An entry point to the written heritage of the Middle Ages and the Renaissance in Western Europe, from the 8th to the 18th century.
A search engine of interoperable digitized manuscripts and rare books
Collaborative platform to manage and publish Biblissima authority data
Help for reading and learning classical languages, XML editing tools and environments
Expertise service around IIIF standards
Biblissima+ Identifier: https://data.biblissima.fr/entity/Q255452
IIIF Manifest
Full digitisation
Papier (filigranes f. 1-27: deux clefs croisées, manquent dans Briquet; f. 17-19bis, 136-171 et 256-274: Briquet 6443, Rome-Naples-Florence, 1498-1518; f. 28-43: var. Briquet 12160 (?): Trévise-Udine, 1465-1479; f. 44-135: var. Briquet 7695, Rome-Naples-Venise, 1472-1484; f. 136-191 et 232-255: var. Briquet 13887, Trévise-Rome-Naples, 1514-1521; f. 192-214: non identifié; f. 215-228: var. Briquet 6274, Trévise, 1477), XVe s. (fin) et XVIe s. (début), 274 ff. (+ f. 19bis, 194bis et 194ter; f. 19v°-19bis v°, 179v°-180, 194bis-194bis v° blancs), 220 x 145 mm. Lire les f. 1-99 dans l’ordre suivant: 1-16, 20-27, 17-19, 28-43, 64-79, 44-63 et 80-99. Rares gloses et notabilia de la main du copiste.
Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI
f. 2: //uastus animus
f. 1 (une ligne raturée dans la marge supér.): Cicero, Epistulae ad familiares (extrait).
texte: «Opus est hue delimatulo (pour “limatulo”) et polito tuo iudicio » (VII, 33, 2).
f. 1-27: Sallvstivs, Opera (extraits).
f. 1-10: De coniuratione Catilinae
titre: «Ex Salustii Catillinario ».
inc.: «Animi imperio, corporis seruitio magis utimur; alterum nobis cum Diis, alterum cum beluis commune est... » (1, 2).
expl.: «... Vnumquemque nominans appellet hortatur rogat » (59, 5).
f. 10-16v°, 20-27v° et 17-19: Bellum Iugurthinum
titre: «Ex SAlustii Iugurtino ».
inc.: «Magis Nature industriam hominum quam uim aut tempus deesse... » (1, 2).
expl. f. 19: «... spes atque opes ciuitatis site in Mario [sic] erant » (fin du texte).
f. 28-96: Cicero, Epistulae (extraits).
f. 28-43v° et 64-73: Epistulae ad Atticum.
inc. mutilé: «//Nec uero dubito quin exitiosum bellum impendeat... » (IX, 9, 2).
expl. f. 72v°: «... tecum de eadem re agam sepius » (XVI, 16 F, 17)
à la fin f. 73: «Hactenus ad Atticum ».
f. 73-79v°, 44-63v° et 80-96: Epistulae ad familiares
titre: «Ex epistolis ad Lentulum ».
inc.: «Quod dat accepimus. Quod instituit referre de relligione... » (I, 1, 2 fin).
expl.: «... Te ut dixi fero oculis. Hactenus ex Epistolis ad Lentulum » (XVI, 27, 2).
f. 96v°-128: Cicero, Orationes (extraits).
f. 96v°-98v°: De imperio Cn. Pompei.
titre: «Pro lege Manilia siue de laudibus GN. Pompei »
inc.: «Perfectum ingenio, elaboratum industria... » (1, 1).
expl.: «... periniquum et non ferendum uidetur » (22, 63 var.).
f. 98v°-101: Pro T. Annio Milone
titre: «Pro Milone ».
inc.: «Quis non ingemuit. Quis non arsit dolore... » (7, 16).
expl.: «... mortem uero finem esse non penam » (37, 101).
f. 101-106: Pro Cn. Plancio
titre: «Pro Sex. Planco ».
inc.: «Perraro grati homines repperiuntur... » (2, 4).
expl.: «... a uobis deprecor sed custodem salutis mee » (42, 102).
f. 106-109: Pro P. Sulla.
titre: «Pro P. Sylla ».
inc.: «Sed quoniam ita tulit casus infestus... » (1, 1).
expl.: «... atque humanitate causam totam repono » (33, 92).
f. 109v°-110: Pro Q. Ligario
titre: «Pro Q. Ligario ».
inc.: «Quoniam diligentia inimici inuestigatum est... » (1, 1).
expl.: «... accedunt quam salutem hominibus dando » (12, 38).
f. 110-111: Pro rege Deiotaro
titre: «Pro Rege Deiotaro ».
inc.: «More maiorum de seruo in dominum... » (1, 3).
expl.: «... usque ad ultimos prosequutum » (15, 42).
f. 111v°-117: Pro A. Cluentio
titre: «Pro Aulo Cluentio ».
inc.: «Parum firmamenti et parum uirium falsitas [sic pour «ueritas »] habeat... » (2, 5).
expl.: «... esse inuidiȩ locum in iudiciis ueritati. Laborare ex inuidia» (fin du texte avec add. à la fin).
f. 117-120: Pro P. Quinctio
titre: «Pro P. Quinctio ».
(le texte est écrit sur 2 col.)
col. 1: «Tenues opes
Nulle facultates
Exigue amicorum copi » (1, 2)
col. 2: «Due res in ciuitate
plurimum possunt,
summa gratia et
eloquentia » (1, 2).
expl.: «... usque ad rogum prosequatur» (fin du texte).
f. 120-125v°: Pro L. Flacco
titre: «Pro L. Flacco ».
inc.: «Salus nostra spe exigua extremaque pendet... » (2, 4).
expl.: «... Via preceps et lubrica. Via plana et stabilis » (cf. 42, 105).
f. 125v°-126v°: Cum populo gratias egit
titre: «In qua Populo gratias agit »
inc.: «Et si homini nihil magis est optandum... » (1, 2).
expl.: «... uerum etiam impius appellatur» (9, 23).
f. 126v°-128: Cum senatui gratias egit
titre: «Populo quando gratias agit ».
inc.: «Vestra in nos uniuersa pro merita quis possit non dicam... » (1, 1 -var.).
expl.: «... propugnator mearum fortunarum et defensor assiduus » (15, 38).
f. 128-129: Ps. Cicero, Oratio pridie quam in exilium iret (extraits)
titre: «Ad EQVITES Romanos pridie quam iret in exilium »
inc.: «Est enim liberale officium serere beneficium... » (1, 2).
expl.: «... in uoluptate quam diu fortune libido poscit » (12, 30).
f. 129-227v°: Cicero, Orationes (extraits).
f. 129-134: De domo sua.
titre: «Ad Pontifices Pro domo sua ».
inc.: «Cum multa pontifices a maioribus nostris diuinibus... » (début du texte).
expl.: «... In mea salute principem semper locum tenuistis » (58, 147).
f. 134-135: In P. Vatinium testem
titre: «In VaTINIVM ».
inc.: «Nimium es uehemens feroxque natura... » (2, 4).
expl.: «... nonullam laudatione tua labeculam aspersisti » (17, 41).
f. 135-140: Pro M. Caelio
titre: «Pro M. Caelio ».
inc.: «Que accusatores deformandi huius causa... » (2, 3).
expl.: «... fortunis, ore, lingua, manu omni inquinatus » (32, 78).
f. 140-145: Pro Sex. Roscio Amerino
titre: «Pro Sex. Roscio ».
inc.: «Sibi ex animo scrupulum qui se dies... » (2, 6).
expl.: «... sensum omnem humanitatis ex animis ammittimus » (fin du texte).
f. 145v°-152v°: Pro L. Murena
titre: «Pro L. Murena ».
inc.: «Ea res mihi magistratuique meo, Populo plebique... » (1, 1).
expl.: «... Iunonis hospite cui omnes consules subiacere necesse est» (41, 90), suivi sans séparation de la glose: «Iuno hospita a consulibus colebatur».
f. 152v°-157: Pro L. Cornelio Balbo
titre: «Pro CORNELIO BALBO».
inc.: «Que copia que facultas non opinnione [sic] tacita... » (1, 2).
expl.: «... rei p. temporibus et concordie conuenire » (27, 61).
f. 157-164v°: De haruspicum responsis.
titre: «DE RESPONSIONE Aruspicum in P. CLODIVM ».
inc.: «Clodii impudica impudicitia [sic]... » (1, 1).
expl.: «... et inusitato aliquid sono incredibilique predicunt » (28, 63).
f. 164v°-169: De prouinciis consularibus
titre: «DE PROVINCIIS CONSVLARIBVS IN PISONEM »
inc.: «Precipuus ille et proprius sensus doloris mei... » (1, 2).
expl.: «... Iudicium, notio, mos, seuerissimus censorum » (19, 46 -var.).
f. 169-184v°: Pro P. Sestio
titre: «Pro P. SEXTIO ».
inc.: «Offerre salutem in discrimen... » (1, 1, var.).
expl.: «... uos me reficere et renouare rei p. potestis » (69, 147 -var.).
f. 184v°-196: De lege agraria (II)
titre: «DE LEGE AGRARIA ».
inc.: «Est hoc in more positum Quirites... » (II, début du texte).
expl.: «... Summum est illud communibus fortunis presidium » (II, 37, 103).
f. 196-200v°: Pro C. Rabirio perduellionis reo
titre: «Pro C. RABIRIO PERDvellione »
inc.: «Consulatus ipse mihi una uobiscum... » (1, 2).
expl.: «... quod equiti romano premium dari par fuisset » (11, 31).
f. 200v°-209: Pro A. Caecina
titre: «Pro AVlo CECINNA ».
inc.: «In agris locisque desertis audacia plurimum potest... » (1, 1-var.).
expl.: «... in homine offendendum sit» (36, 104).
f. 209-223v°: In L. Pisonem
titre: «IN L. PISONEM ».
inc.: «Iamne uides bellua iamne sentis... » (début du texte).
expl.: «... Illa trophea plena dedecoris et risus » (40, 97).
f. 223v°-227v°: Pro C. Rabirio Postumo
titre: «Pro RABIRIO POSTVMO ».
inc.: «Fortune opes fundatas atque optime constitutas... » (1, 1-var.).
expl.: «... uestigium facere liceat » (17, 48).
f. 227v°-228: Ps. Sallvstivs, Inuectiua in Ciceronem (extraits)
titre: «Ex inuectiua Salustii in M. Tulliium »
inc.: «Audacissimo cuique est perfidie locus... » (1, 1-var.).
expl.: «... in illa parte fidem habens » (fin du texte).
f. 228-229v°: Ps. Cicero, Inuectiua in Sallustium (extraits)
titre: «M. Tullii in Salustium ».
inc.: «Magna uoluptas est equalem ac parem... » (1, 1).
expl.: «... Affluens ac beatus similis ac par tui » (7, 20).
f. 230-274v°: Cicero, Orationes (extraits).
f. 230-235v°: Pro M. Fonteio
titre: «Pro M. FONTEIO ».
inc.: «Hoc pretore oppressam esse re alieno... » (5, 11).
expl.: «... aut inuitissimi paruerunt» (21, 49).
f. 235v°-240v°: Pro Q. Roscio Comoedo.
titre: «PRO ROSCIo Comedo. Oratio sine principio est »
inc.: «Quemadmodum turpe est scribere... » (1, 2).
expl.: «... ea qua societatem coit» (18, 55).
f. 241-252v°: Orationes in L. Catilinam (I-IV)
titre: «IN Catilinam ».
inc.: «Quem ad finem sese effrenata... » (I, 1, 1).
expl.: «... neque beneficio placare possis » (IV, 20, 22).
f. 252v°-257: In Q. Caecilium diuinatio
titre: «Ex libro I in VERREM ».
inc.: «Siculi nonnullum in me presidium suis fortunis... » (1,2).
expl.: «... uno tempore uniuersa perdamus » (22, 72 fin).
f. 257-274v°: In C. Verrem actiones.
titre: «Ex accusationibus contra Verrem l. II ».
inc.: «Id non humano consilio se prope diuinitus... » (Actio I, 1, 1).
expl. mutilé: «... procrastinant Stenium statim //» (Actio II, II, 37, 90).
Origine: italienne, grosse écriture humanistique cursive penchée peu régulière; à plusieurs reprises, on remarque le g oncial du cercle de Pomponio Leto.
Possesseurs: le manuscrit a été acquis par la Bibliothèque Vaticane entre 1623 et 1640.
These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.
RDF exports to come…
You can view and manipulate this document directly on this site, compare it to others using the Mirador viewer, or drag and drop this icon into the IIIF viewer of your choice. Read more about IIIF This Manifest is enriched and includes: - annotations - a full-text search - an index