Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Identifiant Biblissima+ : https://data.biblissima.fr/entity/Q382814
Source des données : BnF Archives et manuscrits
F. 2-2v PETRUS THOMAS BARCINONENSIS, Tractatus de divite christiano, fragment. Épître dédicatoire : « [P]rudenti viro Gonsalvo Gir familiari et consiliario domini Jacobi regis Aragonum, frater Petrus Thome lector Fratrum Minorum Barchinone... Sicut dicit Hugo 2 [libro] De anima c. X : Consciencia bona... » ; — table des chapitres (2) ; — « [D]ivitem salvari non posse argueret aliquis... — ... sed divicie fa... » (2-2v) ; cf. Teetaert, dans Dict. théol. cath., XII2, 2048.
F. 3-12v « De sacramentis ecclesiasticis rubrica. Incipit officium sacerdotale compositum a fratre Thoma de Aquinio. Quia officium sacerdotale principaliter circa tria versatur... — ... quales descripti sunt qui cum Patre... » (S. Thomae Aquinatis Opera omnia, éd. Vivès, XXVIII, 445-458) apocryphe ; cf. Glorieux, Maîtres en théol., I, 100 n° 14 ec.
F. 13-41 [HONORIUS AUGUSTODUNENSIS] Elucidarium. Prologue : « Incipit prologus in Elucidario » ; — L. I (13-22) ; — L. II (22-31) ; — L. III (31-41) (ms. f de Y. Lefèvre, L'Elucidarium et les Lucidaires..., Paris, 1954, 28, description du manuscrit et 358-477, édition du texte ; P. L., CLXXII, 1109-1176).
F. 41-42 [RICARDUS DE SANCTO VICTORE] « Incipit Expositio orationis dominice. [I]nter omnia que humana fragilitas... — ... a voluntate Dei deviat nemo... », incomplet de la fin (Liber exceptionum, IIa pars, l. XI, c. 5-8, éd. Châtillon, Paris, 1958, 447-450 ; édité également dans P. L., CLXXV, 767-769, sous le nom d'Hugues de Saint-Victor ; CLXXVIII, 611-614, sous le nom d'Abélard) ; cf. M. W. Bloomfield, dans Traditio, XI (1955), 311, n° 460.
F. 44-64v « Incipit Speculum Ecclesie de sacramentis ecclesiasticis », incomplet. Prologue : « De sacramentis ecclesiasticis ut tractarem... » ; — table (44) ; — c. 1-8 : « ... Ecclesia igitur in qua populi [sic] convenit ... — ... per quam fracta su[n]t tartara » (44-64v) (P. L., CLXXVII, 335-373, sous le nom de Hugues de Saint-Victor) ; attribution controuvée ; cf. Van den Eynde, dans Antonianum, XXIV (1949), 23-25 et 34-42 ; H. Weisweiler, dans Mélanges J. de Ghellinck, II, 534-570 ; Bloomfield, op. cit., 297, n° 318.
F. 64v-65v Note et questions sur l'eucharistie. « Nota. Quod hostia intincta alicui non debet dari. Legitur enim quod soli Christus Jude... — ... malicia » ; — « Queritur utrum quisquis debeat communicare cotidie vel celebrare... — ... securus accedat » ; — « Queritur [utrum] ille qui nocturnam patitur pollucionem in sequenti die debeat accedere ad celebrandum hoc sacrificium... — ... debet accedere. Unde versus : Crapula, premeditatio, langor et humor habundans// In sompnis materias extrema duo sine culpa » (64v) ; — « Queritur utrum excommunicatus vel de heresi manifeste notatus sacrum Corpus Christi possit conficere... — ... ab optimis sacerdotibus » (64v-65) ; — « Si mus vel aliquod animal immundum hostiam sacram inveniat utrum aliquid videatur accipere... — ... ab hujusmodi animalibus consumeretur » ; — « Quamdiu Christus manet nobiscum... — ... Deus novit » (65) ; — « Si aliquis existens in criminali peccato exigat a sacerdote communionem [utrum debeat] denegare de jure... — ... manducat et bibit » (65-65v) ; — « [D]e latrone qui traytur ad suspendium. Si latro trahatur ad suspendium et querat sibi dari Corpus Christi utrum debeat ei denegari... — ... non sacramentaliter communicat » (65v).
F. 70-77 [RICARDUS PRAEMONSTRATENSIS, canonicus Wedinghausensis] ? « De exposicione canonis misse. In virtute sancte Crucis et in sacramento altaris... — ... hostia Deo ipsi fuerimus » (P. L., CLXXVII, 455-470, dans les apocryphes d'Hugues de Saint-Victor, sous le nom de Jean de Cornouailles), attribué à Richard le Prémontré par Hauréau, dans Not. et Extr., XXIV2, 145-156 ; aux ff. 77-77v, addition : « Manifestum est vel tenuiter scienti... — ... suum exprimit proditorem » et : « Age, cave, currere, festina... — ... non amat Jhesus ».
F. 77v Vers mnémoniques. « Hec sunt que tardant hominem confiteri versus » (en marge), « Ssperat [sic], desperat... » (Hauréau, Notices, I, 211) ; cf. Walther, Initia carminum, n° 18484 ; — « Versus quare VIIm hore diei canonice decantantur » (en marge). « In matutino damp[n]atur tempore Christus//... » (M. Hammond, dans Speculum, VII (1932), 532, sous le nom d'Hildebert de Lavardin) attribution contestée par Wilmart, dans Rev. bénéd., XLVIII (1936), 160, n. 1 ; cf. Walther, op. cit., n° 8988 ; — « Qualiter orationes finiantur versus. Per Dominum dicas cum Patrem, presbyter, (h)oras //... — ... Expellens demonem dicas in fine per ignem » ; cf. ms. Latin 4211, f. 138v ; Walther, op. cit., n° 13935 ; — « Quo tempore et qui libri biblie per anni circulum legantur. Adventus proprie vult sermones Ysaye//... » ; cf. Walther, op. cit., n° 559 ; — « Versus per quos habetur quot psalmi et quot versus continentur in toto psalterio. Ter quinquagenos David... » (Hauréau, Notices I, 212) ; cf. Walther, op. cit., n° 19209 ; — « An aque, sol, ymber, ignis, rores, glacies, lux // ... » ; — « Versus de ymnis ferialibus quomodo dicantur infra epdomadam seriatim. Noscitur ac series ymnorum sex feriarum //... — ... Septima : Summe Deus, Aurora, Response (?) et O lux » ; — « Hec est forma canendi que Deo et angelis et sanctis ejus placet... Psalmodiam non nimium protrahamus// Sed jocunda et viva voce cantemus//... — ... Hinc idem fiat cum ca[n]tatur : Alleluia ».
F. 77v-78, dans la marge inférieure : « Cum dicit sacerdos : Oremus, rogat omnes orare ut ejus oratio exaudiatur... — ... Amen, confirmatio orationis... vere sive fideliter ».
F. 78-79v Poèmes. VENANTIUS FORTUNATUS, Carmina VIII, c. 3, De virginitate, v. 1-22, 24-38, 129-179, 393-400. « Versus Fortunati presbiterii [sic]. Culmina multa polos radianti lumine coplent [sic]// ... » (Leo, M. G. H. Auctores antiquissimi, IV, 181-191, passim) ; cf. Walther, op. cit., n° 3532 (78-78v) ; — S. PAULINUS NOLANUS, Carmen IV. « Oratio s. Paulini, Omnipotens genitor rerum cui summa potestas... » (Hartel, dans C. S. E. L., XXX2, 3) ; cf. Walther, op. cit., n° 13331 ; — « Versus Evangelistarum. Matheus instituit virtutum tramite mores//... », prologue anonyme aux Evangeliorum libri IV de Juvencus (Huemer, dans C. S. E. L., XXIV, p. XLVI) ; cf. Walther, op. cit., n° 10787 (78v) ; — SEDULIUS, Hymnus I. « Versus Sedulii docti viri. Cantemus, socii, Domino, cantemus honorem//... » (Huemer, dans C. S. E. L., X, 155-162) ; cf. Walther, op. cit., n° 2382 (78v-79v).
F. 79v Règle de vie : « Attende tibi, karissime, et considera cursum vitte tue. Cave ne... — ... hic salvus erit ».
Au f. 2, « Prudenti viro Gonsalvo Gir ajouter [sic pro Gontrano Garsiae]... ».
F. 17v. « In matutino... » [HILDEBERTUS CENOMANENSIS] ; cf. ms. Latin 3696B, f. 1v.
Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.
Adtende tibi, carissime, et considera cursum vitae tuae...
f. 79v
Adventus proprie vult sermones Isaiae// ...
f. 77v
Age, cave, currere, festina...
An aquae, sol, imber, ignis, rores, glacies, lux//...
Cantemus socii Domino, cantemus honorem//...
f. 78v
Culmina multa polos radianti lumine complent//...
f. 78
Cum dicit sacerdos : Oremus, rogat omnes orare ut ejus oratio exaudiatur...
De sacramentis ecclesiasticis ut tractarem...
f. 44
Divitem salvari non posse argueret aliquis...
f. 2
Ecclesia igitur in qua populus convenit...
In matutino damnatur tempore Christus //...
In virtute sanctae Crucis et in sacramento altaris...
f. 70
Inter omnia quae humana fragilitas facere potest...
f. 41
Manifestum est vel tenuiter scienti aliud fuisse Corpus Christi...
f. 77
Matthaeus instituit virtutum tramite mores//...
Noscitur ac series hymnorum sex feriarum//...
Omnipotens genitor rerum, cui summa potestas//...
Pater noster qui es in caelis...
Ecce, carissimi, singulis fere diebus...
f. 16v
Per Dominum dicas, cum Patrem, presbyter, oras //...
Psalmodiam non nimium protrahamus //...
Quamdiu Christus manet nobiscum ? Dico quamdiu...
f. 65
Quia officium sacerdotale principaliter circa tria versatur...
f. 3
Quod hostia intincta alicui non debet dari. Legitur enim quod soli Christus Judae...
f. 64v
Saepius rogatus a condiscipulis quasdam quaestiunculas enodare...
f. 13
Si aliquis exsistens in criminali peccato exigat a sacerdote communionem...
Si latro trahatur ad suspendium et quaerat sibi dari Corpus Christi utrum debeat ei denegari...
f. 65v
Si mus vel aliquod animal immundum hostiam sacram inveniat utrum aliquid videatur accipere...
Sicut dicit Hugo II° [libro] De Anima cap. X : Conscientia bona titulus est religionis...
Sperat, desperat, praesumit, diligit, horret //...
Ter quinquagenos David canit ordine psalmos //...
Utrum excommunicatus vel de haeresi manifeste notatus sacrum Corpus Christi possit conficere...
Utrum ille qui nocturnam patitur pollutionem...
Utrum quisquis debeat communicare quotidie vel celebrare...
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index