomine Symeonis filii... » (133v-134) ; — « Ecce sacerdos magnus... Beatus iste confessor curam gregis... » (134-136) ; — « Homo quidam peregre proficiscens ... Parabola ista secundum litteram... » (136-138) ; — « Possumus per V talenta intelligere tres partes... » (138) ; — « Ecce sacerdos magnus... Lectio ista sumpta est de Ecclesiastico... » (138-138v) ; — « Ecce sacerdos magnus... Beatus iste confessor et pontifex... » (138v-140v) ; — « Vigilate quia nescitis... In hac evangelica lectione monet nos Dominus... » (140v) ; — « Quis putas est fidelis servus... Fidelem servum et prudentem... » (140v-143) ; — [In festo unius confessoris et abbatis] « Justum deduxit Dominus per vias rectas... In hac lectione per exemplum Jacob... » (143-143v) ; — [In festo unius confessoris] « Profug[um] ire fratris justum deduxit Dominus... Fuga viri religiosi de seculo... » (143v-146) ; — « Vos estis sal terre... Prelati comparantur [sali] quia... » (146) ; — « Bonum est sal... Dominus noster Jhesus Christus qui discipulis suis... » (146-148) ; — [De s. Maria Magdalena] « Mulierem fortem quis inveniet... Lectio pro epistola legitur in festo b. Marie Magdalene... » (148-151) ; — « Hunc autem sermonem cuilibet virgini... vir industri[u]s poterit adaptare. Rogavit Jhesum quidam Phariseus... In hac evangelica lectione agitur de penitentia Maria [sic] Magdalene... » (151-151v) ; — « Et erit peccatum [sic pro : desertum] in Charmel... In hodierno ewangelio hec prophetia adimpleta videtur... » (151v-153v) ; — [In festo unius martyris et virginis] « Confitebor tibi, Domine rex ... Oratio ista Jhesu filii Sirahc... » (153v-155v) ; — « Simile est regnum celorum decem virginibus... In hac parabola invitamur ad vigilandum... » (155v) ; — [De sanctis virginibus] « Simile est regnum celorum decem virginibus... Dominus in hac parabola quanta requiratur... » (155v-158) ; — [In festo unius virginis] « Qui gloriatur in Domino glorietur... Lectio ista in Ecclesia legitur... » (158) ; — « Pulcra es, amica mea... Commendat Dominus istam virginem... » (158-160v) ; — « Simile est regnum celorum thesauro ... Thesaurus est celeste desiderium... » (160v) ; — « Simile est regnum celorum thesauro... In hac evangelica parabola Dominus regnum celorum... » (160v-162) ; — [In festo Omnium sanctorum] « Ecce ego Johannes vidi... Lectio ista sumpta de Apocalypsi... » (162-162v) ; — « Vidi turbam magnam... Vidit b. Johannes in revelatione turbam electorum... » (162v-164v) ; — « Videns Jhesus turbas ascendit in montem... Lectio ista evangelica superius exposita est... — ... quatinus ipsorum mereamur associari gaudiis, quod nobis prebeat Dominus J. C. etc. Explicit summa » (164v-166v).

    F. 167-167v Fragment sur la Rédemption : « ... de hac prudencia dicit Job XXVI : Prudencia ejus percussit superbum... — ... Dominus animam suam effudit cum tanta nostre salutis... ».

    F. 168-169v Fragment sur la vie monastique : « ... cum quietum silentium etc. In mediam extermini terram prosiluit... — ... quod crux sancta amissa est, scilicet vexillum Domini, et terra sancta a gentilibus... » (feuillets mutilés).

Intervenant

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Incipit du lemme biblique

    Accesserunt ad Jesum discipuli dicentes : Quis putas major ?... (Mt. XVIII, 1).

    Incipit

    In hac evangelica lectione primo agitur de humilitate...

    f. 54v

    Incipit du lemme biblique

    Accessit ad Jesum mater filiorum Zebedaei... (Mt. XX, 20).

    Incipit

    Dicit Marcus quod Jacobus et Johannes filii Zebedaei accesserunt ad Jesum...

    f. 81v

    Incipit du lemme biblique

    Adsumpsit Jesus Petrum, Jacobum et Johannem... (Mt. XVII, 1).

    Incipit

    Dominus noster Jesus Christus ostensurus discipulis Trinitatis mysterium...

    f. 18v

    Incipit

    Fides christiana in multis argumentis per hanc lectionem...

    f. 17v

    Incipit

    Sicut dicit Matthaeus XVII, si quidem praemiserat Dominus...

    f. 17

    Incipit du lemme biblique

    Adtendite a fermento Pharisaeorum... (Lc. XII, 1).

    Incipit

    In hac evangelica lectione Dominus omnem timorem excutit...

    f. 131v

    Incipit du lemme biblique

    Ambulans Jesus juxta mare Galilaeae... (Mt. IV, 18).

    Incipit

    In hac lectione agitur de secunda et plena vocatione apostolorum...

    f. 78

    Incipit

    Per mare Galilaeae significatur mundus iste, in quo major devorat...

    f. 78

    Incipit du lemme biblique

    Angelus Domini apparuit in somnis Joseph... (Mt. II, 13).

    Incipit

    In hac evangelica lectione fuga Domini in Aegyptum...

    f. 103v

    Incipit du lemme biblique

    Apparuit benignitas... (Tit. III, 4).

    Incipit

    Evangelio hodierno adjungitur haec epistola...

    f. 7

    Incipit du lemme biblique

    Apparuit enim gratia Dei Salvatoris nostri... (Tit. II, 11).

    Incipit

    Desiderabat Apostolus ut doctrinam Salvatoris...

    f. 1v

    Incipit

    Hodie, dilectissimi, illuxit nobis manifestius...

    f. 32

    Incipit du lemme biblique

    Audite insulae et adtendite... (Is. XLIX, 1).

    Incipit

    Introducit Isaias Dominum loquentem...

    f. 57

    Incipit du lemme biblique

    Beatus vir qui in justitia... (Eccli. XIV, 22).

    Incipit

    Si quis mente cogitat cum quanta suspicione Dominus...

    f. 120v

    Incipit du lemme biblique

    Beatus vir qui in sapientia morabitur... (Eccli. XIV, 22).

    Incipit

    De uno martyre leguntur pro epistola quaedam lectiones...

    f. 115v

    Incipit

    Dominus per sapientiam dicit in Ecclesiastico...

    f. 116

    Incipit du lemme biblique

    Beatus vir qui invenit sapientiam... (Prov. III, 13)

    Incipit

    Id est cognitionem divinae voluntatis. Sed quia aliqui Dei sapientiam...

    f. 115v

    Incipit du lemme biblique

    Benedictus in filiis Aser... (Deut. XXXIII, 24).

    Incipit

    Principis apostolorum Petri benedictionem et beatitudinem prophetavit...

    f. 64

    Incipit du lemme biblique

    Bonum est sal. Quod si sal evanuerit... (Mt. V, 13)

    Incipit

    Dominus noster Jesus Christus qui discipulis suis dixit : Vos estis sal...

    f. 146

    Incipit du lemme biblique

    Confido de vobis in Domino... (Gal. V, 10)

    Incipit

    In epistola sollemnitatis hodiernae ostendit Apostolus...

    f. 24v

    Incipit du lemme biblique

    Confitebor tibi, Domine rex... (Eccli. LI, 1).

    Incipit

    Oratio ista Jesu filii Sirach pro eo quod in ea multae tribulationes...

    f. 153v

    Incipit du lemme biblique

    Conversus Petrus vidit illum discipulum... (Joh. XXI, 20).

    Incipit

    Discipulus iste beatus Johannes aliis discipulis in mensa cenantibus...

    f. 74

    Incipit du lemme biblique

    Corde creditur ad justitiam... (Rom. X, 10).

    Incipit

    Epistola ista legitur in festo beati Andreae, cum ea quae in hac lectione...

    f. 75v

    Incipit du lemme biblique

    Cum natus esset Jesus... (Mt. II, 1).

    Incipit

    Ab Herode rege qui alienigena in gente Judaeorum sibi regnum occupaverat...

    f. 13

    Incipit

    Nato in Bethleem Domino salvatore nostro, magi stellam sequentes...

    f. 13v

    Incipit du lemme biblique

    Cum transisset Jesus, vidit hominem sedentem... (Mt. IX, 9)

    Incipit

    In hac lectione evangelica autem agitur de advocatione Matthaei...

    f. 85v

    Incipit du lemme biblique

    De ventre matris meae recordatus est... (Is. XLIX, 1).

    Incipit

    Magnificentiam gratiarum quas beato Johanni Baptistae Dominus...

    f. 57v

    Incipit du lemme biblique

    Deus qui dixit de tenebris lumen splendescere... (II Cor. IV, 6).

    Incipit

    Tria tempora designavit Apostolus...

    f. 2v

    Incipit du lemme biblique

    Dixit Jesus Petro : Sequere me... (Joh. XXI, 19).

    Incipit

    In festo beati Johannis legitur hoc evangelium...

    f. 73v

    Incipit du lemme biblique

    Dixit Simon Petrus ad Jesum : Ecce nos reliquimus omnia... (Mt. XIX, 27).

    Incipit

    Secundum numerum duodecim tribuum filiorum Israel...

    f. 69v

    Incipit

    Siquidem audierat Petrus quod quaesierat a Domino quidam adulescens...

    f. 70

    Incipit du lemme biblique

    Ecce Dominus ascendet... (Is. XIX, 1)

    Incipit

    Hodierni evangelii lectio istam Isaiae prophetiam completam esse demonstrat...

    f. 104

    Incipit du lemme biblique

    Ecce ego Johannes vidi alterum angelum... (Apoc. VII, 2)

    Incipit

    Lectio ista sumpta de Apocalypsi légitur in festo Omnium sanctorum...

    f. 162

    Incipit du lemme biblique

    Ecce ego mitto ad vos prophetas... (Mt. XXIII, 34).

    Incipit

    In hac evangelica lectione arguit Dominus Judaeos...

    f. 108v

    Incipit du lemme biblique

    Ecce ego mitto angelum meum, et praeparabit... (Mal. III, 1).

    Incipit

    Hodierna sollemnitas duplici censetur nomine...

    f. 40v

    Incipit du lemme biblique

    Ecce ego mitto vos sicut oves... (Mt. X, 16).

    Incipit

    Dominus mittens discipulos ad officium praedicationis...

    f. 90v

    Incipit

    Poterat dicere Dominus Jesus Christus ad discipulos suos...

    f. 90v

    Incipit du lemme biblique

    Ecce sacerdos magnus qui in diebus suis placuit Deo... (cf. Eccli. XLIV, 16).

    Incipit

    Beatus iste confessor et pontifex sacerdos magnus vere dicitur...

    f. 138v

    Incipit

    Lectio ista sumpta est de Ecclesiastico, non invenitur in una serie...

    f. 138

    Incipit du lemme biblique

    Ecce sacerdos magnus qui in vita sua curavit gentem suam... (Eccli. L, 1-4).

    Incipit

    Beatus iste confessor curam gregis dominici fideliter...

    f. 134

    Incipit

    Sub nomine Simeonis filii Oniae describitur...

    f. 133v

    Incipit du lemme biblique

    Ecce virgo concipiet... (Is. VII, 14).

    Incipit

    Hoc est signum quod rex Achaz petere...

    f. 35

    Incipit du lemme biblique

    Ego mater pulchrae dilectionis... (Eccli. XXIV, 24).

    Incipit

    Istud exponitur de beata Virgine et est materia sermonis...

    f. 32

    Incipit du lemme biblique

    Ego posui te quasi plaustrum... (Is. XLI, 15)

    Incipit

    Dominus per Isaiam loquitur ad quattuor evangelistas...

    f. 98

    Incipit du lemme biblique

    Ego quasi vitis fructificavi... (Eccli. XXIV, 23).

    Incipit

    Beata Dei genetrix Virgo quae in hoc versiculo se comparat...

    f. 29v

    Incipit

    In nativitate beatae Virginis legitur pro epistola lectio ista...

    f. 29

    Incipit du lemme biblique

    Ego sum vitis vera... (Joh. XV, 1).

    Incipit

    Dominus noster Jesus Christus comparat se viti et nos palmitibus...

    f. 100

    Incipit

    In hac evangelica lectione Dominus per similitudinem vitis et palmitum...

    f. 99v

    Incipit du lemme biblique

    Elisabeth impletum est tempus pariendi... (Lc. I, 57).

    Incipit

    In hac evangelica lectione beati Johannis nativitas describitur...

    f. 59

    Incipit du lemme biblique

    Erat homo ex pharisaeis... (Joh. III, 1).

    Incipit

    In hoc evangelio instruitur Nicodemus de spirituali generatione...

    f. 26v

    Incipit du lemme biblique

    Et Dominus quidem Jesus, postquam locutus est... (Mc. XVI, 19).

    Incipit

    Ascensurus in caelum Dominus noster Jesus Christus discipulis suis...

    f. 23

    Incipit du lemme biblique

    Et erit desertum in Carmel... (Is. XXXII, 15)

    Incipit

    In hodierno evangelio haec prophetia adimpleta videtur...

    f. 151v

    Incipit du lemme biblique

    Et statim veniet ad templum... (Mal. III, 1).

    Incipit

    Hodiernam festivitatem prophetavit Malachias. Nam hodie venit ad templum...

    f. 41

    Incipit du lemme biblique

    Et vita erat lux... (Joh. I, 4)

    Incipit

    Hodie, dilectissimi, nato in carne Salvatore Domino...

    f. 6

    Incipit du lemme biblique

    Hi empti sunt ex hominibus... (Apoc. XIV, 4).

    Incipit

    Sanctorum innocentium praeconia describit beatus Johannes...

    f. 102

    Incipit du lemme biblique

    Hoc est praeceptum meum... (Joh. XV, 12).

    Incipit

    Ad dilectionem hanc nobis proponit ut diligamus...

    f. 95

    Incipit

    Dominus discipulos suos specialiter invitat ad dilectionem...

    f. 94v

    Hodiernae sollemnitatis epistola convenit cum evangelio ; nam in utroque...

    f. 15

    Incipit du lemme biblique

    Homo quidam peregre proficiscens... (Mt. XXV, 14).

    Incipit

    Parabola ista secundum litteram plana est...

    f. 136

    Incipit du lemme biblique

    Ibunt directe emissiones fulgurum... (Sap. V, 22)

    Incipit

    Sancti martyres comparantur fulguribus et eorum emissiones...

    f. 129v

    Incipit du lemme biblique

    In omnibus requiem quaesivi... (Eccli. XXIV, 11).

    Incipit

    Hodie beata Virgo caelos ascendens requiem quam quaesivit...

    f. 46v

    Incipit

    Lectio ista, quae sumpta est de Ecclesiastico, ibidem exponitur...

    f. 46

    Incipit du lemme biblique

    In principio erat Verbum... (Joh. I, 1).

    Incipit

    Quia temporalem Christi nativitatem...

    f. 4

    Incipit du lemme biblique

    Instauras testes tuos... (Job X, 17)

    Incipit

    Dicit Ecclesiasticus XVIII (19) : Ante judicium para tibi justitiam...

    f. 125

    Incipit du lemme biblique

    Intravit Jesus in quoddam castellum... (Lc. X, 38).

    Incipit

    Beata Virgo ipsa est thalamus nuptialis, ipsa est castellum...

    f. 49v

    Incipit

    In hac evangelica lectione agitur de duabus sororibus...

    f. 48v

    Incipit du lemme biblique

    Isti sunt duae olivae... (cf. Apoc. XI, 4).

    Incipit

    Verum ad intellegentiam istorum verborum...

    f. 66

    Incipit du lemme biblique

    Jam non estis hospites et advenae... (Eph. II, 19).

    Incipit

    Praedixerat Apostolus quod Judaei qui erant prope...

    f. 80

    Incipit du lemme biblique

    Jerusalem, Jerusalem, quae occidis prophetas... (Mt. XXIII, 37).

    Incipit

    Dominus commemorans nobis exprobrat duritiam nostram...

    f. 109

    Incipit du lemme biblique

    Justi autem in perpetuum vivent... (Sap. V, 16).

    Incipit

    Praesens lectio demonstrat quanta sit merces martyrum...

    f. 129v

    Incipit du lemme biblique

    Justum deduxit Dominus per vias rectas... (Sap. X, 10).

    Incipit

    In hac lectione per exemplum Jacob et Joseph ostenditur...

    f. 143

    Incipit du lemme biblique

    Justus cor suum tradet ad vigilandum... (Eccli. XXXIX, 6).

    Incipit

    In hac lectione et alia quae sequitur tractatur de viro justo...

    f. 120

    Incipit du lemme biblique

    Justus si morte praeoccupatus... (Sap. IV, 7).

    Incipit

    In hac lectione agitur de remuneratione...

    f. 120

    Incipit du lemme biblique

    Liber generationis Jesu Christi... (Mt. I, 1).

    Incipit

    Nativitas Christi de Virgine et Virginis de patribus...

    f. 32

    Licet cum Martha sollicitarer incuria et turbarer erga plurima, inclinavi...

    f. 1

    Incipit du lemme biblique

    Locutus est Dominus ad Achaz dicens : Pete tibi signum... (cf. Is. VII, 10)

    Incipit

    Siquidem Isaias praetexerat Achaz regi de liberatione populi...

    f. 35

    Incipit du lemme biblique

    Mensura hominis quae est angeli... (Apoc. XXI, 17).

    Incipit

    In lectione Apostoli quae pro epistola legitur manifeste monstratur...

    f. 52

    Incipit du lemme biblique

    Mihi autem absit gloriari... (Gal. VI, 14).

    Incipit

    Licet non esse gloriandum in malitia, cum illo qui potens est...

    f. 25v

    Incipit du lemme biblique

    Misit Herodes rex manus... (Act. XII, 1).

    Incipit

    Lectio ista sumpta est de Actibus apostolorum...

    f. 61v

    Incipit du lemme biblique

    Missus est angelus Gabriel... (Lc. I, 26).

    Incipit

    Ad adnuntiandum incarnationem Filii Dei non quilibet angelus...

    f. 37v

    Incipit

    In hac evangelica lectione describitur Virginis conceptio...

    f. 37

    Incipit du lemme biblique

    Mulierem fortem quis inveniet ?... (Prov. XXXI, 10).

    Incipit

    Lectio ista pro epistola legitur in festo beatae Mariae Magdalenes...

    f. 148

    Incipit du lemme biblique

    Nisi granum frumenti... (Joh. XII, 24).

    Incipit

    Praetermiserat Dominus de glorificatione sua...

    f. 113v

    Incipit du lemme biblique

    Nolite timere eos qui occidunt corpus... (cf. Lc. XII, 4).

    Incipit

    Sicut amore vincitur amor, sic timore timor superatur...

    f. 132

    Incipit du lemme biblique

    Notum vobis facio evangelium... (I Cor. XV, 1).

    Incipit

    In duabus sollemnitatibus beati Pauli de passione et conversione...

    f. 67v

    Incipit du lemme biblique

    Nova bella elegit Dominus... (Judic. V, 8).

    Incipit

    Novum bellum est ubi granum pugnat cum terra...

    f. 113v

    Incipit du lemme biblique

    Numquid volet rhinoceros... (Job XXXIX, 9)

    Incipit

    Miraculosam mutationem Pauli in ejus conversione mirabiliter...

    f. 68v

    Incipit du lemme biblique

    Petrus quidem servabatur in carcere... (Act. XII, 5).

    Incipit

    Lectio Actuum Apostolorum quam in praesentiarum [sic] audivimus...

    f. 62

    Possumus per quinque talenta intellegere tres partes Veteris Testamenti...

    f. 138

    Incipit du lemme biblique

    Postquam consummati sunt dies octo... (Lc. II, 21).

    Incipit

    Item patet igitur hodie dominicae nativitatis diem celebramus octavum...

    f. 9

    Incipit du lemme biblique

    Postquam impleti sunt dies purgationis... (Lc. II, 22).

    Incipit

    In hac evangelica lectione agitur de purificatione...

    f. 42v

    Incipit

    Notemus facta, signemus mysteria...

    f. 43v

    Incipit du lemme biblique

    Potestis bibere calicem... (Mt. XX, 22).

    Incipit

    Quoniam multi sedem gloriae quaerunt...

    f. 82

    Incipit du lemme biblique

    Primum quidem sermonem feci... (Act. I, 1)

    Incipit

    Lucas, evangelio suo consummato, in ascensione Domini quasi in unum volumen...

    f. 20

    Incipit du lemme biblique

    Profugum irae fratris... (Sap. X, 10)

    Incipit

    Fuga viri religiosi de saeculo per fugam Jacob...

    f. 143v

    Incipit du lemme biblique

    Pulchra es, amica mea... (Cant. IV, 1)

    Incipit

    Commendat Dominus istam virginem cujus hodie...

    f. 158

    Incipit du lemme biblique

    Quae est ista quae procedit quasi aurora... (cf. Cant. VI, 9)

    Incipit

    In evangelio sollemnitatis hodiernae genealogia texitur...

    f. 33

    Incipit du lemme biblique

    Quam speciosi sunt pedes... (Rom. X, 15)

    Incipit

    Hanc sententiam sic proponit Is. LII (7) : Quam pulchri super montes...

    f. 76

    Incipit du lemme biblique

    Quasi ignis effulgens... (Eccli. L, 9)

    Incipit

    In beato Laurentio duo specialiter commendantur, videlicet eleemosynarum distributio...

    f. 111

    Incipit du lemme biblique

    Qui fecit Arcturum... (Job IX, 9)

    Incipit

    Beatus Job per Spiritum sanctum praeordinasse videtur...

    f. 106v

    Incipit du lemme biblique

    Qui gloriatur, in Domino glorietur... (I Cor. I, 31).

    Incipit

    Lectio ista in Ecclesia legitur in sollemnitate unius virginis...

    f. 158

    Incipit du lemme biblique

    Qui parce seminat, parce et metet... (II Cor. IX, 6).

    Incipit

    Epistola ista legitur in festo beati Laurentii quia ei conveniunt ea...

    f. 111

    Incipit du lemme biblique

    Qui timet Deum faciet bona... (Eccli. XV, 1).

    Incipit

    Lectio ista sumpta de Ecclesiastico...

    f. 71v

    Incipit

    Prima pars hujus auctoritatis ad unum sermonem sufficit...

    f. 72

    Incipit du lemme biblique

    Quid sunt duae spicae olivarum... (Zach. IV, 12)

    Incipit

    Beatitudinem sanctorum apostolorum Petri et Pauli admirans...

    f. 65v

    Incipit du lemme biblique

    Quis nos separabit a caritate... (Rom. VIII, 35).

    Incipit

    Verba ista cum pondere intellegenda sunt...

    f. 93

    Incipit du lemme biblique

    Quis, putas, est fidelis servus... (Mt. XXIV, 45).

    Incipit

    Fidelem servum et prudentem requirit Dominus...

    f. 140v

    Incipit du lemme biblique

    Quis, putas, puer iste erit ?... (Lc. I, 66).

    Incipit

    In praeconiis beati Johannis Baptistae deficit omnis lingua...

    f. 59

    Incipit du lemme biblique

    Recumbentibus undecim discipulis... (Mc. XVI, 14).

    Incipit

    Describit Marcus novissimam apparitionem Domini...

    f. 22v

    Incipit du lemme biblique

    Rogabat Jesum quidam pharisaeus... (Lc. VII, 36).

    Incipit

    In hac evangelica lectione agitur de paenitentia Mariae Magdalenes...

    f. 151

    Incipit du lemme biblique

    Sancti per fidem vicerunt regna... (Hebr. XI, 33).

    Incipit

    In hac epistola commemorat Apostolus patientiam...

    f. 124v

    Incipit du lemme biblique

    Saulus adhuc spirans... (Act. IX, 1).

    Incipit

    Lucas in Actibus apostolorum conversionem Pauli describit...

    f. 67v

    Incipit du lemme biblique

    Scimus quoniam diligentibus Deum... (Rom. VIII, 28).

    Incipit

    In hac lectione agitur de patientia sanctorum, de vinculo caritatis...

    f. 92v

    Incipit du lemme biblique

    Si quis venit ad me... (Lc. XIV, 26).

    Incipit

    Dominus in evangelio modum veniendi ad se aperit...

    f. 117v

    Incipit

    In hac evangelica lectione Dominus noster tamquam magister...

    f. 118

    Incipit du lemme biblique

    Si quis vult post me venire, abneget semetipsum... (Mt. XVI, 24 ; Lc. IX, 23).

    Incipit

    In hac evangelica lectione hortatur Dominus discipulos ad imitandum...

    f. 122v

    Incipit

    In hac lectione sub quadam necessitate tria proponuntur christiano...

    f. 123

    Incipit du lemme biblique

    Sicut Moyses exaltavit serpentem... (Joh. III, 14).

    Incipit

    Exaltavit Moyses siquidem serpentem in deserto...

    f. 27

    Incipit du lemme biblique

    Significavit Deus quae oportet fieri cito... (cf. Apoc. I, 1).

    Incipit

    Quoniam angeli ministrant Deo et ad nostram utilitatem...

    f. 51v

    Incipit du lemme biblique

    Simile est regnum caelorum decem virginibus... (Mt. XXV, 1).

    Incipit

    Dominus in hac parabola quanta requiratur in operibus...

    f. 155v

    Incipit

    In hac parabola invitamur ad vigilandum...

    f. 155v

    Incipit du lemme biblique

    Simile est regnum caelorum thesauro... (Mt. XIII, 44).

    Incipit

    In hac evangelica parabola Dominus ré???gnum caelorum...

    f. 160v

    Incipit

    Thesaurus est caeleste desiderium, ager est caelestis studii disciplina...

    f. 160v

    Incipit du lemme biblique

    Similitudo quattuor animalium... (Ez. I, 5).

    Incipit

    In hac lectione Ezechiel prophetae sub figura quattuor...

    f. 97

    Incipit du lemme biblique

    Stabunt justi in magna constantia... (Sap. V, 1).

    Incipit

    Haec lectio sumpta a libro Sapientiae in conspectu...

    f. 88

    Incipit

    Instar futuri judicii, praesens nobis lectio repraesentat...

    f. 88

    Incipit du lemme biblique

    Stephanus autem plenus gratia... (Act. VI, 8).

    Incipit

    In hac lectione describit Lucas martyrium beati protomartyris Stephani...

    f. 106

    Incipit du lemme biblique

    Surge, illuminare Jerusalem... (Is. LX, 1).

    Incipit

    Ecce per Isaiam prophetam dicitur ad Jerusalem...

    f. 11

    Incipit

    Hodierna festivitas tribus nominibus designatur quia tribus miraculis...

    f. 10v

    Incipit du lemme biblique

    Unicuique nostrum data est gratia... (Eph. IV, 7).

    Incipit

    In hac lectione ostenditur quid sit apostolicum ministerium...

    f. 84

    Incipit

    Quantae sit dignitatis apostolicum ministerium ostendit Apostolus...

    f. 84

    Incipit du lemme biblique

    Venit Jesus in partes Caesareae... (Mt. XVI, 13).

    Incipit

    In hac evangelica lectione fides Petri...

    f. 63v

    Incipit du lemme biblique

    Videns Jesus turbas ascendit... (Mt. V, 1).

    Incipit

    Dominus praedicaturus apostolis et daturus praecepta sublimia...

    f. 127

    Incipit

    Lectio ista evangelica superius exposita est in solemnitate plurimorum...

    f. 164v

    Incipit

    Servivit Jacob pro Rachele quam diligebat...

    f. 127v

    Incipit du lemme biblique

    Videntibus illis elevatus est... (Act. I, 9).

    Incipit

    Hodie, fratres carissimi, Christus caelos ascendit et in ejus ascensione...

    f. 21

    Incipit du lemme biblique

    Videte ne condemnatis unum... (Mt. XVIII, 10)

    Incipit

    Quanta sit dignitas animarum, quanta sit humilitas angelorum...

    f. 55

    Incipit du lemme biblique

    Vidi et ecce agnus stabat supra montem... (Apoc. XIV, 1).

    Incipit

    Descripserat Johannes in praedictis gravissimam persecutionem...

    f. 101v

    Incipit du lemme biblique

    Vidi turbam magnam... (Apoc. VII, 9).

    Incipit

    Vidit beatus Johannes in revelatione turbam electorum...

    f. 162v

    Incipit du lemme biblique

    Vidit Jesus hominem sedentem in teloneo... (Mt. IX, 9).

    Incipit

    Sicut dicit Joel, benignus est et misericors Dominus...

    f. 86

    Incipit du lemme biblique

    Vigilate, quia nescitis qua hora... (Mt. XXIV, 42).

    Incipit

    In hac evangelica lectione monet nos Dominus ad cautelam et vigilantiam...

    f. 140v

    Incipit du lemme biblique

    Vos estis sal terrae... (Mt. V, 13).

    Incipit

    Praelati comparantur sali quia sicuti sal condimentum...

    f. 146

    CARCASSONNE (Aude). Église Saint-Nazaire -- Possesseur
    COLBERT (Jean-Baptiste) -- Possesseur
    Écriture -- méridionale (XIIIe s.)
    JEAN D'ABBEVILLE, archidiacre de Meaux -- Mention
    JOHANNES HALGRINUS DE ABBATISVILLA, card. -- Sermones de festis et sanctis (collectio : Summa sermonum)
    PARIS -- Collège de Sorbonne. Mention
    POYS (?) DE ALAYRAC -- Mention (XVIe s.)
    RADULPHUS CARCASSONENSIS eleemosynarius -- Possesseur
    RELIURE -- Reliures XVIIIe s. aux armes et chiffre royaux

Source des données