Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Identifiant Biblissima+ : https://data.biblissima.fr/entity/Q346844
Parchemin, 38 f., une seule main. Jean Gerson, Carmina (1r-24v) et section astrologique
Source des données : BnF Archives et manuscrits
F. 1-24v JOHANNES GERSON, Cantica Peregrini, avec gloses marginales et interlinéaires (ms. Q de l'éd. P. Glorieux : Jean Gerson, Oeuvres complètes, Paris-Tournai, IV, 1962). « [I]ncipit liber Canticorum magistri Johannis de Gersono doctoris theologie ac cancellarii universitatis Parisiensis, que dicuntur Cantica peregrini, et primo epithalamium misticum peregrini theologi et theologie sub typo Jacob et Rachel. Rachel loquitur : Oro per cervos caperasque [sic] campi||... — ... amo te » (éd. cit., 144-146) (1-2) ; — « Carmen ad fratrem Johannem Celestinum germanum suum de causa cavendi [sic pro : canendi]. Advena. Eheu ! perurgent Monice, Monice||... — ... perdidit Atropos » (ibid., 18-19) ; cf. G. Ouy, dans Divinitas, XI (1967), 758 (2-2v) ; — « Carmen jocundum ad excitandum cor in superna. Vernum tempus adest, fac hillaresce||... — ... incolis odas » (éd. cit., 176) (2v-3) ; — « Carmen ad... Gerardum Macheti. Oro tristiciam repelli secli||... — ... Jhesu docente » (ibid., 146) (3) ; — [De luctu bono] lié au chant précédent : « Plora flagitium, memento finis||... — ... decore grato » (ibid., 149) (3v) ; — « Carmen ad magistrum Gerardum Macheti. [Q]uid Gerarde sit in nobis ?||... — ... e stercore tollet » (ibid., 156-157) (3v-4) ; — « Aliud carmen ad eundem de multiplici martirio. Mors martirum laudabilis||... — ... flamini » (ibid., 134) ; cf. Ouy, art. cit., 758 (4-4v) ; — « [C]armen contra pulchritudinem corporis quomodo est occasio ruine in anima. Pulcher Alexi decor tuus viget||... — ... sors miseranda » (éd. cit., 152) (4v) ; — « [C]armen de voluntaria paupertate. Pauperies jure beata||... — ... corda tenere » (ibid., 143-144) (4v-5v) ; — « Carmen ad Petrum Cameracensem cardinalem quomodo hec vita quoddam sompnium est. [P]etre quem totum fronesis replevit||... — ... Culpa reatum » (ibid., 148-149) (5v-6) ; — « Carmen de purificacione sensuum exteriorum. Gaudia queris||... — ... Carneus actus » (ibid., 101-102) ; cf. P. Glorieux, dans Mélanges de science religieuse, X (1953), 5-8 (6v) ; — [Carmen contra minas mordentes] le début manque : « ... Cultum nec proprium vult famule simul||... — ... Noster solus amor Jhesus » (éd. cit., 177) (7) ; — « Carmen in laudem ducis Austrie et studii ejus. Sors miseranda nimis te, Francia diva, fatigat||... — ... fidesque colent » (ibid., 169-170) (7-7v) ; — « Carmen contra tumidum cor et quid sanat illud, similiter et de paciencia. Aspera quis fortuna potest tua dijudicare||... — ... furor efferus » (ibid., 9) (7v-8) ; — « De eodem. Sicut sanctus amor placide conquirit amando||... — ... mors ultima » (ibid., 168) (8) ; — « De eodem. Est paciens melior forti paciensque vincit||... — ... amens enecat » (ibid., 22) (8v) ; — « De eodem et contra superbiam. Cur te distendis ventosa superbia ? Quid te||... — ... et esto tibi » (ibid., 13-14) (8v-9) ; — « Carmen de simplificacione cordis. Vis unde [sic pro : verum] liber cognoscere si simplicetur||... — ... visit humum » (ibid., 177) (9-9v) ; — « Carmen super recogitacione mortis. [C]erne quis es, quid agis, moreris, duc cor in alta||... — ... jugiter ore tuo » (ibid., 10) (9v-10) ; — « Carmen de laude cavendi [sic pro : canendi]. [S]emper in ore tuo sit laus, sint cantica Syon||... — ... ad alta vehet » (ibid., 162-163) (10-11) ; — « Carmen de matrimonio viri cum ancilla, socia et domina. Spiritus est tipice dictus Jacob et varie vir||... — ... si moriatur ita » (ibid., 170-171) (11-11v) ; — « Carmen dicendum tempore temptacionis. Christe Jhesu quid vis tibi||... — ... stabile » (ibid., 11) (11v) ; — « Deploracio studii Parisiensis. [A]ngeli pacis gemitus amaros||... — ... Pallada flete » (ibid., 5-7) ; cf. G. Ouy, art. cit., 757-758 (12-13) ; — « Mutua allocucio duorum fratrum. Se, Lugdune, tua fratres solantur in urbe||... — ... docendo sequax » (éd. cit., 161-162) (13-14) ; — « Carmen super materia indulgenciarum. Arbitrio papa proprio si clavibus uti||... — ... premia perpetua » (ibid., 8) (14-14v) ; — « Carmen super fructu adversitatis. Aut probat aut purgat, vel te tribulacio dampnat||... — ... aut reprobat » (ibid., 9) (14v) ; — « Carmen de elogia [sic pro : elegia] spirituali. Quisquis amans prosam metris ignoscito nostris||... — ... percutit et penetrat » (ibid., 157-158) (15-15v) ; — « [D]esipit an senium repetens puerilia ? Non, sed||... — ... ocia pigra necant » (ibid., 14) (15v) ; — chant lié au précédent : « Prebe fidem Grecis, Delphinus Ariona vexit||... — ... liberasse malis » (ibid., 150-151) (15v-17) ; — « Carmen de vita solitaria. [D]ispersit Dominus vana de sede superbos||... — ... sed socialis onat [sic pro : ovat] » (ibid., 16-18) (17-18v) ; — « Carmen de laude musice. [M]usica divini nova pulsu que fit amoris||... — ... in alta vehit » (ibid., 135-137) (18v-20v) ; — « Carmen de annunciacione dominica et Joseph. [V]enerat illa dies que vitam morte pararet||... — ... Protinus ipse Joseph preciosa morte quievit » [Josephina, D. XII, les 14 premiers vers] (ibid., 95) (20v) ; — « Carmen de annunciacione dominica et Joseph. [P]orcio nature prestancior esse Maria||... — ... salvificans nos » (ibid., 150) (20v-21) ; — « Carmen de s. Joseph. Mira Joseph justi virtus, laus mira, Mariam||... — ... reddit beatos » (ibid., 132) (21-21v) ; — « Felix illa dies toto celeberrima mundo||... — ... gloria detur » (ibid., 28) (21v) ; — [Prosa] « [A]d Joseph mittitur||... — ... Locet in gaudio. Amen » (ibid., 2-3) (22-22v) ; — « Carmen de matrimonio Marie et Joseph. Ut Joseph justi simul et Marie||... — ... Federe nectit » (ibid., 174- 175)(22v-23v) ; — « Carmen de matrimonio Marie et Joseph. Alma Redemptoris mater cui lege superna||... — ... germine complet » (ibid., 4) (23v) ; — « Sequitur metrum contra curiositatem scribendi plures libros. Scribendi quis finis erit. Proth auxia cara [sic pro : anxia cura]||... — ... terminus iste libris » (ibid., 160) (23v-24) ; — « Testamentum peregrini metricum. [G]ratia cui nomen confert insigne Johannes||... — ... Spes mea tu Jhesus es, gratia non opera » (ibid., 104-105) (24-24v).
F. 24v-38 [Effigies septem planetarum] « Prologus. [C]arissime multa tui penes me gratitudine... — ... scribenda rependens » (24v-25) ; — Sept poèmes, un par planète ; chacun de ces poèmes est divisé en deux parties : l'une concernant la planète, l'autre le caractère des enfants nés sous la planète. « [S]aturnus sum alcior aliorum planetarum||... — ... signa plene » ; cf. Walther, Initia carminum, n° 17303, « Compilator. Primus ab ethereo venit Saturnus Olimpo||... — ... amor successit habendi » [VIRG. En., VIII, 319-327] (26) ; « Sequntur pueri Saturni. Qui pueri sub me nati sunt||... — ... et ymago », « Compilator. Saturnus edificat sempermodo lumina ponit||... — ... ille facit » ; cf. MARTIAL. Epigr., IX, 46, 1-4 (26-27) ; — « Sequitur effigies planete Jovis. [J]upiter sum secundus planetarum melior||... — ... vel docebo », « Compilator. Parcius utaris moveo rapiente... — ... insidiemur apris » (27-28) ; « Sequntur pueri Jovis. [O]mnis puer sub me natus||... — ... regimini », « Compilator. Pauca Jovem nuper cum milia forte rogarem||... — ... preces » [MARTIAL. Epigr., VI, 10, extr.] (28-29) ; — « Sequuntur pueri Jovis [sic pro : Sequitur effigies planete Martis]. [M]ars tercius planetarum vocor ||... — ... ibo semper », « Compilator. Ingens flamma rapax libera si manet||... — ... pereunt simul » [JOHANNES GERSON] (Glorieux, éd. cit., IV, 107, extr.) (29-30) ; « Sequuntur pueri Martis. [O]mnes pueri sub me nati||... — ... planete Martis », « Compilator. Mars semel ubi geminos Ilia casta daret||... — ... homo est » (30-31) ; — « Sequitur effigies planete Solis. Solem me nominant multi homines||... — ... speciebus », « Compilator. Solis sunt nuncia quecumque serpencia||... — ... modulis » (31-32) ; « Sequuntur pueri Solis. Oriendo diem illumino||... — ... cum leone », « Compilator. O quam innumeris modis ad ostium||... — ... ludorum ocium » (32-33) ; — « Sequitur effigies planete Veneris. [V]enus vocor sum quintus planetarum||... — ... duodena p[er]lustro », « Compilator. Cum de mulieribus homines nascuntur||... — ... est amanda » (33-34) ; « Sequuntur pueri Veneris. Pueri qui sub me nati sunt||... — ...ut dudum », « Compilator. Deflorat floris speciem pretiumque decoris||... — ... populare » (34-35) ; — « Sequitur effigies planete Mercurii. Mercurius sextus planetarum vocor||... — ... novem in toto », « Multi mortalium per mundi maria||... — ... pecunie » (35-36) ; « Fidelis, velox, libenter doceo||... — ... in hiis », « Compilator. Comendare tuum dum vis michi carmine munus||... — ... plena dato » [MARTIAL. Epigr., VII, 46, extr.] (37) ; — « Sequitur effigies planete Lune. Luna sum infimus planetarum||... — ... septem diebus », « Compilator. [H]ec est inconstans incerta volubilis anceps||... — ... mobilis erret » (37-38) ; la suite manque.
Sur le ms., cf. Glorieux, éd. cit., IV, XXXII-XXXIV.
Source des données : Persée - DER-IRHT, LXXXIV
24v-38r Effigies septem planetarum (même texte que dans le BnF, lat. 3638, f. 92r-98r, sauf que la dernière partie, comprenant les enfants de la Lune, manque en raison de deux feuillets découpés à la suite du f. 38 ; le verso des f. 25-38 a été laissé en blanc).
Colbert
Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.
Ces références bibliographiques ont été récupérées telles quelles des données à la source
Ad Joseph mittitur // In somnis nuntius//...
f. 22
Alma rédemptoris mater cui lege superna//...
f. 23v
Angeli pacis gemitus amaros//...
f. 12
Arbitrio papa proprio si clavibus uti//...
f. 14
Aspera quis fortuna potest tua dijudicare//...
f. 7v
Aut probat aut purgat, vel te tribulatio damnat//...
f. 14v
Carissime, multa tui penes me gratitudine...
f. 24v
Cerne qui es, quid agis, moreris, duc cor in alta //...
f. 9v
Christe Jesu, quid vis tibi // Langueo, cur amo...
f. 11v
Commendare tuum dum vis mihi carmine munus//...
f. 37
Cum de mulieribus homines nascuntur //...
f. 34
Cur te distendis ventosa superbia ? Quid te //...
f. 8v
Deflorat floris speciem pretiumque decoris //...
f. 35
Desipit an senium repetens puerilia ? Non sed //...
f. 15v
Dispersit Dominus vana de sede superbos //...
f. 17
Eheu ! Perurgent Monice, Monice //...
f. 2
Est patiens melior forti patiensque vincit//...
Felix illa dies, toto celeberrima mundo//...
f. 21v
Fidelis, velox, libenter doceo//...
Gaudia quaeris // Cor tibi frustra // Infatuatis // Carnis amore//...
f. 6v
Gratia cui nomen confert insigne Johannes //...
f. 24
Haec est inconstans, incerta, volubilis, anceps//...
f. 38
Ingens flamma rapax libera si manet//...
f. 29
Jupiter sum secundus planetarum melior//...
f. 28
Luna sum infimus planetarum//...
Mars semel ubi geminos Ilia casta daret//...
f. 31
Mars tertius planetarum vocor//...
f. 30
Mercurius sextus planetarum vocor//...
f. 36
Mira Joseph justi virtus, laus mira, Mariam//...
f. 21
Mors martyrum laudabilis // Prae ceteris optabilis //...
f. 4
Multi mortalium per mundi maria //...
Musica divini nova pulsu quae fit amoris//...
f. 18v
O quam innumeris modis ad ostium//...
f. 33
Omnes pueri sub me nati//...
Omnis puer sub me natus//...
Oriendo diem illumino // Nullum stellarum...
Oro per cervos capreasque campi //...
f. 1
Oro tristitiam repelli saeculi //...
f. 3
Parcius utaris, moveo rapiente veredo //...
Pauca Jovem nuper cum milia forte rogarem //...
Pauperies jure beata //...
f. 4v
Petre quem totum phronesis replevit //...
f. 5v
Plora flagitium, memento finis //...
f. 3v
Plus in amore mali carnali foeda voluptas //...
f. 38v
Portio naturae praestantior esse Maria //...
f. 20v
Praebe fidem Graecis, Delphinus Ariona vexit //...
Primus ab aethereo venit Saturnus Olympo //...
f. 26
Pueri qui sub me nati sunt //...
Pulcher Alexi, decor tuus viget //...
Qui pueri sub me nati sunt //...
f. 27
Quid, Gerarde, sit in nobis // ...
Quisquis amans prosam metris ignoscito nostris //...
f. 15
Saturnus aedificat semper, modo lumina ponit //...
Saturnus sum altior aliorum planetarum //...
Scribendi quis finis erit ? Proh anxia cura //...
Se, Lugdune, tua fratres solantur in urbe //...
f. 13
Semper in ore tuo sit laus, sint cantica Sion //...
f. 10
Sicut sanctus amor placide conquirit amando //...
f. 8
Solem me nominant multi homines //...
f. 32
Solis sunt nuntia quaecumque serpentia //...
Sors miseranda nimis te, Francia diva, fatigat //...
f. 7
Spiritus est typice dictus Jacob et varie vir //...
f. 11
Ut Joseph justi simul et Mariae //...
f. 22v
Venerat illa dies quae vitam morte pararet //...
Venus vocor, sum quintus planetarum //...
Vernum tempus adest, fac hilaresce //...
f. 2v
Vis unde liber cognoscere si simplicetur//...
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index