Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3129

  • Titre attesté :
    • Nicolaus de Clamengiis, Epistolae.
  • Autre libellé du document :
    • France, Paris, Bibliothèque nationale de France, Manuscrits, Latin, 3129
    • Paris, Bibliothèque nationale de France, Manuscrits, Latin, 3129
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3129
    • Paris. BnF, Latin 3129
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Nicolas de Clamanges (1355?-1437) | Gontier Col (1350-1418)
  • Date de fabrication :
  • Support : Papier, sauf le 1er et le dernier f. de chaque cahier en parchemin.
  • Composition :
    • 300 ff. à 2 colonnes.
  • Format :
    • 300 × 210 mm.
  • Aspects codicologiques :
    • Initiales réservées. Réclames à chaque cahier. — Les lettres ne sont pas numérotées. — Foliotation ancienne en chiffres romains, moderne en chiffres arabes à l'encre rouge. Le f. 298 est blanc. — Au f. 1 ancienne cote : « 330 ». 300 ff. à 2 colonnes. 300 × 210 mm.
  • Reliure :
    • Demi-reliure chagrin rouge au chiffre de Louis-Philippe.

Numérisations

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Exemplaire mal relié ; le texte se lit : ff. 1-157v, 167, 159-166v, 158, 168-297v. (éd. Lydius, 1613, avec quelques var. et Coville, Recherches sur quelques écrivains du XIVe et du XVe s.)

    F. 1-38v Début du recueil analogue à celui des mss. Latin 3127, f. 1-26 et 3128, f. 1-41, avec var., et à l'exception de la lettre n° 11 de l'éd. Lydius, représentée par une rubrique et un renvoi (f. 31) ;

    F. 38v-127v (Lydius, n° 17) (38v-45v) ; — (ibid., n° 18-35) (45v-72v) ; — (ibid., n° 39-46) (72v-84) ; — (ibid., n° 48) (84) ; — (ibid., n° 53-54) (84-86) ; — (ibid., n° 56-60) (86-97v) ; — (ibid., I, 169-174) (97v-100v) ; — (ibid., n° 61-75) (100v-127v) ;

    F. 127v-176 Partie du recueil analogue au ms. Latin 3128, f. 142-209, avec var.

    F. 176-191v (Lydius, n° 112-130) (176-186) ; — (ibid., n° 82-88) (186-189v) ; — (ibid., n° 131) (189v-190) ; — (ibid., n° 55) (190-191v) ;

    F. 191v-203v Partie du recueil analogue au ms. Latin 3128, f. 233v-253.

    F. 203v-209v « Exhortacio ad resistendum contra Machometicos. Cogunt me, o principes incliti... — ... necessitatis articulo mementote » ; cf. mss. Troyes, 1497 ; Montpellier, Ec. Méd., 87, f. 226 (203v-204v) ; — « Ad Symonem de Bergeriis. Nichil jam michi... — ... valere semper opto. Datum Pruvini » (Coville, op. cit., 315-316) (204v-205) ; — « Item ad eundem. Tuo exhilaratus sum... — ... preceptori vicino suo » (Coville, op. cit., 316-317) (205) ; — « Ad Johannem prepositum Insulensem regium secretarium. Unde tibi commodius... — ... vice verbi panderet » (Coville, op. cit., 289-290) (205-205v) ; — « Ad Johannem prepositum Insulanum. Quanquam lues hoc... — ... prisci temperaturam vocant. Vale. Datum Avinioni » (Coville, op. cit., 291-292) (205v) ; — « Item ad eundem. Sepe lacius scribere... — ... hic metham figo. Vale. Datum Avinioni » (Coville, op. cit., 294) (205v-206) ; — « Ad Gontherum Colli regis secretarium. Nulla tibi queo... — ... per te rescriptum. Vale. Datum Avinioni » (Coville, op. cit., 303-304) (206) ; — « Ad prepositum Insulensem gratiarum actio de benivolencia erga fratrem exhibita. Non ferebat tempus... — ... ipsum verbis aperui. Vale. Datum Lingonis » (Coville, op. cit., 296-297) (206-206v) ; — « Ad eundem prepositum Insulensem brevis ac rare scripture excusacio propter litium involucra. Non est quod... — ... Gontherum saluta ceterosque amicos. Datum Lingonis » (Coville, op. cit., 299-300) (206v) ; — « Ad eundem Johannem prepositum Insulensem. Sicut brevem epistulam... — ... invigila. Vale, salutem meo nomine amicis nuncians, et, si Deus votis annuerit, me cito apud te futurum expecta. Datum Lingonis » (Coville, op. cit., 301 avec var.) (206v) ; — « Ad Gontherum Colli regium secretarium de quodam libello sibi per eum misso, cujus quidem libri nomen ignorabat. Retulit michi tuis... — ... permolesta perhibuerunt. Vale. Datum Lingonis » (Coville, op. cit., 309-310) (206v-207) ; — « Ad eundem excusacio tardioris scripture... Diuturna tuis... — ... amicis auxilioque eget. Vale. Datum Lingonis » (Coville, op. cit., 307-308) (207-207v) ; — « Item ad eundem Gontherum de frequentibus sibi missis litteris... Jam ut arbitror... — ... eciam nugas postulas. Vale. Datum Lingonis » (Coville, op. cit., 305) (207v) ; — (Lydius, n° 36-38) (207v-208v) ; — (ibid., n° 47) (208v) ; — (ibid., n° 49-52) (208v-209v).

    F. 210-229v « Incipiunt epistule per Nicolaum de Clamengiis sub nomine universitatis studii Parisiensis composite, que prima illius fuerunt opuscula. Prima ad Karolum sextum regem Francorum, de tribus viis pro scismatis sedacione per dictam universitatem memorato regi presentatis. Christianissimo... Quamquam majorum nostrorum... — ... desideratum quamproxime teneamus » (Denifle et Chatelain, Chart. Univ. Paris., III, 617-623 avec var.) (210-216) ; — « Secunda epistula ad dominum Clementem septimum Romanum pontificem, trium superiorum viarum insinuativa, ad ecclesiasticamque pacem hortativa, ubi eciam de turbatoribus fit conquestio... Coegit tandem nos... — ... majori diligencia vigilaveritis » (ibid., 631-633 avec var.) (216-217) ; — « Tercia epistula ad eundem dominum Clementem, in qua apud eum fit conquestio quod epistulam superiorem venenosam appellaverit. Paucis ab hinc... — ... in Petri cathedra ociosam sedisse » (ibid., 634-636 avec var. considérables) (217-218) ; — « Quarta epistula ad capitula cathedralium ecclesiarum regni Francie, in qua ad pacem ecclesie cum ipsa universitate procurandam admoventur, et ad publicas preces ac processiones super hoc agendas. Justum erat, venerabiles... — ... hominibus bone voluntatis » (Du Boulay, Hist. Univ. Par., IV, 712-713) (218-218v) ; — « Quinta epistula ad magistros et doctores studii Coloniensis, in qua ad eorum litteras respondet universitas Parisiensis. Litteras, magistri venerabiles... — ... et intelligencias vestras » (Chart. Univ. Paris, III, 629 avec var.) (218v-219v) ; — « Sexta epistula ad collegium cardinalium post nunciatam mortem domini Clementis transmissa, in qua rogantur ut a nova supersedeant electione donec sit alterius partis voluntas explorata. Etsi firmam, reverendissimi patres... — ... properancius eligendo ingesserunt » ; cf. Chart. Univ. Paris, ibid ., 636, n° 1694 (219v-220) ; — « Septima epistula ad Johannem regem Aragonie, responsoria ad ejus litteras cum gratiarum actione, et ad constanter pro unione laborandum cohortatoria. Gratissimas regalis vestre... — ... restitutam viderimus » (Du Boulay, op. cit., IV, 719 (220-220v) ; — « Octava epistula ad dominum Benedictum XIII, ad Romani pontificatus apicem recenter electum, ad vigilanter pro ecclesiastica unitate laborandum vehementer exhortans. Quamquam, pater beatissime... — ... exitumque feliciter terminet » (D'Achery, Spicilegium, I, 772-773 ; Du Boulay, op. cit., IV, 714) (220v-222) ; — « Incipit nona epistula ad eundem dominum Benedictum de commendacione atque extollentia vie cessionis voluntarie super universas alias, multis ex causis ac radicibus, non alias vias improbando alias oblatas, sed factu atque execucione difficiles ostendendo. Sanctissimo... domino Benedicto... Universitas studii Parisiensis ... Quoniam, pater beatissime, ante aliquot menses... — ... oportuerat altiori voce. Expliciunt epistule per N. de Clamengiis sub nomine universitatis Parisiensis circa materiam ecclesiastice unitatis edite » (Du Boulay, op. cit., IV, 740-748) (222v-229v) ; le texte manuscrit s'écarte sensiblement du texte imprimé ; cf. A. Combes, Jean de Montreuil, Paris, 1942, 625-633.

    F. 229-235v « Incipit liber de Filio prodigo per eundem [N. de Clamengiis] compositus. Audite, o penitentes... — ... et inventus est » (Lydius, I, 109-121).

    F. 235v-240v « Ad Radulphum de Porta de fructu heremi epistula. Doceri per me desideras... — ... odorifere expers fragancie » (ibid., 121-132).

    F. 240v-246 « Sequitur de prosperitate adversitatis epistula. Cum maxime predicatoris... — ... opilabit os suum » (ibid., 132-143).

    F. 246-254v « Incipit liber de novis festivitatibus. Non puto conveniens ...— ... suspicione carencia cohortari » (ibid., 143-160).

    F. 254v-262v « Ad Johannem de Pedemontium de studio theologico exhortacio. Non fuit animus... — ... minus fuerit explicatum » (D'Achery, Spicil., I, 473-480).

    F. 262v-265 [De morte Floridani et Elvidis] « Incipit descriptio rei cujusdam mirabilis que in Galliis accidisse ferebatur. Rem recenti uti ...— ... veniam nequaquam abnuisse » (Hommey, Supplementum Patr., Paris, 1684, 508-518) ; cf. Coville, op. cit., 209-215.

    F. 265-266v « Incipit sermo de sanctis Innocentibus. Nota est tiranni... — ... consortes efficiat Jhesus Christus... qui cum etc. » ; cf. ms. Latin 3132 A, f. 88v-91.

    F. 266v-279 « Incipit liber de ruina et reparacione Ecclesie. Cum hesterno die... — ... ad consummacionem seculi » (Coville, Le Traité de la ruine..., Paris, 1936, 111-156 ; Lydius, I, 4-28).

    F. 279-287v « Incipit liber de labsu [sic] et reparacione justicie. Jam dudum, princeps... — ... medulam norunt eligere. Explicit tractatus de lapsu et reparatione justicie » (Lydius, I, 41-52).

    F. 287v-291 Orationes. « Sequitur oratio quedam ad Deum. Deus, Deus meus, respice... Immo quare ego... — ... vivis et regnas benedictus. Amen » (288) ; — « Alia oratio : Erravit, Domine, oris... — ... benignitate largiri dignare. Amen » (288-288v) ; — « Oratio preambula ad canonicum servicium septem horarum, dicenda a vero ecclesiastico priusquam oras ipsas incipiat. Septies in hac die... — ... benedictione implere digneris » (289) ; — « Oratio excitatoria ad surgendum ora matutinali pro matutino officio in ecclesia vel alibi persolvendo. Expergiscere o anima mea... — ... lucis gaudia pervenire » (289-289v) ; — « Oratio dicenda ante horam primam. Da michi Domine... — ... transire concedat » (289v-290) ; — « Oratio(nes) dicenda ante horam tertiam. Domine qui ora... — ... pre oculis habentem » (290) ; — « Oracio dicenda ante horam sextam. Deus virtutum fortis... — ... auspicio salvus evadere » (290-290v) ; — « Oracio dicenda ante horam nonam. Deus scientiarum... infunde mihi... — ... tua docueris eum » (290v) ; — « Oracio dicenda ante vespertinum servicium. Deus fons et origo... — ... claritatis semper illustret » (290v-291) ; — « Oracio ante completorium dicenda circa solis occasum. Ecce jam solis... — ... in ore meo perseveret. Amen » (291). (J. Leclercq, dans Rev. d'Asc. et de Mystique, t. XXIII, 1947, 174-183).

    F. 291-292v « Incipit epistula preambula ad librum de lapsu et reparacione justicie, ad serenissimum principem et illustrem Philippum ducem Burgondie. Fama tue virtutis... — ... presidium ferre accelera. Explicit epistula preambula ad librum de lapsu et reparacione justicie regni Francorum ad ducem Burgundie directa, que sic incipit : Jamdudum, princeps illustris, ante annos bissenos etc. » (Lydius, p. 37-40) ; cf. f. 279.

    A la suite : « Expliciunt epistule magistri Nicolai de Clamengiis cantoris Baiocencis, finite anno Domini M° CCCC°LVII° » (292v).

    F. 293-299v Tables. « Incipit tabula epistolarum in hoc volumine contentarum, quarum prima... — ... Ad Johannem de Arconvalle... incipit : Non dubito » ; pour les ff. 1-209v (293-297) ; — « Sequitur tabula aliarum epistularum... — ... Item epistula preambula... Fama tue. Explicit tabula epistolarum in hoc libro contentarum » ; pour les ff. 210-292 (299-299v).

    F. 299v-300v « Meas frequentes exigis... — ... deficientibus subsidiis superesse. Vale. Datum Avinioni » (Lydius, n° 11) (à insérer au f. 31 ; cf. la note marginale, ibid.).

    Consulter la Table des incipit pour le détail des lettres et traités de Nicolas de Clamanges. Sur ses oeuvres, cf. P. Glorieux, dans Mélanges offerts à M. D. Chenu, Paris, 1967, 291-310. P. 310, Glorieux dit sujette à caution l'attribution à Nicolas des traités De Antichristo ; cf. mss. Latin 3127, f. 107-108 ; 3128, f. 251v-253 ; 3129, f. 202v-203v ; 3130, f. 201-202 ; 3131, f. 35-37 ; 3132, p. 569-573, et Exhortatio ad resistendum contra Machometicos ; cf. mss. Latin 3129, f. 203v-204v et 3132, p. 573-576.

    La lettre (éd. Lydius, n° 7) est une lettre de Gonthier Col rédigée par Nicolas de Clamanges ; cf. mss. Latin 3127, f. 13-14 ; 3128, f. 21-22v ; 3129, f. 20-22 ; 3130, f. 20-21v ; 3131, f. 61v-63v ; 3132, p. 37-41 ; 3625, f. 176v.

Intervenants

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Abiisse te gratia legationis in Germaniam...

    f. 55v

    Accepi non sine magna animi jucunditate...

    f. 115

    Ad te necdum mense emenso de mea convalescentia...

    f. 157

    Ad vos nunc mihi, o clarissimi Galliarum principes...

    f. 82v

    Adsentior existimationi tui, amicorum optime...

    f. 161

    Audieram jam Petrum Colli germanum tuum Constanciae esse...

    f. 166v et 158

    Audio te cum Martha actuosa...

    f. 171v

    Audio te summopere laborare supramodumque niti...

    f. 29v

    Audite, o paenitentes, sermonem de fratre vestro, de filio scilicet prodigo...

    f. 1

    Audivi adversa quae pertulisti...

    f. 156v

    Babylone fugiendum esse secundum utriusque Testamenti admonitionem...

    f. 150

    Belgica me genuit, docuit Parisea tellus//...

    f. 115

    Bene admones de generalibus Patrum Synodis...

    f. 169v

    Bene mecum quamvis non mea ex voluntate Deus agit...

    f. 84

    Bene vim summamque accepis meae petitionis...

    f. 145v

    Christe, graves sponsae semper miseratae labores//...

    f. 196v

    Coegit tandem nos, Pater beatissime, Christi fides...

    f. 10v

    Cogor, principes orthodoxi catholicique pontifices, vosque christianae religionis ceteri cultores...

    f. 201

    Cogunt me, o principes incluti et viri militares...

    f. 203v

    Conditur hic Jacobus Noviani ruris alumnus//...

    f. 115

    Consolatae me sunt vehementer tuae litterae...

    f. 102

    Conturbavit mirum in modum animum meum...

    f. 176

    Crebras me occupatum litteras postulas...

    f. 52v

    Credebam te Eutrapelum esse meliorem...

    f. 167

    Cum hesterno die sacrorum eloquiorum codicem...

    f. 88

    Cum maxime praedicatoris officium sit et prosperis adfluentibus ad timorem...

    f. 43

    Cum omnibus in terris omnes qui ingenio...

    f. 82v

    Cupio tibi aliquid scribere. Id enim magnopere a me exegisti...

    f. 167v

    Da mihi, Domine, hora prima hujus diei spiritum intellectus...

    f. 94

    De morte optimi Jacobi nobis ambobus amicissimi...

    f. 113v

    De nova rursus inter nostros optimates pacis conciliatione...

    f. 153v

    De tua et Radulphi concertatione jam fama...

    f. 147

    Debueras teque promisso constrinxeras...

    f. 209v

    Delectatus sum vehementer, princeps illustris...

    f. 86

    Delectavit me vehementer tuus stilus...

    f. 105v

    Desideras aliquid tibi per me scribi...

    f. 163v

    Desideratissimi adventus tui meus longa exspectatione exhilaratus animus...

    f. 175v

    Incipit du lemme biblique

    Deus, Deus meus respice in me... (Ps. XXI, 2).

    Incipit

    Immo quare ego te prior...

    f. 288

    Deus fons et origo totius pietatis...

    f. 95v

    Deus scientiarum, Domine, in quo sunt omnes thesauri sapientiae...

    f. 95

    Deus virtutum fortis et potens, a quo omnis fortitudo et potentia...

    f. 94v

    Dici satis non posset quantum ista postrema vernalia...

    f. 158

    Diuturna tuis a penatibus legationis...

    f. 207

    Doceri per me desideras, qui ita in solitudinibus atque in eremo...

    f. 24

    Domine, qui hora diei tertia Spiritum sanctum tuum...

    f. 94

    Ecce jam solis occubitus noctem...

    f. 29v

    Ecce me iterum reducam, fons meus accepit...

    f. 144

    Epistolam meam quam te saepius lectitasse ais...

    f. 190

    Erravit, Domine, ovis misera, ovis morbida...

    f. 91v

    Est quidam ex pontificis maximi familiaribus...

    f. 208

    Est vir omnium linguis ac laudibus...

    f. 165v

    Etsi firmam, reverendissimi patres, animo...

    f. 15v

    Etsi te multae occupationes in diversa rapiunt...

    f. 84

    Exiit tempus indutiarum quas a te ante aliquot dies...

    f. 92v

    Expergiscere, o anima mea, expergiscere...

    f. 93

    Fama tuae virtutis, celeberrime, quae te ubique...

    f. 267

    Famam vulgatissimam volitare omniumque jam ora...

    f. 138

    Fidem tibi habeo, amice fidissime, meae consolationis...

    f. 121

    Frater Reginaldus, tua mihi non dico munuscula...

    f. 88v

    Fronde super viridi locus est in gramine amoeno //...

    f. 199

    Gaudeo quod studio et eruditioni sedulam te dare operam...

    f. 71

    Grandis, pater beatissime, et forsitan multorum existimatione...

    f. 43v

    Gratissimas regalis vestrae magnificentiae, princeps serenissime, litteras...

    f. 16v

    Gratulor plurimum tuis fructuosis occupationibus...

    f. 90v

    Gravem esse pestilentiam Parisius accepi...

    f. 58v

    Heri primum ex ea legatione in quam a multis jam temporibus...

    f. 42

    Heu dilecte mi, heu dilecte votorum meorum...

    f. 179

    Hodie redditae sunt tuae litterae...

    f. 131

    Ignosci per te mihi postulo si hoc tempore...

    f. 92v

    [...] Immo quare ego te prior...

    f. 288

    ingentes utrique vestrum gratias ago...

    f. 62v

    Jam suspensa ferant salices laeta nostra organa //...

    f. 114

    Jam ut arbitror, Gonthere mi dulcissime, de me quaeri non debes...

    f. 207v

    Jamdudum, princeps illustris, ante annos...

    f. 96

    Janua quam perhibent Jano condente locatam //...

    f. 198

    Jocos iterum fabulasque proponis...

    f. 69

    Justum erat, Ambrosi, si saperes aut boni in te viri imaginem...

    f. 61v

    Justum erat, venerabiles domini fratresque in Christo carissimi...

    f. 13v

    Laetificaverunt me litterae tuae per hunc tuum Jacobum ad me perlatae...

    f. 176

    Laetificavit me tua brevis chartula per notarium...

    f. 162

    Laetus admodum nuper accepi quodam nostro amico...

    f. 142

    Legi gaudens Jacobi nostri transmissam ad me de Bononia epistolam...

    f. 100v

    Libet ex ea re has ordiri litteras...

    f. 123v

    Litteras, magistri venerabiles, vestra nobis ex parte directas...

    f. 14v

    Litteras tuas suavissimas et tui in me sincerissimi atque benivolentissimi adfectus...

    f. 169v

    Litteris tuis perspectis animus meus ingenti gaudio exsultavit...

    f. 70

    Locus iste valde amoenus est...

    f. 72v

    Magnam mihi tua visitatio consolationem adtulit...

    f. 172v

    Magnam, Stephane dilectissime, ex tuis litteris cepi voluptatem...

    f. 67v

    Magno ante tuas litteras novissimas...

    f. 167v

    Magno et incredibili tremore meum animum...

    f. 155

    Magnum mihi horrorem terribilis ac repentinus obitus...

    f. 65v

    Mallem tibi laetiora scribere, sed nunc...

    f. 74

    Meas frequentes exigis litteras...

    f. 28

    Memini me ante aliquot menses...

    f. 148v

    Memini quando a tuo discessi comitatu...

    f. 208v

    Mirabar admodum unde tibi in mentem venisset...

    f. 192v

    Mirabar quaenam illae essent occupationes...

    f. 166v

    Miraris, amice dilectissime, dolensque quereris...

    f. 63v

    Miraris, dilectissime Gonthere, et humanum aliquid passus...

    f. 42v

    Miratus sum inter tantam laborum adsiduitatem...

    f. 174v

    Mirum est inter urbanos tumultus...

    f. 135

    Missa per me tenuissima munuscula...

    f. 168

    Multa jam de speculatorum neglegentia...

    f. 119v

    Multa mihi in praesulibus nostris hodiernis...

    f. 81v

    Multa, pater beatissime, super hujus exsecrandi schismatis sedatione...

    f. 179v

    Multi evoluti sunt dies ex quo incommoda valitudine...

    f. 157

    Nescio quo referente accepisse te dicis...

    f. 75

    Nescio si umquam quiescent mei aemulatores...

    f. 190

    Nihil jam mihi superesse videtur...

    f. 204v

    Nisi me, patres in Christo venerandissimi, ardor maximus...

    f. 176

    Non cassae aut futilis fidei tua deputanda esse...

    f. 173v

    Non congruum esse arbitror dum ceteris meis scriptis...

    f. 209

    Non dubito tuam erga me jamdudum multis argumentis spectatam amicitiam...

    f. 209v

    Non egent responso tuae litterae...

    f. 161v

    Non egent tua scripta ex doctrinae pariter ac eloquentiae uberi...

    f. 152

    Non est quod prolixius nunc tibi scribam...

    f. 206v

    Non ferebat tempus multa scribere...

    f. 206

    Non fuit animus, vir diserte, quando ad tuam...

    f. 94

    Non meum, princeps christianissime, fugit animum...

    f. 41v

    Non puto conveniens esse quod cum prudentiorum venia...

    f. 62v

    Nosse multum cupio quae circa te aguntur...

    f. 65

    Nosti suas Ciceronem epistolas hoc more ordiri...

    f. 53v

    Nota est tyranni Herodi. Volo enim regem dicere...

    f. 88v

    Nova dona donis cumulas prioribus...

    f. 169

    Novum me esse scito oeconomum et talem...

    f. 31v

    Novum quidem, patres...

    f. 75

    Nulla tibi queo nova scribere...

    f. 29v

    Nuper quod te non latuisse...

    f. 77v

    O tandem, dilecte, veni ; tibi floriger annus//...

    f. 168

    Ob eam rem dixi multis posse videri efficacius...

    f. 158vf. suite 168

    Paucis abhinc, pater beatissime, diebus exactis...

    f. 12

    Perlatum ad me est te placiti...

    f. 174

    Perpulchras, pater reverendissime, litteras tuas multa dicendi copia...

    f. 52v

    Placuerunt mihi tuae litterae tui ad eloquentiam apti ingenii...

    f. 170v

    Post gravem nimium periculosamque valetudinem...

    f. 30v

    Postulas ut inter hos tam copiosos angustiarum aculeos...

    f. 191v

    Quaeris a me, pater optime, ut consolatoriam...

    f. 64

    Quamquam abbas et conventus monasterii Sorinensis...

    f. 178v

    Quamquam et jam antea regni hujus...

    f. 103v

    Quamquam lues hoc in loco saeviat valde infesta...

    f. 68

    Quamquam majorum nostrorum revocata ante oculos exempla...

    f. 2

    Quamquam, pater beatissime, quando ad nos primum perlata fuit...

    f. 17v

    Quamquam semper haec nostrorum principium certamina...

    f. 109v

    Quamvis tanta inter nos ut memoriter tenes...

    f. 171

    Quanta me laetitia adfecerint...

    f. 164v

    Quanto zelo quantisque votis pacem Ecclesiae...

    f. 162

    Qui me dudum in curia agentem...

    f. 84v

    Quia hesterno die hanc urbem ingressus...

    f. 68v

    Quod in superiori epistola, pater venerabilissime, ne nimia...

    f. 15v

    Quod me obnixe rogandum putasti...

    f. 116

    Quod postremum in tuis litteris posuisti...

    f. 37v

    Quoniam in toto jam prope orbe fide...

    f. 131v

    Quoniam, pater beatissime, ante aliquot menses vestro adhuc antecessore...

    f. 20

    Quoniam, princeps illustris, ego humilis sortis homuncio...

    f. 193v

    Quoniam tu creditor avarus et tua metuens...

    f. 170

    Redditae sunt mihi modo quaedam litterae tuae...

    f. 207v

    Rem recenti uti accipio eventu gestam...

    f. 89

    Retulit mihi tuis, ut aiebat, ex verbis regiorum...

    f. 207

    Rupis in horrendae scopulis locus altus ad auras //...

    f. 200

    Saepe latius scribere credidi sed alia...

    f. 24v

    Satis ex quibusdam meis scriptis perspicere...

    f. 173

    Sentire cogor et credere, dilecte praeceptor, tantos hos...

    f. 97

    Septies in hac die laudem dicam tibi, Domine...

    f. 92v

    Si apud Hircanos aut Getas aut barbaras alias agerem nationes...

    f. 79v

    Si erga te solito longiores meus stilus ferias habuit...

    f. 177

    Si mea ulla in te merita praecessissent...

    f. 208v

    Si quemadmodum meae res se habeant...

    f. 38

    Si quibusdam, princeps inclute, ad tuam ante aliquot annos serenitatem...

    f. 38v

    Sicut brevem epistulam misisti, ita brevem refero...

    f. 42v

    Sicut nauta in mediis pelagi fluctibus...

    f. 178v

    Suavem dudum tuam sessionem...

    f. 188

    Summo tuae reverendissimae meritoque dilectissimae paternitatis...

    f. 79

    Superiori epistola quam nuper ad te misi...

    f. 140v

    Tandem aliquando tuas litteras diu ac multum desideratas...

    f. 196v

    Tempus hoc quod praesenti cursu jam volvitur...

    f. 89v

    Ternas a te parvo temporis spatio litteras...

    f. 73v

    Tuae non immerito congratulor occupationi...

    f. 117v

    Tuas lacteo eloquentiae de fonte manantes...

    f. 92v

    Tuas pridie litteras accepi quibus incredibilia...

    f. 67

    Tuas simul cum suavissimis aromatibus suavissimas litteras...

    f. 134

    Tuo exhilaratus sum vehementer scripto...

    f. 205

    Turbabare nuper quod malitiam temporum nostrorum nimis exaggerabam...

    f. 53

    Tuum cum Domino Cameracensi ad nos adventum...

    f. 75

    Unde tibi commodius scribere ordiar...

    f. 66v

    Ut tibi stomachum, Germani loco, dilecte amice...

    f. 47

    Veniam per tuam dilectissimam caritatem mihi dari...

    f. 173v

    Verebar illam ad te ingentem scribens epistolam...

    f. 175v

    Verendum mihi non mediocriter esse video...

    f. 136

    Vetus inter nos amicitia quae a junioribus...

    f. 165v

    Vidi epistolam per te ad summum pontificem editam...

    f. 208

    Vidi, Johannes carissime, non epistolam sed hostilem potius accusationem...

    f. 60

    Volo apud tuam paternitatem praeclarissimam...

    f. 172

    Votis meis tua congruunt...

    f. 169v

    AMBROSIUS DE MIGLI -- Lettre à lui adressée
    Cardinaux (Collège des) -- Lettre à lui adressée
    CHARLES VI, roi de FRANCE -- Lettres à lui adressées
    COLOGNE (Allemagne) -- Université. Faculté de théologie. Lettre adressée à l'Université de Cologne
    CONCILES -- Constance (1414-1418). Lettre adressée au concile
    Cotes anciennes non identifiées -- En chiffres arabes surmontés d'une barre horizontale
    EVRARDUS MORISETI -- Lettre à lui adressée
    FRANCE -- Église Lettre adressée aux chapitres cathédraux
    GALEOTUS TARLATUS DE PETRAMALA, card. -- Lettres à lui adressées
    GERARDUS MACHETI, card. -- Lettres à lui adressées
    GONTERUS COLLI -- Lettres à lui adressées
    GONTERUS COLLI -- Epistola a Nicolao de Clamengiis redacta
    GUILLELMUS ERARDI -- Lettre à lui adressée
    HENRI V, roi d'ANGLETERRE -- Lettre à lui adressée
    JACOBUS BRANLARDUS -- Lettre à lui adressée
    JACOBUS DE BURREYO -- Lettres à lui adressées
    JACOBUS DE NOVIANO -- Epitaphia
    JACOBUS DE NOVIANO -- Lettres à lui adressées
    JACOBUS DE NOVIANO -- Super morte ejus lamentatio elegiaca
    JEAN Ier, roi d'ARAGON -- Lettre à lui adressée
    JOHANNES DE ARCONVALLE -- Lettres à lui adressées
    JOHANNES GERSON -- Lettres à lui adressées
    JOHANNES GERSON -- Traité à lui dédicacé
    JOHANNES HERAUDUS -- Lettres à lui adressées
    JOHANNES, cognomento INVENTUS -- Lettres à lui adressées
    JOHANNES LEPORIS -- Lettres à lui adressées
    JOHANNES DE MARSONNO -- Lettres à lui adressées
    JOHANNES DE MONSTEROLIO, praepositus ecclesiae Sancti Petri de Insula -- Lettres à lui adressées
    JOHANNES MURETUS -- Lettres à lui adressées
    JOHANNES DE PEDEMONTIUM -- Lettre à lui adressée
    JOHANNES DE PEDEMONTIUM -- Traité à lui dédicacé
    JOHANNES DE TEMPLIS -- Lettre à lui adressée
    LOUIS Ier, duc de GUYENNE, dauphin -- Lettre à lui adressée
    LUDOVICUS DE BARRO, card. -- Lettre à lui adressée
    MARTINUS DE TALAYO -- Lettres à lui adressées
    MAZARIN (Jules, card.) -- Possesseur
    NICOLAUS DE BAYA -- Lettres à lui adressées
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- Redactor : PARIS, Université, Epistolae
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- De Corrupto Ecclesiae statu
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- Deploratio calamitatis ecclesiasticae per scisma nefandissimum
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- Descriptio cujusdam rei mirabilis
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- Descriptio et laus urbis Januae
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- Descriptio vitae rusticae
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- Descriptio vitae tyrannicae
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- Disputatio super materia concilii generalis cum quodam scholastico Parisiensi
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- De Egressu a Babylone
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- Epistolae
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- De Filio prodigo
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- De Fructu eremi
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- De Fructu rerum adversarum
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- De Lapsu et reparatione justitiae
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- De Novis celebritatibus non instituendis seu De Novis festivitatibus
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- Oratio ad Galliarum principes
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- Orationes vel preces
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- De Praesulibus simoniacis
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- Sermo de sanctis Innocentibus
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- De Studio theologico
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- De Antichristo et ortu ejus
    NICOLAUS DE CLAMENGIIS -- Exhortatio ad resistendum contra Machometicos
    PARIS -- Collège de Navarre. Lettre à lui adressée
    PARIS -- Université Epistolae
    PARIS -- Université Lettre à elle adressée
    PETRUS DE ALLIACO, card. -- Lettres à lui adressées
    PETRUS DE CANTELLA, regius confessor -- Lettre à lui adressée
    PETRUS CAUCHON, Bellovacensis ep. -- Lettre à lui adressée
    PETRUS DE LUNA (Benedictus XIII, antipapa) -- Lettres à lui adressées
    PHILIPPE III, duc de BOURGOGNE, dit Philippe le Bon -- Lettres de dédicace à lui adressées
    RADULPHUS DE PORTA -- Lettres à lui adressées
    RADULPHUS DE PORTA -- Traité à lui adressé
    REGINALDUS DE FONTANIS, ep. Suessionensis -- Lettres à lui adressées
    RELIURE -- Reliures au chiffre de Louis-Philippe
    ROBERTUS GEBENNENSIS (Clemens VII, antipapa) -- Lettres à lui adressées
    SIMON DE BERGERIIS -- Lettres à lui adressées
    STEPHANUS DE COUBLANCIO, O. Cael -- Lettre à lui adressée

Sources des données