Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 2910

  • Titre attesté :
    • Johannes Halgrinus de Abbatisvilla, Sermones de tempore.
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 2910
    • Paris. BnF, Latin 2910
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Jean Algrin (1180?-1237)
  • Date de fabrication :
  • Support : Parchemin.
  • Composition :
    • 232 ff. + 45bis + 177bis et 179bis, à 2 colonnes.
  • Format :
    • 165 × 130 mm.
  • Aspects codicologiques :
    • Initiales en couleur à filigranes et à antennes. Rubriques ; à partir du f. 57, rubriques distinguant dans chaque sermon l'explication littérale et le sermon proprement dit ou explication morale. — Au f. 201v mention du XVIe s. : « frater Anthonius Mabille ». Au f. 232v d'une main du XVe s., copie d'un verset de la Bible (I Reg., XV. 22). 232 ff. + 45bis + 177bis et 179bis, à 2 colonnes. 165 × 130 mm.
  • Reliure :
    • Reliure maroquin rouge aux armes et chiffre de Philippe de Béthune, tranches dorées.

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • « Incipiunt sermones magistri Johannis de Abbatisvilla super epistolis [et] evangeliis dominicalibus tocius anni. Cum sacrosancta mater ecclesia premonstrante Sancto spiritu... » (1-3) ; — « Cum appropinquasset Jhesus... Evangelium istud duabus deservit dominicis... Cum appropinquaret Deus... Appropinquavit Dominus ecclesie vel humano generi... » (3-5v) ; — « Quecumque scripta sunt... In hac dominica agitur de utroque adventu... Quecumque etc... Invitat nos apostolus ut in procellis... » (5v-7v) ; — « Erunt signa in sole... In evangelio agitur de secundo adventu... Erunt signa in sole... Nam sicut dicit Johel sol convertetur »... (7v-10) ; — « Sic nos existimet homo... Dominica ista fideles instruit... » (10-12v) ; — « Cum Christus predicaret et suam predicationem... Quid existis in desertum... Commendat Deus Johannem et est prima »... (12v-14v) ; — « Gaudete in Domino... In hac IIIIa dominica que nativitati vicinior est... Gaudete in Domino... Non in hoc seculo quia gaudium... » (15-16v) ; — « Miserunt Judei ab Jherosolimis... Putabant Judei Johannem esse Christum... Ego vox clamantis in deserto... Interrogatus Johannes quis esset... » (16v-19) ; — « Deus qui dixit lumen de tenebris splendescere... Tria tempora designantur ab apostolo... » (19-19v) ; — « Apparuit gratia Salvatoris... Desiderabat apostolus ut doctrinam... Apparuit gratia Salvatoris... Hodie dilectissimi illuxit nobis manifestius... » (19v-22v) ; — « In principio erat verbum... Quia temporalem Christi nativitatem... Et vita erat lux... Hodie dilectissimi nato in carne salvatore Domino... » (22v-26) ; — « Quanto tempore heres... Inillis dominicis que precesserunt Domini nativitatem... At ubi venit plenitudo temporis... Ante adventum Christi fuit tempus... » (26-28v) ; — « Erant pater Jhesu et mater... Joseph siquidem pater Christi... Ecce positus est hic in ruinam... Veniens in mundum Dominus... » (28v-30) ; — « Obsecro vos per misericordiam... In hac prima dominica post epiphaniam agitur... Obsecro vos, fratres... Utitur apostolis artificio predicandi... » (30-32) ; — « Et cum factus esset Jhesus annorum XIIcim.... Merito Lucas inter IIIIor animalia... Ascendentibus illis Jerosolimam... Ascendendum nobis est in hac evangelii lectione... » (32-34) ; — « Habentes donationes secundum gratiam... Quoniam fidelis anima non tantum Deo... Habentes donationes... Quoniam omnes unum sumus... » (34-36) ; — « Nuptie facte sunt in Chana... Christus Johannis testimonio ostensus... Nuptie facte sunt... Prima est inter religiones matrimonium... » (36-37v) ; — « Nolite esse prudentes... In hac tertia dominica post epiphaniam... Nolite esse prudentes... Arguit in hoc verbo apostolus qui se... » (37v-39) ; — « Cum descendisset Jhesus... In hac lectione evangelii postquam in epistola... Cum descendisset Jhesus... In hoc evangelio nobis explicatur curatio... » (39-41v) ; — « Nemini quicquam debeatis... Hec dominica precedenti respondet. Nam in precedenti dominica fides magna... Plenitudo legis est dilectio... Lex in decem mandatis consistit... » (41v-43v) ; — « Ascendente Jhesu in naviculam... Qui magna fecerat in terra... Ascendente Jhesu in naviculam... Attendendum vobis est quoniam due sunt naves... » (43v-45v) ; — « Nescitis quoniam hii qui in stadio... Dominica ista appellatur dominica in LXXa... Nescitis quoniam qui... Propositus est nobis a Domino cursus... » (45v-47v) ; — « Simile est regnum celorum... Nam manifeste cepit a primo justo... Simile est regnum celorum... Vinea Domini est ecclesia... » (47v-49v) ; — « Libenter suffertis insipientes... Apostolus igitur in hac epistola penultima primo ostendit... Libenter suffertis insipientes... Dominica ista appellatur dominica in LXa... » (49v-52) ; — « Exiit qui seminat... Parabola ista cum interpretatione sua... » (52-53v) ; — « Si linguis hominum loquar... Dominica ista appellatur dominica in La... Karitas patiens est... In hac epistola Christi militem armat... » (53v-55v) ; — « Factum est cum appropinquasset Jhesus... Littera plana est, igitur Jericho interpretatur luna... » (55v-57) ; — « Hortamur vos ne in vacuum... Dominica ista dicitur dominica in quadragesima... Ecce nunc tempus acceptabile... Ad quid autem hoc tempus sit acceptum... » (57-59v) ; — « Ductus est Jhesus in desertum... In hac lectione evangelica contra diabolum pugna... Ductus est Jhesus in desertum... In temptatione capitis membrorum... » (59v-62) ; — « Rogamus vos et obsecramus... Hec dominica precedenti convenienti ratione respondet... Hec est voluntas Dei sanctificatio... Sanctificatio nostra a Deo est... » (62-64v) ; — « Egressus Jhesus secessit... Qualiter peccator victus a temptatione... Miserere mei fili David... Mulier hec orans pro filia... » (64v-66v) ; — « Estote imitatores Dei... In missa hujus dominice qui de peccatore factus est... Estote imitatores Dei... Sicut dixit Johannes Ia canonica III, in hoc manifestati sunt... » (66v-69) ; — « Erat Jhesus eiciens demonium... In hodierno ewangelio tria docentur : Gravitas... » (69-71v) ; — « Eice ancillam et filium ejus... Distinguit apostolus inter heredem... (71v-73v) ; — « Erat autem proximum pascha... Qui ad hereditatem celestem festinare desiderant... » (73v-76v) ; — « Christus assistens pontifex... Tria in hoc verbo debet attendere... » (76v-79) ; — « Tulerunt ergo lapides ut jacerent... Recitat his diebus mater ecclesia passionem Domini... » (79-81v) ; — « Hoc sentite in vobis... Dominica ista dicitur dominica palmarum... Hoc sentite in vobis... Ad humilitatem et patientiam et caritatem... » (81v-84v) ; — « Cum appropinquasset Jhesus Jherosolomis... Hujus littere expositio superius in prima dominica adventus... » (84v-87) ; — « Scitis quia post biduum pascha... Post diem siquidem legis naturalis... » (87-92v) ; — « Expurgate vetus fermentum... Hodie festivitas dominice resurrectionis celebratur... Expurgate vetus fermentum... Quia, Domino largiente, hodie festivitatem celebramus paschalem... » (92v-95) ; — « Maria Magdalene et Maria Jacobi et Salome... Religiose mulieres sepulto Domino dum licuit... Maria Magdalene et Maria Jacobi... Tres mulieres venientes ad monumentum... » (95v-98) ; — « Omne quod natum est... Johannes agens de spirituali resurrectione... » (98-100v) ; — « Cum sero esset die illa... Dominus ac redemptor noster veritatem sue resurrectionis... » (100v-102) ; — « Christus passus est pro nobis... In hac dominica post resurrectionem secunda... Christus passus est pro nobis... Christi beneficium commemorat apostolus Petrus... » (102-104v) ; — « Ego sum pastor bonus... Dominus in hac evangelica lectione et sue miserationis... Ego sum pastor bonus... Dominus in hoc evangelio beneficium passionis sue... » (104v-107v) ; — « Obsecro vos tanquam advenas... In hac dominica tertia propter gaudia resurrectionis... Obsecro vos tanquam advenas... Petrus non solum arguit et increpat... » (107v-110) ; — « Modicum et non videbitis me... In hoc evangelio Dominus passionem suam... Amen, amen, dico vobis... Distinguit Dominus in hoc loco viam veritatis... » (110-113) ; — Omne datum optimum... In hac dominica quarta illi... « Omne datum optimum... Creator hominis Deus hominem... » (113-115v) ; — « Vado ad eum qui me misit... In hac evangelica lectione intendit Dominus... Cum venerit Spiritus Sanctus... Spiritus siquidem sanctus replens apostolos... » (115v-118v) ; — « Estote factores verbi et non... Dominica ista quinta post pascha... Estote factores verbi... Invitat nos apostolus non solum ad audiendum... » (118v-120v) ; — « Amen, amen, dico vobis... Provocat Dominus discipulos ad petendum... Amen, amen, dico vobis... Ut fiduciam impetrandi prebeat Dominus. ...(120v-123v) ; — « Estote prudentes et vigilate... Servicium hujus dominice nos preparat... Estote prudentes et vigilate... Ad tria nos invitat apostolus... » (123v-125) ; — « Cum venerit paraclitus... In hac evangelii lectione quid Spiritus Sanctus... Cum venerit paraclitus... In hac evangelii lectione nobis ostenditur quid facturus... » (125v-127v) ; — « Cum complerentur dies pentecostes... In hac dominica de adventu Spiritus Sancti... Apparuerunt apostolis lingue dispertite... Adveniens hodie Spiritus Sanctus in apostolos... » (127v-130) ; — « Si quis diligit me sermonem... In hac evangelica lectione quid in adventu... Si quis diligit me sermonem... Observantia namque divini sermonis... » (130v-133) ; — « Deus caritas est... Hec epistola in prima dominica post pentecosten... In hoc apparuit caritas Dei... Multiplex in hoc loco divine dilectionis... » (133-135) ; — « Homo quidem [sic] erat dives... Iste quasi ignotus et a Domino reprobatus... Et erat quidam mendicus... De quatuor in hoc loco dives reprehenditur... » (135-137) ; — « Nolite mirari si odit... Bene ista dominica precedenti respondet. In illa enim cantatur... Nolite mirari si odit... Confortat Johannes eos quibus scripsit... » (137-139) ; — « Homo quidam fecit cenam... Ex hoc evangelio sic potest elici sermo : homo quidam... » (139-140v) ; — « Humiliamini sub potenti... Tercia dominica respondit secunde hoc modo... » (140v-142v) ; — « Quis ex vobis homo... Dominus in triplici parabola (142v-144v) ; — « Existimo quod non sunt condigne... Tercie dominice sic respondet quarta. In illa dictum est... Non sunt condigne, etc... Non sunt condigne passiones quia... » (144v-145v) ; — « Estote misericordes sicut... Invitamur hoc loco ad opera misericordie... Estote misericordes... Invitamur hoc loco ad misericordiam... » (145v-146) ; — « Omnes unanimes estote in oratione... Perturbant ecclesiam heretici... Omnes unanimes in oratione... Invitat apostolus ad unitatem... » (146-147v) ; — « Cum turbe irruerent... Turbe ex devotione audiendi... Cum turbe irruerent... Ex hoc evangelio sic potest elici sermo moralis : Ipse stabat... » (147v-149v) ; — « Quicumque baptizati sumus... Hec dominica sexta quinte respondet. In quinta enim monet... Quicumque baptizati sumus... Baptismus est ablutio et tinctio... » (149v-152v) ; — « Audistis quia dictum est antiquis... Docuit nos apostolus in epistola sanctificare... Audistis quia dictum est... Tria nobis in hoc evangelio dissuadentur... » (152v-154v) ; — « Humanum dico propter infirmitatem... In hac dominica VIIa de vocatione gentium... Humanum dico propter infirmitatem... Invitat nos apostolus ut sicut universitatem... » (154v-156v) ; — « Misereor super turbam... Multiplex hoc loco Christus utriusque sue nature... » (156v-158v) ; — « Debitores sumus non carnis... In hoc octava dominica septime respondet. Nam in illa actum est... Debitores sumus non carni... Debitores sumus dicit apostolus sed tacet cui... » (158v-161v) ; — « Attendite a falsis prophetis... In[s]truit ecclesia in hoc loco simplicitatem... Attendite a falsis prophetis... Si jubemur vitare ypocritas... » (161v-163v) ; — « Non simus concupiscentes... Agitur autem in hac dominica de misericordia Domini...» (163v-165) ; — « Homo quidam erat dives... In hoc evangelio nobis Dei misericordia ostenditur... Homo quidam erat dives... Dives iste Deus est... » (165v-167v) ; — « Scitis cum gentes... Respondet hec dominica precedenti per quamdam... Nemo loquens in Spiritu Dei... Opus tuum malum pronuntiat... » (167v-169v) ; — « Cum appropinquaret Dominus... Dominus secundum historiam evangelicam... » (169v-171v) ; — « Notum vobis facio evangelium... In hac dominica XIa de humilitate agitur... » (171v-173v) ; — « Dicebat Jhesus ad quosdam... Agitur in hac dominica de humilitate... » (173v-175) ; — « Fiduciam talem habemus... In hac dominica XIIa agitur de reparatione generis humani... Fiduciam talem habemus... Spiritualis ministerii dispensatio in hac epistola commendatur... » (175-176v) ; — « Exiens Jhesus de finibus Tyri... Hic de reparatione generis humani agitur... Adduxerunt ei surdum et mutum... Surdus iste et mutus qui adducitur ad Dominum... » (176v-178v) ; — « Abrahe dicte sunt promissiones... In hac dominica agitur de insufficientia legis... » (178v-180) ; — « Beati oculi qui vident... Ostenditur in evangelio sicut ostensa est... » (180-182) ; — « Spiritu ambulate... In hac dominica XIII agitur de veneno heretice perfidie... Manifesta sunt opera carnis... In corde duo sunt sapientia et indignatio... » (182-185v) ; — « Cum iret Jhesus in Jerusalem... Leprosi sunt heretici... Factum est dum iret Jhesus in Jerusalem... Loquitur de Samaritanis quoniam... » (185v-188) ; — « Si spiritu vivimus... Hec dominica XVa tribus precedentibus respondet. Nam in XIIa... Si spiritu vivimus... Invitans apostolus ad opera virtutum... » (188-190) ; — « Nemo potest duobus dominis... A curiositate et sollicitudine hujus vite... » (190-192) ; — « Obsecro vos ne deficiatis ... In hac dominica ostenditur sancte matris ecclesie... Obsecro vos... Cervarum parturitio nobis ostenditur... » (192-194v) ; — « Ibat Jhesus in civitatem... Allegorice mulier vidua ecclesia... Ibat Jhesus... Defunctus iste figurat hominem... » (194v-196) ; — « Obsecro itaque vos, fratres... Hec dominica respondet precedenti ordinatione congrua... Obsecro vos, fratres, ut digne... Notandus est ordo vocationis... » (196-198v) ; — « Factum est autem cum intraret Jhesus... In hoc evangelio invitat nos Dominus ad humilitatem... Ecce quidam homo ydropicus... Disputatur in hoc evangelio contra avaritiam... » (198v-200) ; — « Gratias ago Deo meo... In hac dominica XVIIIa de pace agitur... Gratias ago Deo... In Christo divites facti sumus... » (200-201) ; — « Accesserunt ad Jhesum Saducei... Sicut dictum est in evangelio hoc primo agitur de resurrectione... Diliges Dominum Deum tuum... Diligendus est ex toto corde... » (201-204) ; — « Renovamini spiritu mentis vestre... In hac dominica XIXa agitur de renovatione vetustatis humane... Renovamini spiritu mentis vestre... Ad renovationem spiritus nos invitat apostolus... » (204-206) ; — « Ascendens Jhesus in naviculam... Non in Nazareth que dicitur... Offerebant ei paralyticum jacentem... Paraliticus iste significat animam... » (206-208v) ; — « Videte, fratres, quomodo caute ambuletis... Hec dominica respondet dominice precedenti in eo quod paralyticus... Videte fratres, quomodo caute ambuletis... Invitat nos apostolus ut videamus... » (208v-211) ; — « Simile est regnum celorum... Monemur in hoc evangelio ut non... Simile est regnumr celorum... Deus pater filio suo Christo... » (211-213v) ; — « Confotamini in Domino... Homo in dominica precedenti instructus... Confortamini in Domino... Invitat nos apostolus ad armaturam... » (213v-215) ; — « Erat quidam regulus... Iste cujus filius infirmabatur non rex... » (215-216v) ; — « Confidimus in Domino ... In hac dominica docemur qualiter diligendus... Hoc oro ut probetis... Apostolus diligens Philippenses et nos... » (216v-218v) ; — « Simile est regnum celorum... Petro querenti quotiens dimittendum esset... Simile est regnum celorum... Dominus Petrum ad dimittendum invitaverat... » (218v-220v) ; — « Imitatores mei estote... In hac dominica quasi per totum officium... Imitatores mei estote... Invitat nos apostolus ad imitationem (220v-222v) ; — « Abeuntes Pharisei consilium... Scribe querentes Dominum comprehendere... Ostendite mihi nummisma... Nummus de quo hic agitur... » (222v-225) ; — « Non cessamus pro vobis orantes... In hac dominica vacante agitur de lapide angulari... Non cessamus pro vobis orantes... Desiderat apostolus ut plene divinam... » (225-227) ; — « Loquente Jhesu ad turbas... Agitur in hoc evangelio de Christo lapide angulari... Domine filia mea modo... Filia in domo Patris sui defuncta... » (227-229v) ; — « Ecce dies veniunt... Ea que in novissimis fiet [sic] temporibus... » (229v-230v) ; — « Cum sublevasset oculos... Quoniam sicut habetur in Sapientia... — ... Explicit summa magistri Johannis de Abbatisvilla. » (230v-232) ; cf. Glorieux, Maîtres en théologie, I, 272 ; Lecoy de la Marche, La Chaire française au M.A., 516.

    Cf. Schneyer, Repert. lat. Serm., III, 510-523.

Intervenant

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • BÉRIOU, Nicole (1998), L'avènement des maîtres de la Parole : la prédication à Paris au XIIIe siècle, Paris, Institut d'études augustiniennes (Collection des études augustiniennes. Série Moyen Âge et temps modernes, 31-32), ici p. 94, 128 (note 198)

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Incipit du lemme biblique

    Abeuntes Pharisaei consilium inierunt... (Mt. XXII, 15).

    Incipit

    Scribae quaerentes Dominum comprehendere...

    f. 196v

    Incipit du lemme biblique

    Abrahae dictae sunt promissiones... (Gal. III, 16). Dabit quasi pulverem... (Is. XLI, 2)

    Incipit

    In hac dominica agitur de insufficentia legis...

    f. 163v

    Incipit du lemme biblique

    Accesserunt ad Jesum Sadducaei... (Mt. XXII, 23).

    Incipit

    Sicut dictum est in evangelio hoc primo agitur de resurrectione...

    f. 201

    Incipit du lemme biblique

    Adducunt ei surdum et mutum... (Mc. VII, 32).

    Incipit

    Surdus... adducitur ad Dominum...

    f. 177v

    Incipit du lemme biblique

    Adtendite a falsis prophetis... (Mt. VII, 15).

    Incipit

    Instruit Ecclesia in hoc loco simplicitatem gentium...

    f. 151

    Incipit

    Si jubemur vitare hypocritas...

    f. 151v

    Incipit du lemme biblique

    Amen, amen dico vobis : Quia plorabitis... (Joh. XVI, 20).

    Incipit

    Distinguit Dominus in hoc loco...

    f. 115v

    Incipit du lemme biblique

    Amen, amen dico vobis : Si quid petieritis... (Joh. XVI, 23).

    Incipit

    Provocat Dominus discipulos ad petendum...

    f. 122

    Incipit

    Ut fiduciam impetrandi praebeat Dominus...

    f. 122v

    Incipit du lemme biblique

    Apparuerunt illis dispertitae linguae... (Act. II, 3).

    Incipit

    Adveniens hodie Spiritus sanctus in apostolos...

    f. 128

    Incipit du lemme biblique

    Apparuit enim gratia Dei Salvatoris nostri... (Tit. II, 11).

    Incipit

    Desiderabat Apostolus ut doctrinam Salvatoris...

    f. 19v

    Incipit

    Hodie, dilectissimi, illuxit nobis manifestius...

    f. 16

    Incipit du lemme biblique

    Ascendens Jesus in naviculam transfretavit... (Mt. IX, 1).

    Incipit

    Non in Nazareth quae dicitur...

    f. 206

    Incipit du lemme biblique

    Ascendente Jesu in naviculam, secuti sunt... (Mt. VIII, 23-24).

    Incipit

    Adtendendum vobis est quoniam duae sunt naves...

    f. 44

    Incipit

    Qui magna fecerat in terra...

    f. 64

    Incipit du lemme biblique

    Ascendentibus illis Jerosolymam... (Lc. II, 42).

    Incipit

    Ascendendum nobis est in hac evangelii lectione...

    f. 32v

    Incipit du lemme biblique

    At ubi venit plenitudo temporis... (Gal. IV, 4).

    Incipit

    Ante adventum Christi fuit tempus...

    f. 26v

    Incipit du lemme biblique

    Audistis quia dictum est antiquis : Non occides... (Mt. V, 21).

    Incipit

    Docuit nos Apostolus in epistola sanctificare...

    f. 145

    Incipit

    Tria nobis in hoc evangelio dissuadentur...

    f. 145v

    Incipit du lemme biblique

    Beati oculi qui vident quae vos videtis... (Lc. X, 23).

    Incipit

    Ostenditur in evangelio sicut ostensa est...

    f. 165v

    Incipit du lemme biblique

    Caritas patiens est... (I Cor. XIII, 4).

    Incipit

    In hac epistola Christi militem armat...

    f. 73v

    Incipit du lemme biblique

    Christus adsistens pontifex... (Hebr. IX, 11).

    Incipit

    Tria in hoc verbo debet adtendere...

    f. 91v

    Incipit du lemme biblique

    Christus passus est pro nobis... (I Petr. II, 21).

    Incipit

    Christi beneficium commemorat apostolus Petrus...

    f. 110

    Incipit

    In hac dominica post Resurrectionem secunda...

    f. 102

    Incipit du lemme biblique

    Confidimus in Domino Jesu... (cf. Phil. I, 6).

    Incipit

    In hac dominica docemur qualiter diligendus...

    f. 192

    Incipit du lemme biblique

    Confortamini in Domino... (Eph. VI, 10).

    Incipit

    Homo in dominica praecedenti instructus...

    f. 189v

    Incipit

    Invitat nos Apostolus ad armaturam...

    f. 190

    Incipit du lemme biblique

    Cum appropinquaret Jesus Jerusalem, videns civitatem flevit... (cf. Lc. XIX, 41).

    Incipit

    Dominus secundum historiam evangelicam...

    f. 156v

    Incipit du lemme biblique

    Cum appropinquasset Jesus Jerosolymis, et venisset Bethphage... (Mt. XXI, 1).

    Incipit

    Appropinquavit Dominus Ecclesiae vel humano generi...

    f. 3v

    Incipit

    Evangelium istud duabus deservit dominicis...

    f. 3

    Incipit

    Hujus litterae expositio superius in prima dominica Adventus...

    f. 97

    Incipit du lemme biblique

    Cum autem descendisset Jesus de monte... (Mt. VIII, 1).

    Incipit

    In hac lectione Evangelii...

    f. 39

    Incipit

    In hoc evangelio nobis explicatur curatio...

    f. 40

    Incipit du lemme biblique

    Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam... (Joh. XV, 26).

    Incipit

    In hac evangelii lectione nobis ostenditur quid facturus...

    f. 125v

    Incipit

    In hac evangelii lectione quid Spiritus sanctus...

    f. 125

    Cum Christus praedicaret et suam praedicationem...

    f. 10

    Incipit du lemme biblique

    Cum complerentur dies Pentecostes... (Act. II, 1).

    Incipit

    In hac dominica de adventu Spiritus sancti...

    f. 127

    Cum sacrosancta mater Ecclesia, praemonstrante sancto Spiritu...

    f. 1

    Incipit du lemme biblique

    Cum sero esset die illo... (Joh. XX, 19).

    Incipit

    Dominus ac redemptor noster veritatem suae resurrectionis...

    f. 109

    Incipit du lemme biblique

    Cum sublevasset Jesus oculos... (Joh. VI, 5).

    Incipit

    Quoniam, sicut habetur in Sapientia...

    f. 230v

    Incipit du lemme biblique

    Cum turbae irruerent in Jesum... (Lc. V, 1).

    Incipit

    Ex hoc evangelio sic potest elici sermo moralis. Ipse stabat...

    f. 142

    Incipit

    Turbae ex devotione audiendi...

    f. 141v

    Incipit du lemme biblique

    Cum venerit ille, arguet mundum de peccato... (Joh. XVI, 8).

    Incipit

    Spiritus siquidem sanctus replens apostolos...

    f. 116v

    Incipit du lemme biblique

    Debitores sumus non carni... (Rom. VIII, 12).

    Incipit

    Debitores sumus, dicit Apostolus, sed tacet cui...

    f. 159v

    Incipit

    In hoc octava dominica septimae respondet. Nam in illa actum est...

    f. 158v

    Incipit du lemme biblique

    Deus caritas est... (I Joh. IV, 8).

    Incipit

    Haec epistola in prima dominica post Pentecosten...

    f. 130v

    Incipit du lemme biblique

    Deus qui dixit de tenebris lumen splendescere... (II Cor. IV, 6).

    Incipit

    Tria tempora designantur ab Apostolo...

    f. 19

    Incipit du lemme biblique

    Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo... (Deut. VI, 5 et Mt. XXII, 37).

    Incipit

    Diligendus est ex toto corde...

    f. 203

    Incipit du lemme biblique

    Dixit Jesus ad quosdam, qui in se confidebant... (Lc. XVIII, 9).

    Incipit

    Agitur in hac dominica de humilitate...

    f. 159

    Incipit du lemme biblique

    Domine, filia mea modo defuncta est... (Mt. IX, 18).

    Incipit

    Filia in domo patris sui defuncta...

    f. 200

    Incipit du lemme biblique

    Ductus est Jesus in desertum... (Mt. IV, 1).

    Incipit

    In hac lectione evangelica contra diabolum pugna...

    f. 59v

    Incipit

    In temptatione capitis membrorum temptatio...

    f. 78v

    Incipit du lemme biblique

    Dum iret Jesus in Jerusalem... (Lc. XVII, 11).

    Incipit

    Leprosi sunt haeretici...

    f. 172

    Incipit du lemme biblique

    Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et suscitabo... (Jer. XXIII, 5).

    Incipit

    Ea quae in novissimis fient temporibus...

    f. 201

    Incipit du lemme biblique

    Ecce homo quidam hydropicus erat... (Lc. XIV, 2).

    Incipit

    Disputatur in hoc evangelio contra avaritiam...

    f. 181

    Incipit du lemme biblique

    Ecce nunc tempus acceptabile... (II Cor. VI, 2).

    Incipit

    Ad quid autem hoc tempus sit acceptum...

    f. 57v

    Incipit du lemme biblique

    Ecce positus est hic in ruinam... (Lc. II, 34).

    Incipit

    Veniens in mundum Dominus positus est...

    f. 51

    Incipit du lemme biblique

    Ego sum pastor bonus... (Joh. X, 11).

    Incipit

    Dominus in hac evangelica lectione et suae miserationis...

    f. 111v

    Incipit

    Dominus in hoc evangelio beneficium passionis suae...

    f. 111v

    Incipit du lemme biblique

    Ego vox clamantis in deserto... (Joh. I, 23).

    Incipit

    Interrogatus Johannes quis esset veritatem...

    f. 13v

    Incipit du lemme biblique

    Egressus Jesus secessit in partes Tyri... (Mt. XV, 21).

    Incipit

    Qualiter peccator victus a temptatione...

    f. 64v

    Incipit du lemme biblique

    Ejice ancillam et filium ejus... (Gal. IV, 30).

    Incipit

    Distinguit Apostolus inter heredem...

    f. 87v

    Incipit du lemme biblique

    Erat autem proximum Pascha... (Joh. VI, 4).

    Incipit

    Qui ad hereditatem caelestem festinare desiderant...

    f. 89

    Incipit du lemme biblique

    Erat Jesus ejiciens daemonium... (Lc. XI, 14).

    Incipit

    In hodierno evangelio tria docentur : gravitas...

    f. 85v

    Incipit du lemme biblique

    Erat pater ejus et mater mirantes... (Lc. II, 33).

    Incipit

    Joseph siquidem pater Christi...

    f. 50v

    Incipit du lemme biblique

    Erat quidam regulus... (Joh. IV, 46).

    Incipit

    Iste cujus filius infirmabatur non rex, sed regulus appellabatur...

    f. 191

    Incipit du lemme biblique

    Erunt signa in sole... (Lc. XXI, 25).

    Incipit

    In evangelio agitur de secundo adventu...

    f. 7v

    Incipit

    Nam, sicut dicit Joel, sol convertetur...

    f. 6v

    Incipit du lemme biblique

    Estote ergo misericordes, sicut et Pater... (Lc. VI, 36).

    Incipit

    Invitamur hoc loco ad misericordiam...

    f. 139v

    Incipit

    Invitamur hoc loco ad opera misericordiae...

    f. 145v

    Incipit du lemme biblique

    Estote factores verbi... (Jac. I, 22).

    Incipit

    Dominica ista quinta post Pascha...

    f. 121

    Incipit

    Invitat nos Apostolus non solum ad audiendum...

    f. 121

    Incipit du lemme biblique

    Estote imitatores Dei sicut filii... (Eph. V, 1).

    Incipit

    In missa hujus dominicae qui de peccatore factus est...

    f. 82v

    Incipit

    Sicut dixit Johannes prima canonica tertio : In hoc manifesti sunt...

    f. 67

    Incipit du lemme biblique

    Estote itaque prudentes et vigilate... (I Petr. IV, 7).

    Incipit

    Ad tria nos invitat Apostolus...

    f. 124

    Incipit

    Servitium hujus dominicae nos praeparat...

    f. 124

    Incipit du lemme biblique

    Et cum factus esset Jesus annorum duodecim... (Lc. II, 42)

    Incipit

    Merito Lucas inter quattuor animalia...

    f. 54

    Incipit du lemme biblique

    Et erat quidam mendicus... (Lc. XVI, 20).

    Incipit

    De quattuor in hoc loco dives reprehenditur...

    f. 136

    Incipit du lemme biblique

    Et vita erat lux... (Joh. I, 4)

    Incipit

    Hodie, dilectissimi, nato in carne Salvatore Domino...

    f. 47

    Incipit du lemme biblique

    Exiens Jesus de finibus Tyri... (Mc. VII, 31).

    Incipit

    Hic de reparatione generis humani legitur...

    f. 161v

    Incipit

    Tyrus interpretatur angustia in quo significatur Judaea...

    f. 161v

    Incipit du lemme biblique

    Exiit qui seminat... (Lc. VIII, 5).

    Incipit

    Parabola ista cum interpretatione sua...

    f. 71v

    Incipit du lemme biblique

    Existimo quod non sunt condignae... (Rom. VIII, 18).

    Incipit

    Tertiae dominicae sic respondet quarta. In illa dictum est...

    f. 138v

    Incipit du lemme biblique

    Expurgate vetus fermentum... (I Cor. V, 7).

    Incipit

    Hodie festivitas dominicae Resurrectionis celebratur sollemnitas...

    f. 92v

    Incipit

    Quia, Domino largiente, hodie festivitatem celebramus paschalem...

    f. 93

    Incipit du lemme biblique

    Factum est autem, cum appropinquaret Jericho... (Lc. XVIII, 35).

    Incipit

    Littera plana est, igitur Jericho interpretatur luna...

    f. 55v

    Incipit du lemme biblique

    Factum est cum intraret Jesus in domum... (Lc. XIV, 1).

    Incipit

    In hoc evangelio invitat nos Dominus ad humilitatem...

    f. 180v

    Incipit du lemme biblique

    Factum est dum iret Jesus in Jerusalem... (Lc. XVII, 11).

    Incipit

    Loquitur de Samaritanis quoniam ipsi cum...

    f. 172v

    Incipit du lemme biblique

    Fiduciam talem habemus per Christum... (II Cor. III, 4).

    Incipit

    In hac dominica duodecima agitur de reparatione generis humani...

    f. 160v

    Incipit

    Spiritualis ministerii dispensatio in hac epistola commendatur...

    f. 161

    Incipit du lemme biblique

    Gaudete in Domino semper... (Phil. IV, 4).

    Incipit

    In hac quarta dominica quae Nativitati vicinior est...

    f. 11v

    Incipit

    Non in hoc saeculo qui gaudium hujus saeculi...

    f. 15

    Incipit du lemme biblique

    Gratias ago Deo meo... (I Cor. I, 4).

    Incipit

    In Christo divites facti sumus...

    f. 200v

    Incipit

    In hac dominica octava decima de pace agitur...

    f. 181v

    Incipit du lemme biblique

    Habentes donationes secundum gratiam... (Rom. XII, 6).

    Incipit

    Quoniam fidelis anima non tantum Deo offertur...

    f. 55v

    Incipit

    Quoniam omnes unum sumus...

    f. 34v

    Incipit du lemme biblique

    Haec est voluntas Dei, sanctificatio vestra... (I Thess. IV, 3).

    Incipit

    Sanctificatio nostra a Deo est...

    f. 80

    Incipit du lemme biblique

    Hoc enim sentite in vobis... (Phil. II, 5).

    Incipit

    Ad humilitatem, et patientiam et caritatem...

    f. 95v

    Incipit

    Dominica ista dicitur dominica Palmarum...

    f. 81v

    Incipit du lemme biblique

    Hoc oro ut probetis... (cf. Phil. I, 10).

    Incipit

    Apostolus diligens Philippenses et nos...

    f. 217

    Incipit du lemme biblique

    Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho... (Lc. X, 30).

    Incipit

    Homo iste humanum genus significat...

    f. 165v

    Incipit du lemme biblique

    Homo quidam erat dives qui habebat villicum... (Lc. XVI, 1).

    Incipit

    Dives iste Deus est...

    f. 154

    Incipit

    In hoc evangelio nobis Dei misericordia ostenditur...

    f. 165

    Incipit du lemme biblique

    Homo quidam erat dives qui induebatur... (Lc. XVI, 19).

    Incipit

    Iste quasi ignotus et a Domino reprobatus...

    f. 135

    Incipit du lemme biblique

    Homo quidam fecit cenam magnam... (Lc. XIV, 16).

    Incipit

    Ex hoc evangelio sic potest elici sermo : Homo quidam...

    f. 139

    Incipit du lemme biblique

    Hortamur vos ne in vacuum... (II Cor. VI, 1).

    Incipit

    Dominica ista dominica in quadragesima...

    f. 76

    Incipit du lemme biblique

    Humanum dico propter infirmitatem... (Rom. VI, 19).

    Incipit

    In hac dominica septima de vocatione gentium...

    f. 146v

    Incipit

    Invitat nos Apostolus ut sicut universitatem...

    f. 146v

    Incipit du lemme biblique

    Humiliamini sub potenti manu Dei... (I Petr. V, 6).

    Incipit

    Tertia dominica respondet secundae hoc modo...

    f. 136

    Incipit du lemme biblique

    Ibat Jesus in civitatem quae vocatur Naim... (Lc. VII, 11).

    Incipit

    Allegorice mulier vidua Ecclesia est...

    f. 178

    Incipit

    Defunctus iste significat hominem...

    f. 194v

    Incipit du lemme biblique

    Imitatores mei estote... (Phil. III, 17).

    Incipit

    In hac dominica quasi per totum officium...

    f. 195

    Incipit

    Invitat nos Apostolus ad imitationem...

    f. 195

    Incipit du lemme biblique

    In hoc apparuit caritas Dei... (I Joh. IV, 9).

    Incipit

    Multiplex in hoc loco divinae dilectionis...

    f. 134

    Incipit du lemme biblique

    In principio erat Verbum... (Joh. I, 1).

    Incipit

    Quia temporalem Christi nativitatem...

    f. 22v

    Incipit du lemme biblique

    Libenter suffertis insipientes... (II Cor. XI, 19).

    Incipit

    Apostolus igitur in hac epistola penultima primo ostendit...

    f. 70v

    Incipit

    Dominica ista appellatur dominica in Sexagesima...

    f. 69

    Incipit du lemme biblique

    Loquente Jesu ad turbas : [Ecce princeps unus]... (Mt. IX, 18).

    Incipit

    Agitur in hoc evangelio de Christo lapide angulari...

    f. 199v

    Incipit du lemme biblique

    Manifesta sunt opera carnis quae sunt fornicatio... (Gal. V, 19).

    Incipit

    De qua Os IV (11) : Fornicatio, vinum et ebrietas... In corde duo sunt : sapientia...

    f. 183

    Incipit du lemme biblique

    Maria Magdalene et Maria Jacobi... (Mc. XVI, 1).

    Incipit

    Religiosae mulieres, sepulto Domino, dum licuit...

    f. 104

    Incipit

    Tres mulieres venientes ad monumentum...

    f. 104v

    Incipit du lemme biblique

    Misereor super turbam... (Mc. VIII, 2).

    Incipit

    Multiplex hoc loco Christus utriusque suae naturae...

    f. 147v

    Incipit du lemme biblique

    Miserere mei, Domine, fili David... (Mt. XV, 22).

    Incipit

    Mulier haec orans pro filia homo orans pro conscientia...

    f. 65

    Incipit du lemme biblique

    Miserunt Judaei ab Jerosolymis... (Joh. I, 19).

    Incipit

    Putabant Judaei Johannem esse Christum...

    f. 16v

    Incipit du lemme biblique

    Modicum et jam non videbitis me... (Joh. XVI, 16).

    Incipit

    In hoc evangelio Dominus passionem suam...

    f. 115

    Incipit du lemme biblique

    Nemini quidquam debeatis... (Rom. XIII, 8).

    Incipit

    Haec dominica praecedenti respondet. Nam in praecedenti dominica...

    f. 62

    Incipit du lemme biblique

    Nemo loquens in spiritu Dei... (I Cor. XII, 3).

    Incipit

    Opus tuum malum pronuntiat...

    f. 168v

    Incipit du lemme biblique

    Nemo potest duobus dominis servire... (Mt. VI, 24).

    Incipit

    A curiositate et sollicitudine hujus vitae...

    f. 190

    Incipit du lemme biblique

    Nescitis quod hi qui in stadio currunt... (I Cor. IX, 24).

    Incipit

    Dominica ista appellatur dominica in Septuagesima...

    f. 65v

    Incipit du lemme biblique

    Nihil mihi conscius sum... (I Cor. IV, 4)

    Incipit

    Dicit Salomon Prov. XIX, 13 : Dolor patris est filius stultus...

    f. 10v

    Incipit du lemme biblique

    Nolite esse prudentes apud vosmetipsos... (Rom. XII, 16).

    Incipit

    Arguit in hoc verbo Apostolus qui se sapientes...

    f. 59

    Incipit

    In hac tertia dominica post Epiphaniam...

    f. 37v

    Incipit du lemme biblique

    Nolite mirari si odit vos mundus... (I Joh. III, 13).

    Incipit

    Confortat Johannes quibus scripsit...

    f. 134

    Incipit

    Dicit Eccli. : Respicite filii... Bene ista dominica praecedenti respondet...

    f. 137

    Incipit du lemme biblique

    Non cessamus pro vobis orantes... (Col. I, 9).

    Incipit

    Desiderat Apostolus ut plene divinam...

    f. 198v

    Incipit

    In hac dominica vacante agitur de lapide angulari...

    f. 198

    Incipit du lemme biblique

    Non simus concupiscentes malorum... (I Cor. X, 6).

    Incipit

    Agimus autem in hac dominica de misericordia Domini...

    f. 152v

    Incipit du lemme biblique

    Non sunt condignae passiones... (Rom. VIII, 18).

    Incipit

    Non sunt condignae passiones quia per adflictionem...

    f. 139

    Incipit du lemme biblique

    Notum vobis facio evangelium... (I Cor. XV, 1).

    Incipit

    In hac dominica undecima de humilitate agitur...

    f. 158

    Incipit du lemme biblique

    Nuptiae factae sunt in Cana Galilaeae... (Joh. II, 1).

    Incipit

    Christus Johannis testimonio ostensus...

    f. 57v

    Incipit

    Prima est inter religiones matrimonium...

    f. 36v

    Incipit du lemme biblique

    Obsecro itaque vos, ego vinctus in Domino... (Eph. IV, 1).

    Incipit

    Haec dominica respondet praecedenti ordinatione congrua...

    f. 179

    Incipit du lemme biblique

    Obsecro itaque vos, fratres, per misericordiam... (Rom. XII, 1).

    Incipit

    In hac prima dominica post Epiphaniam agitur...

    f. 52

    Incipit

    Utitur Apostolus artificio praedicandi...

    f. 52v

    Incipit du lemme biblique

    Obsecro vos, fratres, ut digne ambuletis... (cf. Eph. IV, 1).

    Incipit

    Notandus est ordo vocationis...

    f. 179v

    Incipit du lemme biblique

    Obsecro vos ne deficiatis in tribulationibus meis... (cf. Eph. III, 13).

    Incipit

    Cervarum parturitio nobis ostenditur...

    f. 193

    Incipit

    In hac dominica ostenditur sanctae matris Ecclesiae...

    f. 176

    Incipit du lemme biblique

    Obsecro vos tamquam advenas... (I Petr. II, 11).

    Incipit

    In hac dominica tertia propter gaudia resurrectionis...

    f. 107v

    Incipit

    Petrus non solum arguit et increpat...

    f. 114

    Incipit du lemme biblique

    Offerebant ei paralyticum... (Mt. IX, 2).

    Incipit

    Paralyticus iste significat animam...

    f. 207

    Incipit du lemme biblique

    Omne datum optimum... (Jac. I, 17).

    Incipit

    Creator hominis Deus hominem...

    f. 117v

    Incipit

    In hac dominica quarta illi qui nati sunt...

    f. 117

    Incipit du lemme biblique

    Omne quod natum est ex Deo... (I Joh. V, 4).

    Incipit

    Johannes agens de spirituali resurrectione...

    f. 106v

    Incipit du lemme biblique

    Omnes unanimes in oratione estote... (cf. I Petr. III, 8).

    Incipit

    Invitat Apostolus ad unitatem...

    f. 146v

    Incipit

    Perturbant Ecclesiam haeretici...

    f. 140v

    Incipit du lemme biblique

    Ostendite mihi numisma census... (Mt. XXII, 19).

    Incipit

    Nummus de quo hic agitur...

    f. 196v

    Incipit du lemme biblique

    Plenitudo legis est dilectio... (Rom. XIII, 10).

    Incipit

    Lex in decem mandatis consistit...

    f. 62

    Incipit du lemme biblique

    Quaecumque scripta sunt ad nostram doctrinam... (Rom. XV, 4).

    Incipit

    In hac dominica agitur de utroque adventu...

    f. 4v

    Incipit

    Invitat nos Apostolus ut in procellis temptationum...

    f. 5

    Incipit du lemme biblique

    Quanto tempore heres parvulus est... (Gal. IV, 1).

    Incipit

    In illis dominicis quae praecesserunt Domini nativitatem...

    f. 48v

    Incipit du lemme biblique

    Quicumque baptizati sumus... (Rom. VI, 3).

    Incipit

    Baptismus est ablutio et tinctio...

    f. 143v

    Incipit

    Haec dominica sexta quintae respondet. In quinta enim monet...

    f. 143

    Incipit du lemme biblique

    Quid existis in desertum videre ?... (Mt. XI, 7 ; Lc. VII, 24).

    Incipit

    Commendat Dominus Johannem et est prima...

    f. 10v

    Incipit du lemme biblique

    Quis ex vobis homo... (Lc. XV, 4)

    Incipit

    Dominus in triplici parabola...

    f. 137

    Incipit du lemme biblique

    Renovamini spiritu mentis vestrae... (Eph. IV, 23).

    Incipit

    Ad renovationem spiritus nos invitat Apostolus...

    f. 184v

    Incipit

    In hac dominica nonadecima agitur de renovatione vetustatis humanae...

    f. 184

    Incipit du lemme biblique

    Rogamus vos et obsecramus... (I Thess. IV, 1)

    Incipit

    Haec dominica praecedenti convenienti ratione respondet...

    f. 79v

    Incipit du lemme biblique

    Scitis quia post biduum Pascha... (Mt. XXVI, 2).

    Incipit

    Post diem siquidem legis naturalis...

    f. 98v

    Incipit du lemme biblique

    Scitis quoniam cum gentes... (I Cor. XII, 2).

    Incipit

    Respondet haec dominica praecedenti quasi per quamdam...

    f. 155

    Incipit du lemme biblique

    Scriptura omnia conclusit sub peccato... (Gal. III, 22)

    Incipit

    Scriptura siquidem hominem de peccato redarguit...

    f. 164v

    Incipit du lemme biblique

    Si linguis hominum loquar... (I Cor. XIII, 1).

    Incipit

    Dominica ista appellatur dominica in Quinquagesima...

    f. 73

    Incipit du lemme biblique

    Si quis diligit me, sermonem meum... (Joh. XIV, 23).

    Incipit

    In hac evangelica lectione quid in adventu...

    f. 130

    Incipit

    Observantia namque divini sermonis...

    f. 129

    Incipit du lemme biblique

    Si spiritu vivimus... (Gal. V, 25).

    Incipit

    Haec dominica quinta decima praecedentibus respondet...

    f. 173v

    Incipit

    Invitans Apostolus ad opera virtutum...

    f. 174

    Incipit du lemme biblique

    Sic nos existimet homo... (I Cor. IV, 1).

    Incipit

    Dominica ista fideles instruit...

    f. 8

    Incipit du lemme biblique

    Simile est regnum caelorum homini patrifamilias... (Mt. XX, 1).

    Incipit

    Id est Ecclesia praesens, homini patrifamilias... Nam manifeste coepit...

    f. 47v

    Incipit

    Vinea Domini est Ecclesia...

    f. 68

    Incipit du lemme biblique

    Simile est regnum caelorum homini regi qui voluit rationem ponere... (cf. Mt. XVIII, 23).

    Incipit

    Dominus Petrum ad dimittendum invitaverat...

    f. 194

    Incipit

    Petro quaerenti quotiens dimittendum esset...

    f. 193v

    Incipit du lemme biblique

    Simile factum est regnum caelorum homini regi qui fecit nuptias... (Mt. XXII, 2).

    Incipit

    Deus Pater Filio suo Christo...

    f. 212

    Incipit

    Monemur in hoc evangelio ut non...

    f. 211

    Incipit du lemme biblique

    Spiritu ambulate et desideria carnis... (Gal. V, 16).

    Incipit

    In hac dominica quarta decima agitur de veneno haereticae perfidiae...

    f. 170

    Incipit du lemme biblique

    Tulerunt ergo lapides, ut jacerent... (Joh. VIII, 59).

    Incipit

    Recitat his diebus mater Ecclesia passionem Domini...

    f. 79

    Incipit du lemme biblique

    Vado ad eum qui misit me... (Joh. XVI, 5).

    Incipit

    In hac evangelica lectione intendit Dominus...

    f. 119

    Incipit du lemme biblique

    Videte, fratres, quomodo caute ambuletis... (Eph. V, 15).

    Incipit

    Haec dominica respondet dominicae praecedenti in eo quod paralyticus...

    f. 186v

    Incipit

    Invitat nos Apostolus ut videamus...

    f. 209

    BETHUNE (Philippe de) -- Possesseur
    DÉCORATION -- Initiales filigranées (XIIIe et XIVe s.)
    JOHANNES HALGRINUS DE ABBATISVILLA, card. -- Sermones de tempore (collectio)
    MABILLE (frater Anthonius) -- Signature (XVIe s.)
    RELIURE -- Reliures aux armes de Béthune (Philippe de)
    RELIURE -- Éléments annexes Tranches dorées

Source des données