Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.8761

Digitisations

Codicological aspects

  • Papier, XVe s. (2ème moitié), I + 174 ff. (+ f. 1a-1c, 49a-49g, 76 bis, 106 bis-106 ter, 149 bis et 163 bis; f. 49a-49g v°, 59v°, 76v°-76 bis v°, 106 bis-106 ter v°; 131v°, 149-149 bis, 158-159v° et 163-163v° blancs), 188 x 140 mm.

    Recueil d’au moins douze parties: 1) f. 1d-30; 2) f. 31-36; 3) f. 37-49g; 4) f. 50-59; 5) f. 60-67; 6) f. 68-96; 7) f. 97-106 ter; 8) f. 107-134; 9) f. 135-142; 10) f. 143-149 bis; 11) f. 150-163 (filigrane var. Briquet 6700: Reggio-d’Émilie-Ferrare-Mantoue, 1477-1482); 12) f. 163bis-174v° (filigrane var. Briquet 2656: Ferrare 1501).

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2: //ne dulcissime

    f. 151 : //Dilecti filii

    f. 165: //magnam

    11 — ~ f. 150-150v°: Iohannes Mocenigvs, Epistula ad Sixtum papam IV (15 mars 1483 - cf. L. Bertalot, Initia humanistica..., II, 1, n° 1369, ne cite aucun ms. et l'attribue à Bernardvs Ivstinianvs, d'après Hain.

    ~ f. 151: Sixtvs papa IV, Epistula ad Ferrarienses.

    ~ f. 151v°-152v°: Lvdovicvs Carbo, Gratiarum actio.

    le texte est mutilé de la fin; la suite se trouve aux f. 24v°-27 v°.

    ~ f. 153-154: Ferdinandvs Aragoniae rex, Epistula ad Sixtum papam IV (Naples, 21 juin 1482).

    ~ f. 154-154v°: ‹Epistula Senatus Venetiarum ad Sixtum IV papam›.

    ~ f. 155-156v°: Sixtvs papa IV, Epistula ad Iohannem Mocenigum (Rome, 4 avr. 1483).

    ~ f. 157-157v°: ‹Epistula Ferrarensium ad Sixtum IV papam› (déc. 1482).

    ~ f. 157v°: Carmen.

    titre: «DELPHICVM CARMEN».

    inc.: «Pandimus ex alto Venetum nunc funera tandem... » (4 v. - non identifié).

    f. 158v°-159v°: Vergilivs, Aeneis (extraits).

    copiés en travers dans la marge

    pas de titre.

    (texte): «Insultans portis alii bipatentibus adsunt

    Milia quot magnis numquam uenere Micenis » (II, 330-331).

    (f. 159v°): «Pantus otriade arcis Phebique sacerdos » (II, 319).

    «Incipio super his iuuenes fortissima frustra

    Pectora si uobis audententem [sic] extrema Cupido est » (II, 348-349).

    ~ f. 159v° ‹Carmen› (italice).

    ~ f. 160-162v°: Iohannes Mocenigvs, Epistula ad Sixtum IV papam (janv. 1482 - cf. supra, f. 150).

    f. 163: Cicero, Brutus (extrait).

    titre: «C. Caesaris laudibus » [sic].

    inc.: «Sed de Caesare cupio audire quid tandem Atticus uidelicet... ».

    expl.: «... bene de nomine ac dignitate P‹opuli› R‹omani› meritum esse existimare debemus» (72, 251-253).

    f. 163v°: Plinivs maior, Naturalis historia (extrait)

    titre: «Locus laudum C. Iulii Caesaris ex Plinio »

    inc.: «Animi uigore prestantissimum arbitror... ».

    expl.: «... Scipionis ea omnia optima concremasse fide atque non legisse » (VII, 25-26).

    ~ f. 163v°: Ps. Plvtarchvs, Epistula ad Traianum de institutione principis [= Iohannes Saresberiensis, Policraticus, V, 1] (cf. L. Bertalot, Initia humanistica..., II, 1, n° 12192 - cite le ms.).

Former owners

Formerly part of

Origin

  • Origine: 4: italienne, diverses écritures humanistiques cursives. Les f. 160-163v° ont été copiés après 1483, date de la lettre du doge Giovanni Mocenigo à Sixte IV.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: le cardinal Jorge da Costa († 1508), d'après C. M. Grafinger, op. cit. infra ; la bibliothèque du couvent Santa Maria del Popolo; le manuscrit a été acquis par la Bibliothèque Vaticane dans la première moitié du XIXe s.

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 719 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • J. Hankins, Repertorium Brunianum..., I, Rome, p. 207, n° 2871
    • C. M. Grafinger, Die Handschriften und Inkunabeln der Kardinals Jorge da Costa in der Vatikanischen Bibliothek (Miscellanea Bibliotheca Apostolica Vaticana, XI, Vatican, 2004 (Studi e testi, 423), p. 418 et 419, n. 53)
    • Réf.: BMBV (1986) 26806 (ne concerne pas la partie décrite).

Life cycle of this document

Data source