Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3609

  • Attested title :
    • Bernardus de Trilia, Quaestiones de cognitione animae conjunctae corpori.
  • Other label of the document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3609
    • Paris. BnF, Latin 3609
  • Held at : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Languages : Latin
  • Author : Bernard de Trilia (1240?-1292)
  • Date of Origin :
  • Support Material : Parchemin. Réglure à l'encre.
  • Composition :
    • II-98 ff. à 2 colonnes, précédés et suivis de 3 ff. de garde papier moderne.
  • Format :
    • 230 × 165 mm. (justification 180 × 125 mm.).
  • Codicological details :
    • F. 96-96v. « Sciendum quod aliquid potest dupliciter denominari et aliquid aliud... — ... fundamento ». — Addition du XIVe sInitiales et pieds-de-mouche rouges. Manchettes et titres courants rubriqués. — 8 cahiers de 12 ff. Réclame à chaque cahier. Foliotation ancienne. Les ff. de garde I-Iv, IIv et 97-98v sont blancs. — Corrections et notes marginales contemporaines. — Au f. 92v, ex-libris du XIVe s. : « Iste liber est fratris Johannis Monnerii ordinis Fratrum Predicatorum conventus Balme ante Sista[ricu]m [La Baume, près Sisteron, dioc. de Sisteron] et costitit sibi unum florenum ». Au f. 1, ex-libris gratté du XVe s., en partie lisible à la lumière ultra-violette : « Iste liber... Cele[stinorum ?]... ». Le f. de garde II porte un titre du XVIIe s., qu'on rencontre dans plusieurs mss. d'origine méridionale ; cf. notice du ms. Latin 3546B. — Le ms. provient de la bibliothèque de Gabriel Naudé ; cf. Ph. Labbe, Nova bibliotheca mss. librorum, Paris, 1653, 228 et ms. Latin 10381, f. 15. A fait partie ensuite de la bibliothèque de Mazarin ; cf. Omont, Anciens inventaires, IV, 321. II-98 ff. à 2 colonnes, précédés et suivis de 3 ff. de garde papier moderne. 230 × 165 mm. (justification 180 × 125 mm.).
  • Binding :
    • Reliure XVIIe s. veau fauve estampé à froid, motif central : couronne de laurier, semblable à celle du ms. Latin 3546B (voir notice). Dos refait.
      Pour la reliure, cf. add. du ms. Latin 3290.

Contents

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-90v BERNARDUS DE TRILIA, O.P. « Questiones [I-XVI] de cognitione anime conjuncte corpori disputate et excellenter determinate a ffratre Bernardo de Trilia magistro in theologia de ordine ffratrum Predicatorum ». I. « Queritur primo : Utrum anima conjuncta corpori intelligat veritatem naturaliter cognoscibilem per species innatas vel adquisitas... » (extraits éd. par B. Hauréau, De la philosophie scolastique, Paris, 1850, II, 252-258 et Id., Histoire de la philosophie scolastique, Paris, 1872-1880, II, 114-120) (1-8v) ; — II. « ... Utrum anima conjuncta corpori intelligat particularia sensibilia per aliquas species a rebus abstractas vel adquisitas... » (8v-15) ; — III. « ... Utrum anima conjuncta corpori possit naturaliter futura cognoscere absque divina revelatione... » (15-20v) ; — IV. « ... Utrum anima conjuncta corpori cognoscat se ipsam per essentiam suam immediate... » (20v-26) ; — V. « ... Utrum anima corpori conjuncta cognoscat habitus virtutum per essentiam habituum vel per similitudinem aliquam eorum... » (26-32) ; — VI. « ... Utrum anima conjuncta corpori possit naturaliter substantias separatas sive angelos per essentiam videre... » (32-37v) ; — VII. « ... Utrum anima conjuncta corpori possit veritatem primam que Deus est in statu vie cognoscere naturali cognicione... » (37v-44v) ; — VIII. « ... Utrum prima veritas sit primum intelligibile quod primo intelligitur ab anima conjuncta corpori in statu vie... » (44v-50) ; — IX. « ... Utrum anima conjuncta corpori possit aliquid intelligere in sompnis... » (50-56) ; — X. « ... Utrum anima conjuncta corpori possit in vigilia in intelligendo falli... » (56-62v) ; — XI. « ... Utrum anima conjuncta corpori possit per artem magicam seu nigromaticam aliqua mira vigilantibus ostendere aut etiam ea realiter efficere secundum veritatem... » (62v-69v) ; — XII. « ... Utrum anima conjuncta corpori possit per se aliquam veritatem intelligere sine superaddita divina illustratione... » (70-74) ; — XIII. « ... Utrum anima conjuncta corpori ea que sunt vere conjuncta secundum rem possit absque falsitate separare per intellectum et rationem... » (74-77v) ; — XIV. « ... Utrum anima conjuncta corpori quicquid intelligit intelligat per discursum rationis... » (78-82v) ; — XV. « ... Utrum anima conjuncta corpori possit in statu vie ab angelis edoceri... » (82v-87) ; — XVI. « ... Utrum in cognicione divinorum oporteat animam conjunctam corpori in statu vie relinquere sensum et ymaginationem... — ... ymaginationis operatione non egeat ut dictum est ante. Expliciunt questiones fratris Bernardi de Trilia magistri in theologia Parisius de ordine Predicatorum de cognicione anime conjuncte » (87-90v) ; à la suite énoncé de deux questions : « [U]trum anima conjuncta corpori possit elevari per gratiam ad videndum Deum per essentiam in statu presentis vite... », question traitée f. 93-95v ; « [U]trum anima conjuncta corpori possit cogitare Deum non esse... », le texte qui suivait a été gratté et lavé, question traitée sous le nom de Bernard de Trilia dans le ms. Pise, Bibliothèque du Séminaire, 45, f. 37v, cité par M. Grabmann, dans Divus Thomas, XIII (1935), 390.

    F. 91-95v [BERNARDUS DE TRILIA, Quaestiones XVII-XVIII de cognitione animae conjunctae corpori]. XVII. « Utrum anima Ade conjuncta corpori potuisset proficere in statu innocentie in cognitione... » ; cf. ms. cit., f. 46v-49 ; Grabmann, op. cit., loc. cit. (91-92v) ; à la suite, table des 18 questions, addition du XIVe s. ;— XVIII. « Utrum anima conjuncta corpori possit elevari per gratiam ad videndum Deum per essenciam in statu presentis vite... — ... potiusve passio quedam transiens in ea recepta et ideo non redundat in corpus eorum qui sic rapiuntur sicut redundabit in corpora beatorum. Explicit » ; cf. ms. cit., f. 40-46 ; Grabmann, op. cit., loc. cit. (93-95v).

    Voir t. VI, 820-821.

    Pour le titre calligraphié au XVIIe s. du f. II, cf. add. du ms. Latin 2897 ; ms. Moreau 849, f. 151v.

Participant

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • BOEUF, Estelle (2007), La bibliothèque parisienne de Gabriel Naudé en 1630 : les lectures d'un libertin érudit, Genève, Droz (Travaux du Grand siècle, 28), ici p. 8-9 (note n° 10)

Subjects and themes

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • Quaeritur primo utrum anima conjuncta corpori intellegat veritatem naturaliter cognoscibilem...

    f. 1

    Sciendum quod aliquid potest dupliciter denominari et aliquid aliud...

    f. 96

    Utrum anima Adae conjuncta corpori potuisset proficere in statu innocentiae in cognitione...

    f. 91

    Utrum anima conjuncta corpori cognoscat se ipsam per essentiam suam immediate...

    f. 20v

    Utrum anima conjuncta corpori ea quae sunt vere conjuncta secundum rem possit absque falsitate separare per intellectum et rationem...

    f. 74

    Utrum anima conjuncta corpori intellegat particularia sensibilia per aliquas species a rebus abstractas vel adquisitas...

    f. 8v

    [...] Utrum anima conjuncta corpori intellegat veritatem naturaliter cognoscibilem per species innatas vel adquisitas...

    f. 1

    Utrum anima conjuncta corpori possit aliquid intellegere in somnis...

    f. 50

    Utrum anima conjuncta corpori possit cogitare Deum non esse...

    f. 90v

    Utrum anima conjuncta corpori possit elevari per gratiam ad videndum Deum per essentiam in statu praesentis vitae...

    f. 90v et 93

    Utrum anima conjuncta corpori possit in statu viae ab angelis edoceri...

    f. 82v

    Utrum anima conjuncta corpori possit in vigilia in intellegendo falli...

    f. 56

    Utrum anima conjuncta corpori possit naturaliter futura cognoscere absque divina revelatione...

    f. 15

    Utrum anima conjuncta corpori possit naturaliter substantias separatas sive angelos per essentiam videre...

    f. 32

    Utrum anima conjuncta corpori possit per artem magicam seu nigromaticam aliqua mira vigilantibus ostendere...

    f. 62v

    Utrum anima conjuncta corpori possit per se aliquam veritatem intellegere sine superaddita divina illustratione...

    f. 70

    Utrum anima conjuncta corpori possit veritatem primam quae Deus est in statu viae cognoscere naturali cognitione...

    f. 37v

    Utrum anima conjuncta corpori quidquid intellegit intellegat per discursum rationis...

    f. 78

    Utrum anima corpori conjuncta cognoscat habitus virtutum per essentiam habituum vel per similitudinem aliquam eorum...

    f. 26

    Utrum in cognitione divinorum oporteat animam conjunctam corpori in statu viae relinquere sensum et imaginationem...

    f. 87

    Utrum prima veritas sit primum intellegibile quod primo intellegitur ab anima conjuncta corpori in statu viae...

    f. 44v

    BERNARDUS DE TRILIA, O.P. -- Quaestiones de cognitione animae conjunctae corpori
    DÉCORATION -- Initiales de couleur (XIIIe s.)
    GUIDI DI BAGNO (Giovanni Francesco), card. -- Possesseur
    JOHANNES MONNERII, O.P. -- Possesseur
    Manuscrits -- Prix des manuscrits
    MAZARIN (Jules, card.) -- Possesseur
    NAUDE (Gabriel) -- Possesseur
    RELIURE -- Reliures XVIIe s.
    RELIURE -- Reliure Veau brun ou fauve
    RELIURE -- Reliures à décor estampé à froid Motif central : couronne de lauriers
    Titres -- Pages de titre ajoutées au XVIIe s. d'une main que l'on trouve sur plusieurs manuscrits ayant appartenu au cardinal Giovanni Francesco Guidi di Bagno

Data source