Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Identifiant Biblissima+ : https://data.biblissima.fr/entity/Q385429
Source des données : BnF Archives et manuscrits
F. 1-88v GUIDO DE MONTE ROCHERII, Manipulus curatorum : Epître dédic. : « Fons sapiencie Dei Verbum dispositione... — ... Scriptum Karoli [sic] anno Domini millesimo CCCmo XXXmo » (1) ; — « Incipit prologus istius appellati libri manipulus curatorum compositi a Domino Guidone de Monterocherii. Quoniam sicut dicit propheta Malachias... — ... que circa suum officium sunt agenda » (1-2) ; — « Incipit libellus qui manipulus curatorum dicitur tres habens partes. Dividitur presens opusculum in tres partes... — ... de eorum numero et distinctione » (2) ; « Capitulum primum de institutione sacramentorum... Sciendum ergo quod ommia sacramenta nove legis... — ... bene corrigat et emendet. Explicit prima pars principalis » (2-42v), le c. 9, tract. IV s'arrête sur les mots : « ... a parentibus vel amicis per modum qui dictus est supra » (24), le c. 11, tract. IV s'arrête sur les mots : « ... ille species de levi possint corrumpi », le début du tract. V jusqu'à : « ... deinde de sacramento extreme unctionis » s'ajoute au c. 11 tract, IV, le tract. V commençant par les mots : « Quoniam conferre sacramentum ordinis... » (30) ; — « Incipit pars 2a de penitentia. Verus ac pius samaritanus dulcis Jhesus... — ... sed benigno corrigat et emendet », divisée en trois traités seulement (42v-78) ; — « Incipit 3a pars principalis... Quoniam Dominus ac magister noster Jhesus... — ... ad Dominum preces fundat. Amen. Amen » (78-88v) (édit. Anvers, 1556, f. 1v-218v).
F. 89-130v S. GREGORIUS : « Incipit liber pastoralis cure Gregorii pape Urbis Rome scriptus ad Johannem episcopum Ravenne urbis. Pastoralis cure me pondera fugere delitescendo... — ... prepediat, vectes a circulis nunquam recedant. Explicit liber primus » [Pars Ia et IIa] (89-104v) ; — « Incipit secundus [liber] capitulum XXIII. Quia igitur qualis esse debeat pastor... — ... tui meriti manus levet » [Pars IIIa et IVa] (104v-130v), lacunes : entre les ff. 118v et 119 ; le c. 20 depuis : « ... eternis gehenne ignibus [mancipantur]. .. » et le c. 21 jusqu'à : « ... [aliud pro misericordia] facienda peccare... » manquent ; entre les ff. 119v et 120 : le c. 22 depuis : « ... quia feriendis noluit peccatoribus [parcere]... », le c. 23 et le c. 24 jusqu'à : « ... [perversa non raperet] nisi prius superbia inflaret... » manquent ; entre les ff. 127 et 128, le c. 33 depuis : « ... victam mentem etiam foras per [mala majora prosternunt] et le c. 34 jusqu'à : « ... [retrorsum converti. Audiant] quod scriptum est : Utinam frigidus... » manquent (P. L.., LXXVII, 13-127).
F. 131-140v Statuts synodaux de la province de Rouen. [Praecepta antiqua Petri de Collemedio archiepiscopi, a. 1235] « Quomodo ecclesiastice persone debent sibi providere ante synodum. Rubrica. Die dominica synodum precedente sacerdotes qui... — ... familia ejus ab ingressu ecclesie arceantur » (édit. Bessin, Concilia Rotomagensis provinciae, Rouen, 1717, II, 52-65, d'après ce ms.) (131-136) ; un chapitre ajouté après le c. Eucharistia : « Dictum doctorum theologie. Doctores theologie dicunt quod si sacerdos sciat venenum... — ... incipiat consecrationem sanguinis » (131v) ; — « Nova statuta Domini Petri de Collemedio Rothomagensis archiepiscopi. Precipimus quod singulis diebus dominicis... — ... per mensem sequentem ad minus suspendatur » [a. 1235-1244] (ibid. 75-76) (136-136v) ; — « Sententia generalis. In nomine Domini. Nos Gualo miseratione divina sancte Marie in Porticu presbiter cardinalis, apostolice sedis legatus. Excommunicamus omnes sacerdotes et clericos... — ... premissa inviolabiliter observari » [JACOBUS GUALA DE BECCARIA, a. 1208] (ibid., I, 107-108) (136v-137) ; — « Hec sunt precepta facta decanis post synodum hyemale anno Domini millesimo CCCmo XLVto [sic pro 1245] et data eis in scriptis. In primis ut precepta sua synodalia... — ... si opus fuerit solvere compellantur » (ibid., II, 78-79) (137-137v) ; — « Nova precepta recitata per magistrum Johannem de Cropio vicarium reverendi patris Domini G. [Guillelmus de Flavacuria, a. 1278] Rothomagensis archiepiscopi. Precipimus propter reverentiam sacrorum vestium... — ... legatum faciant, plene restituant » (ibid., 84-85) (137v-138) ; — « Iste est modus quem debent servare presbiteri in confessionibus audiendis. Primo sacerdos debet inquirere utrum confitens... — ... vel modica penitentia sunt injungenda. Isti casus revertendi sunt ad archiepiscopum. Quando aliquis cognoscit carnaliter... — ... istos casus sibi retinuit. Isti casus revertendi sunt ad papam. Primo quando aliquis percutit enormiter clericum... — ... ut sciant se confiteri de ipsis » (138-139) ; — « Hec sunt statuta ordinata in concilio provinciali celebrato per nos Egidium archiepiscopum Rothomagensem in prioratu Beate Marie de Prato juxta Rothomagum, anno Domini millesimo trecentesimo XIII° , circa festum Sancti Luce evangeliste. Non debet reprehensibile judicari si secundum... — ... quatenus continetur in istis » (ibid., I, 171-173) (139-140) ; — « Sequuntur statuta provincialia facta per beate memorie Dominum G. archiepiscopum predecessorem nostrum [Guillelmus de Flavacuria, Pont. Audomari, a. 1305]. Renovantes statuta Concilii volumus... — ... seculares si videatur expediens » (ibid., 168-170) (140-140v) ; — Tableaux des vertus, des articles de foi, des oeuvres de miséricorde, des dons du Saint-Esprit : « Septem sunt virtutes... — ... contra avariciam » (ibid., 170) (140v) ; — « Audeo mira loqui, solem sine lumine vidi... », « Qui fuit ille qui fuit bis natus... — ... et in ligno positus pro nobis peccatoribus » (140v) ; — « Sumus per sapientiam... — ... per timorem humiles. Expliciunt statuta synodalia secundum usum Rothomagensem » (ibid., 170) (140v) ; — « Hugo de Sancto Victore. Liber vite est cujus origo eterna... — ...tamen verbum unum omnia » (140v-141) ; — « Hec sunt festa que generaliter... sunt indicendo [sic]. In mense januarii. Circumcisio Domini... — ...Sancti Thome martiris » (ibid., 170-171), addition contemporaine (141). Des traits de plume et de crayon rouge dans les marges correspondant aux lacunes de l'édit. Pommeraye, S. Rotomagensis ecclesiae concilia, Rouen, 1677, semblent indiquer que le ms. a été collationné pour cette édition.
F. 131-140v. Statuts synodaux de la province de Rouen. [Statuta antiqua] (ms. R de l'éd. O. Pontal, Les Statuts synodaux francais du XIII e s. I. Les Statuts de Paris et le synodal de l'Ouest, Paris, 1971, 137-196, §§ 1-82) ; promulgués par Maurice archev. de Rouen [1231-1235] ; cf. A. Artonne, L. Guizard et O. Pontal, Répertoire des statuts synodaux, Paris, 1963, 378 (131-136). — Nova statuta PETRI DE COLLEMEDIO [1235-1244] ; cf. ibid., 378-379 (136-136v). — [JACOBUS GUALA DE BECCARIA, 1208] (éd. cit., 98-99) (136v-137). — [Statuta ODONIS CLEMENTIS, 1245] ; cf. A. Artonne, op. cit., 379 (137-137v). — [Statuta AEGIDII ASCELINI, 1311] Lire « Nova precepta recitata per magistrum Johannem de Cropio vicarium reverendi patris Domini E. [Egidii, et non Guillelmi de Flavacuria] Rothomagensis archiepiscopi. Precipimus... — ... apponemus » ; cf. A. Artonne, op. cit., 379-380 (137v-138). — Extraits du Synodal de Paris. « Secundum usum Parisiensium. Prohibemus... — ... plene restituant » ; cf. O. Pontal, éd. cit., 130 (138). — Extraits pénitentiels à l'usage des confesseurs et cas réservés (138-139), etc.
Provient de la Bibliothèque de Mesme ; cf. l'ex-libris : « Codex Memmiano-Bigot. » au verso du plat supérieur ; a été introduit dans le catalogue de la Bibliothèque des Bigot rédigé par les libraires en 1706 ; cf. Delisle, Bibl. Bigotiana, XIX.
Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.
Audeo mira loqui, solem sine lumine vidi et lucem sine die...
f. 140v
Circumcisio Domini, Epiphania, conversio s. Pauli...
f. 141
De paenitentia ergo tractaturus primo aliqua dicam...
f. 43
De sacramentis primo tractabimus in generali...
f. 2
Die dominica synodum praecedente, sacerdotes qui capellanos non habent...
f. 131
Dividitur igitur praesens opusculum in tres partes...
Doctores theologiae dicunt quod si sacerdos sciat venenum...
f. 131v
Excommunicamus omnes sacerdotes et clericos quoscumque qui post legitimam admonitionem focarias...
f. 136v
Fons sapientiae, Dei verbum... (cf. Eccli. I, 5)
Dispositione mirabili...
f. 1
In primis ut praecepta sua synodalia antequam recedant...
f. 137
Liber vitae est cujus origo aeterna, incorruptibilis essentia...
Non debet reprehensibile judicari si secundum varietatem...
f. 139v
Praecepimus propter reverentiam sacrorum vestium quod quomodolibet...
f. 137v
Praecipimus propter reverentiam sacrarum vestium quod quilibet sacerdos...
Praecipimus quod singulis diebus dominicis et festivis excommunicent...
f. 136
Primo quando aliquis percutit enormiter clericum...
f. 139
Primo sacerdos debet inquirere utrum confitens sit de parochia sua...
f. 138
Prohibemus etiam ne sacerdotes excommunicent in generali...
Quando aliquis cognoscit carnaliter aliquam de genere suo...
Quantum ad primam partem primo videbuntur aliqua de sacramentis...
Qui fuit ille qui fuit bis natus, et post mortem baptizatus...
Quoniam Dominus ac magister noster Jesus Christus de mundo ascensurus...
f. 78
Quoniam, sicut dicit propheta...
Renovantes statuta concilii volumus et hoc placet consilio...
f. 140
Sciendum ergo quod omnia sacramenta novae Legis...
Septem sunt virtutes, quattuor cardinales : temperantia...
Sumus per sapientiam maturi, per intellectum pervidi [sic], per consilium cauti...
Teste Apostolo, impossibile est sine fide placere Deo...
f. 78v
Verus et pius Samaritanus, dulcis Jesus, qui vinum et oleum...
f. 42v
Vestio, poto, cibo, tectum do, visito, solvo //...
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index