Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 455

  • Titres attestés :
    • Bartholomaeus Anglicus
    • Commentarius in Psalmos
    • Innocentius III papa
    • Petrus Cantor
    • Sermones
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 455
    • Paris. BnF, Latin 455
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Innocent III (pape, 1160?-1216) | Pierre le Chantre (112.?-1197)
  • Date de fabrication :
  • Support : Parchemin.
  • Composition :
    • V et 101 ff. à 2 colonnes.
  • Format :
    • 360 × 240 mm.
  • Aspects codicologiques :
    • F. 94v. Kyrie noté. — Au f. I, cote « III » de la Librairie de BloisInitiales en couleur. Rubriques. Notes marginales. — Au f. 1, traces d'un ex-libris du XIIIe s. effacé, et note du XIVe s. : « Domino Jacobo Carrarie, canonico Sancte Marie de Vercellis, dono datum » (Verceil).V et 101 ff. à 2 colonnes.360 × 240 mm.
  • Reliure :
    • Demi-reliure chagrin rouge au chiffre de Louis-Philippe.

Numérisations

Manifeste IIIF

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-37 Commentarius in Psalmos : « Ait Dominus ad Moysen ; Facies mihi... — ... ignea lex » (Moore, Works of Peter of Poitiers, 88-90 et 178-187, extr. du f. 1-4.)

    F. 40-43v INNOCENTIUS III PAPA, De contemptu mundi, lib. III (P. L., CCXVII, 701-746).

    F. 48-55v De resurrectione mortuorum (incompl.) : « Dicit Dominus in Evangelio : Regina Austri surget... — ... penitentiam exire ne super... ».

    F. 56-57v De praedicatione (incompl.) : « Cum certum sit quam plurimos pastores... — ... ex Petro caritatis ex... »

    F. 58-94v PETRUS CANTOR, Liber distinctionum (Summa Abel) : « Abel dicitur principium ecclesiae... — ... humilitatem, prudenciam et patientiam ». Cf. Lacombe, Vie de Prévostin, 125, n. 1.

    F. 95-98v Liber de proprietatibus rerum (abrégé de BARTHELEMY L'ANGLAIS) : « Angelus : purus natura... — ... comminatio tue potestatis ». Cf. Delisle dans Hist. litt., XXX, 384-385.

    F. 37v-39v, 43v-47v et 99-101v Sermons pour la saint Jean, l'Avent, la Circoncision, les XIe et XIIe dimanches après la Pentecôte, l'Annonciation, etc... : « Gaudium erit in coelo... Ita dicit Iheremias... » ; « Elyzabeth, impletum... Ysaias, in persona Johannis... » (37v) ; « Preparare in occursum... Per celum... » (38) ; « Si moram fecerit... Legitur in libro Jud... » (38v) ; « Postquam consumati... Ignis est verbum... » (39) ; « Dixit Ihesus ad quosdam... Dominus nostre humilitatis... » (43v) ; « Exiens Ihesus de finibus Tyri... Si quis beneficia... » (44) ; « Beati qui vident... Ecce beneficium... » (44v) ; « Cum sero esset... Verba proposita... » (45) ; « Dicite invitatis... Invitatis in quam... » (45v) ; « Ecce hic positus... Legitur in Deuteron. Gladius... » (45v) ; « Super flumina Babilonis... Flumina... » (46) ; « Messis quidem multa... Dicit Jacob... » (46v) ; « Et rex David sonuerat... Ille qui est alpha... » (47) ; « Videns Dominus civitatem... Dicitur in Job... (47v) ; « Verbo Domini coeli firmati... Licet non incongrue... » ; « Estote factores verbi... In epistola... » (99) ; « Recumbentibus undecim... In hiis verbis... » ; « Inquit apostolus Paulus : Mihi absit gloriari... » (99v) ; « Surge aquilo... Audivistis in epistola... » (100) ; « Nos diligamus Deum... Exortatio beati Johannis... » (100v) ; « Bonum certamen... Bene scitis... » (101).

    F. 101v Lettre d'un frère prêcheur, Jean, écrite de Verceil (Italie) à ses parents : « Cum maximo desiderio... » (XIIIe s.).

Intervenants

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • QUINTO, Riccardo (2006), "Teologia dei maestri secolari e predicazione mendicante: Pietro Cantore e la "Miscellanea del codice del tesoro"", Il Santo, 46, p. 335-384
  • WEIJERS, Olga (1991), Dictionnaires et répertoires au Moyen Âge : une étude du vocabulaire, Turnhout, Brepols, ici p. 200 (https://doi.org/10.1484/M.CIVI-EB.5.105934)

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Abel dicitur principium ecclesiae...

    f. 58

    Ait Dominus ad Moysen : « Facies mihi tentorium in introitu tabernaculi... » Tabernaculum namque quo Deus habitat in nobis...

    f. 1

    Angelus purus natura...

    f. 95

    Incipit du lemme biblique

    « Beati qui vident... »

    Incipit

    Ecce beneficium Domini quod apostolis et apostolorum successoribus...

    f. 44v

    Incipit du lemme biblique

    « Bonum certamen... »

    Incipit

    Bene scitis ex quo primus homo dejectus est...

    f. 101

    Cum certum sit quam plurimos pastores graviter errare circa praecepta...

    f. 56

    Incipit du lemme biblique

    « Cum sero esset die illo... »

    Incipit

    Verba proposita verba sunt evangelica...

    f. 45

    Dicit Dominus in Evangelio : « Regina Austri surget in judicio... »

    f. 48

    Incipit du lemme biblique

    « Dicite invitatis... »

    Incipit

    Invitatis, inquam, per scripturam, creaturam et gratiam...

    f. 45v

    Incipit du lemme biblique

    « Dixit Jesus ad quosdam, qui in se confidebant, parabolam hanc : duo homines ascenderunt in templum... »

    Incipit

    Dominus nostrae humilitatis magister ne per superbiam corruamus...

    f. 43v

    Incipit du lemme biblique

    « Ecce positus est hic in ruinam... »

    Incipit

    Legitur in Deuteronomio « gladius meus devorabit carnes ». Gladius iste ex utraque parte acutus...

    f. 45v

    Incipit du lemme biblique

    « Elisabeth impletum... »

    Incipit

    Isaias in persona Johannis dicit : « Posuit os meum... »

    f. 37v

    Incipit du lemme biblique

    « Estote factores verbi... »

    Incipit

    In epistola praecedentis dominicae dictum est...

    f. 99

    Incipit du lemme biblique

    « Et rex David senuerat... »

    Incipit

    Ille qui est alpha et omega, id est principium et finis...

    f. 47

    Incipit du lemme biblique

    « Exiens Jesus de finibus Tyri... »

    Incipit

    Si quis beneficia Domini diligenter attendit...

    f. 44

    Incipit du lemme biblique

    « Gaudium erit in caelo... »

    Incipit

    Ita dicit Jeremias propheta, postmodum vero utilitatem exprimit...

    f. 37v

    Inquit apostolus Paulus : « Mihi absit gloriari... »

    f. 99v

    Incipit du lemme biblique

    « Messis quidem multa, operarii... »

    Incipit

    Dicit Jacobus : « Si quis indiget sapientia... » 455, 46v.

    f. 46v

    Incipit du lemme biblique

    « Nos diligamus Deum... »

    Incipit

    Exhortatio beati Johannis in epistola canonica...

    f. 100v

    Incipit du lemme biblique

    « Postquam consummati sunt dies octo... »

    Incipit

    Ignis est verbum Dei, quod ardet et lucet...

    f. 39

    Incipit du lemme biblique

    « Praeparare in occursum Dei tui... » « Rorate caeli desuper... »

    Incipit

    Per caelum intellegitur sancta Trinitas...

    f. 38

    Incipit du lemme biblique

    « Recumbentibus undecim... »

    Incipit

    In his verbis quod Dominus tantum undecim apparuit...

    f. 99v

    Incipit du lemme biblique

    « Si morem fecerit... »

    Incipit

    Legitur in libro Judicum : « Apparuit Dominus... »

    f. 38v

    Incipit du lemme biblique

    « Super flumina Babylonis... »

    Incipit

    Flumina Babylonis sunt mundanae deliciae...

    f. 46

    Incipit du lemme biblique

    « Surge aquilo... »

    Incipit

    Audivistis in epistola hodierna cum audissent apostoli...

    f. 100

    [...] Tabernaculum namque, quo Deus habitat in nobis et quo nos reficit atque saginat, est sacrae Scripturae pagina...

    f. 1

    Incipit du lemme biblique

    « Verbo Domini caeli firmati... »

    Incipit

    Licet non incongrue mihi forsitan dici possit...

    f. 99

    Incipit du lemme biblique

    « Videns Dominus civitatem flevit... »

    Incipit

    Dicitur in Job quod Deus immanibus, id est superbis...

    f. 47v

    BARTHOLOMAEUS ANGLICUS -- De proprietatibus rerum
    BIBLICA -- Vetus Testamentum Psalmi. Commentarii vel expositiones
    BLOIS (Loir-et-Cher). Chambre des Comptes -- Librairie. Possesseur
    INNOCENTIUS III, papa -- De contemptu mundi
    JACOBUS CARRARIE, canonicus Sanctae Mariae de Vercellis -- Possesseur
    JEAN, frère prêcheur -- Lettre écrite de Verceil à ses parents
    Kyrie noté
    PETRUS CANTOR -- Liber distinctionum (Summa Abel)
    Reliures au chiffre de Louis-Philippe
    Sermons anonymes
    VERCEIL (Italie)
    VERCEIL (Italie) -- Eglise Notre-Dame

Source des données