Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 2400

Numérisations

Certains Manifestes IIIF sont enrichis et peuvent contenir un index, une recherche plein texte, ou des annotations. Ils sont signalés ci-dessous par un astérisque au niveau du logo IIIF. Qu'est-ce qu'un Manifeste IIIF ? open_in_new

Collection IIIF

Manifestes IIIF dans cette collection

Numérisation intégrale

Numérisation partielle

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. IVv et V Fragm. de la Chronique autogr. de BERNARD ITIER (Duplès-Agier, Chron. de Saint-Martial , XXXVI et 115-116).

    F. 1 Pièce de vers attr. à ADHEMAR DE CHABANNES : « Perge, libelle,... » (Delisle, dans Not. et extr ., XXXV, 298).

    F. 1-102v AMALARIUS, Liber officialis, avec préf., ép. dédic. et table, suivi du suppl. apocr. ( P. L. , CV, 985-1242 et Mabillon, Vet. anal ., 93-100) (98) ; — Epistolae 8-11 ( M. G., Epist ., V, 259-266) ; cf. Hanssens, dans Ephem. liturg ., XLVII (1933) 239 et 422 (68-70v).

    F. 103 Collectio canonum Herovalliana (Petit, Theodori poenitentiale , I, 102).

    F. 130 De haeresibus christianorum : « Quidam haeretici qui de ecclesia... — ... haereticus appellari potest ».

    F. 131 De ortu et obitu Patrum ( Flor. Casin ., I, 93-96).

    F. 132v Chronicon breve de sex aetatibus mundi : « Adam cum esset... — ... Carolus magnus rex Franciae et imperator Romae », cf. M. G., SS ., II, 256 et IV, 5, Auct. ant ., XIII, 247 et suiv.

    F. 133v-136 et 181v-182 S. CLEMENS, Epistolae ad Jacobum, fratrem Domini, apocr., cf. Jaffé-L. n os 10 et 11.

    F. 136 GERBERTUS, Sermo de informatione episcoporum (édit. Olleris, 269-278).

    F. 137bisv et 182v Annales Engolismenses ( M. G., SS ., IV, 5).

    F. 137bisv S. HIERONYMUS, Epist. ad Damasum et resp., apocr. ( P. L. , XXX, n os XLVII et XLVI).

    F. 138 Liber Pontificalis, recension adhémarienne, cf. Duchesne, L. P. , I, CLXXXII-CLXXXIII ; Mommsen, M. G., Gesta pont. rom ., I, CIV.

    F. 151v « Ordo qualiter episcopus ordinatur », cf. Andrieu, Ordines , I, 18 et 271, suivi du c. 5 de la lettre de ZOSIME à Hesychius de Salone, cf. Jaffé-L. n° 339 et d'un fragm. de s. GREGOIRE.

    F. 152-154 Textes relatifs aux élections épiscopales : « Precipiunt canones ut defuncto... » (152) ; S. AUGUSTINUS, Sermo de ordinatione episcopi (Mai, Nova Patr. Bibl ., I, 217-219) (152v) ; « De electione episcopi secundum Graecos » (153), suivi du récit des élections de s : Euverte et de s. Aignan, év. d'Orléans.

    F. 153v « Commemoratio conciliorum de primo pastore Aquitanorum, Marciale apostolo » (Delisle, dans Not. et extr ., XXXV, 299-300).

    F. 154-162v et 183 ABBO FLORIACENSIS, Collectio canonum ( P. L. , CXXXIX, 473-508).

    F. 163 « De ornamentis ecclesiarum Romae » (jusqu'à Nicolas I er ), cf. Duchesne, loc. cit .

    F. 172v Hymne pascale : « Psallat altitudo caeli... Agnus Dei rex sacerdos... », diff. de Chevalier, n° 15678.

    F. 173 Capitulare ecclesiastici ordinis, cf. Andrieu, Ord. rom ., 10 et 271.

    F. 174 De concilio Aurelianensi, de dogmate ecclesiastico : « In principio creavit Deus... — et in homine Deus ».

    F. 176 Fides Nicaena, suivie des canons.

    F. 177 PELAGIUS, Libellus fidei, attr. ici à s. Jérôme ( P. L. , XLV, 1716-1718).

    F. 177v S. AUGUSTINUS, Sermo apocr. ( P. L. , XXXIX, 2180 CCXXXV).

    F. 178 De Trinitate, extr. de GREGOIRE DE TOURS , Hist. Francor., l. V, c. 44, VI, c. 5 et 40 ( M. G., SS. rer. merov ., I, 234-238, 247-249 et 278-281).

    F. 179v Canones apostolorum ( P. L. , LXVII, 141-148) suivi d'un can. de Laodicée.

    F. 180 Concile de Nicée, rédact. isidorienne (Mansi, II, 685-696).

    F. 182 Regula formatarum, avec l'alphabet numérique grec ( P. L. , CXXIX, 1387).

    F. 182v Liste de conciles, cf. Maassen, dans Sitzungsber. Akad. d. Wiss. Wien , LIV (1866), 217-218 ; — Conciles d'Auxerre, 573-603, c. X-XII, XV, XVII, XXV, XXVI, XIX, XXXIV, XXXVIII ( M. G., Conc ., I, 180-182) ; Tours, 567, c. XXV fragm. ( ibid ., 134).

    F. 183 Capitulare ecclesiasticum, 818-819, c. 10 ( M. G., Capit ., I, 277).

    F. 183v FIRMICUS MATERNUS, Consultationes Zacchaei et Apollonii, incompl., avec prol. (Ms. L de Morin, dans Flor. Patrist ., XXXIX).

    F. 199 Abrégé de CASSIEN, Collationes I-II, avec prol., cf. C. V. , XIII, 3-65.

Intervenants

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • CASTALDI, Lucia (éd.), CHIESA, Paolo (éd.) (2005), La trasmissione dei testi latini del Medioevo : Te. Tra. 2, Firenze, SISMEL-Edizioni del Galluzzo (Millennio Medievale, 57), ici p. 6, 14
  • GRIER, James (2003), "Adémar de Chabannes, Carolingian Musical Practices and Nota romana", Journal of the American musicological society, 56, n° 1, p. 43-98, ici p. 56, 68 (https://doi.org/10.1525/jams.2003.56.1.43, https://www.jstor.org/stable/10.1525/jams.2003.56.1.43)
  • GRIER, James (2006), The musical world of a medieval monk : Adémar de Chabannes in eleventh-century Aquitaine, Cambridge, Cambridge University Press, ici p. 19 (note n° 49), 278 (note n° 14), 297, 336 (https://doi.org/10.1017/CBO9780511481802)
  • JONES, Christopher Andrew (2001), A lost work by Amalarius of Metz : interpolations in Salisbury, Cathedral Library, Ms 154, London, Henry Bradshaw society, ici p. 296
  • JULLIEN, Marie-Hélène (éd.), PERELMAN, Françoise (éd.) et al. (1994), Clavis Scriptorum Latinorum Medii Aevi. Auctores Galliae (735-987), t. I (Abbo Sangermanensis – Ermoldus Nigellus) | Clavis des auteurs latins du Moyen Âge, Territoire français (735-987), t. I (Abbon de Saint-Germain – Ermold le Noir), Turnhout, Brepols, ici p. 119, 124, 126-128, 134
  • KÉRY, Lotte (1999), Canonical collections of the early Middle ages (ca. 400-1140) : a bibliographical guide to the manuscripts and literature, Washington (D.C.), Catholic university of America press (History of medieval canon law, 1), ici p. 55, 199 (https://archive.org/details/canonicalcollect0000kery)
  • MORDEK, Hubert (1995), Bibliotheca capitularium regum Francorum manuscripta : Überlieferung und Traditionszusammenhang der fränkischen Herrschererlasse, München, Monumenta Germaniae historica (Monumenta Germaniae Historica. Hilfsmittel, 15), ici p. 1038 (https://capitularia.uni-koeln.de/cap/publ/resources/Mordek_Bibliotheca_1995.pdf)
  • MORDEK, Hubert (2000), Studien zur fränkischen Herrschergesetzgebung : Aufsätze über Kapitularien und Kapitulariensammlungen, ausgewählt zum 60. Geburtstag, Frankfurt am Main, Peter Lang, ici p. 50
  • NUVOLONE, Flavio G. (1985), "Il sermo Pseudoambrosiano e il sermo Giberti philosophie papae urbis Romae qui cognominatus est silvester de informatione episcoporum", dans Gerberto : scienza, storia e mito, Bobbio, Ed. degli "Archivi storici bobiensi", p. 379-565, ici p. 380, 388, 404, 494
  • REYNOLDS, Roger E. (1983), "Image and Text, The Liturgy of Clerical Ordination in Early Medieval Art", Gesta, 22, n° 1, p. 27-38, ici p. 35 (https://doi.org/10.2307/766950, https://www.jstor.org/stable/766950)
  • RICHÉ, Pierre (2004), Abbon de Fleury : un moine savant combatif (vers 950-1004), Turnhout, Brepols, ici p. 75 (note 20), 284 (https://doi.org/10.1484/M.STMH-EB.5.112325)
  • SAENGER, Paul Henry (1997), Space between words : the origins of silent reading, Stanford (Calif.), Stanford university press, ici p. 147, 158, 159, 225 (https://archive.org/details/space-between-words-the-origins-of-silent-reading)
  • WERNER, Karl Ferdinand, PARAVICINI, Werner (éd.) (1999), Einheit der Geschichte : Studien zur Historiographie, Sigmaringen, J. Thorbecke, ici p. 254 (https://perspectivia.net/publikationen/bdf/paravicini_werner-einheit)

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Adam, cum esset centum triginta annorum, genuit Seth...

    f. 132v

    In principio creavit Deus caelum et terram et aquam ex nihilo et cum adhuc aquam...

    f. 174

    Perge, libelle, tuo te gnaro reddi magistro/...

    f. 1

    Praecipiunt canones ut, defuncto civitatis episcopo, primum...

    f. 152

    Psallat altitudo caeli, psallant omnes angeli...

    f. 172v

    Quidam haeretici, qui de ecclesia recesserunt, ex nomine suorum auctorum...

    f. 130

    ABBO FLORIACENSIS abbas -- Collectio canonum
    ADEMARUS CABANNENSIS -- Versus
    ADEMARUS CABANNENSIS -- Copiste
    Alphabet -- Grec
    AMALARIUS -- De ecclesiasticis officiis
    AMALARIUS -- Epistolae
    ANIANUS (s.), ep. Aurelianensis -- Election
    ANNALES ENGOLISMENSES
    AUGUSTINUS (s.) -- Sermones
    BERNARDUS ITERII -- Chronique de Saint-Martial
    CANONES APOSTOLORUM
    Capitulaire ecclésiastique (818-819)
    CASSIANUS (s. Johannes) -- Collationes
    CHRONICON BREVE DE SEX AETATIBUS MUNDI
    CLEMENS I, papa (s.) -- Epistola ad Jacobum, fratrem Domini
    Collection canonique -- Herovalliana
    CONCILE -- Liste
    CONCILE -- Auxerre (573-603)
    CONCILE -- Laodicée
    CONCILE -- Nicée
    CONCILE -- Tours (567)
    CONSULTATIONES ZACCHAEI ET APOLLONII
    DAMASUS I, papa (s.) -- Epistolae ad Hieronymum
    DE ORNAMENTIS ECCLESIARUM ROMAE BREVIS COMMEMORATIO
    Election épiscopale
    EVURTIUS (s.), ep. Aurelianensis -- Electio
    FIRMICUS MATERNUS (pseudo) -- Consultationes Zacchaei et Apollonii
    GREGORIUS TURONENSIS (s.) -- Historia Francorum (extr.)
    Hérésie -- « De haeresibus christianorum »
    HIERONYMUS (s.) -- Epistolae
    LIBER PONTIFICALIS -- Recension adémarienne
    LIMOGES (Haute-Vienne) -- Abbaye Saint-Martial Possesseur
    MARTIALIS (s.), ep. Lemovicensis -- Apostolicité
    ORDINAIRE (Liturgie)
    ORDINES ROMANI
    PELAGIUS -- Libellus fidei
    REGULA FORMATARUM ATTICI
    Reliures XVIIIe s. aux armes royales
    SERMO DE INFORMATIONE EPISCOPORUM
    SYMBOLE DE NICEE
    VATICAN -- Bibliothèque Vaticane
    VITAE PATRUM -- Excerpta
    ZOSIMUS, papa -- Epistolae

Sources des données