Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3073

  • Attested title :
    • Hugo de Sancto Caro, Commentarius super quatuor libris Sententiarum.
  • Other label of the document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3073
    • Paris. BnF, Latin 3073
  • Held at : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Languages : Latin
  • Author : Hugues de Saint-Cher (1190?-1263)
  • Date of Origin :
  • Support Material : Parchemin.
  • Composition :
    • 173 ff. à 2 colonnes.
  • Format :
    • 185 × 270 mm.
  • Codicological details :
    • Initiales en couleur à filigranes. Titres courants en couleur. Quelques rubriques en marge. Réclames à chaque cahier. Quelques cahiers signés (VIII, IX, X). Le 2e cahier manque. — Quelques corrections et notes marginales, de la main qui a écrit le texte. — Au f. 4v, plusieurs ex-libris du XIVe s. lavés ou grattés, partiellement lisibles aux rayons ultra-violets : « Iste liber... » ; « nunc autem est ffratris A. Gualaberti, conventus Narbone » ; « ... presens scriptum pertinet michi fratri Joh. de Vallibus, ord. f. Predicatorum... Narbon. » ; « p[recio] (?) costitit. 1. florenum. » — Aux ff. 101, 172v-173, traces de notes à la mine de plomb. — Au f. 173v, mention du XIVe s. : « Ricardus anglicus ». 173 ff. à 2 colonnes. 185 × 270 mm.
  • Binding :
    • Reliure XVIIIe s. maroquin rouge aux armes royales.

Digitisations

Contents

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-172 Table des questions des 4 livres cahier par cahier (1-4) ; au f. 4 : « Expliciunt Questiones super Sententias » ; L. I. Prol. : « Juxta sanctorum traditionem quedam... — ... potest dici. » (5-5v) ; « Hic incipit de sancto Jacobo introitus super Sentencias juxta magistrum Hugonem. Statuit Moyses terminos... — ... diffiniendum » (5v-6) ; « Cupientes... Primus liber... — ... vel eadem intencione » (6-31), avec lacune entre les ff. 12 et 13 due à la perte du 2e cahier et portant sur le commentaire des dist. VIII à XXV, de : « non est de natura propria sed ex Dei graciis... » à « ... quia omnis ternarius ergo nec tres unitates... » ; — L. II : « Incipit liber IIus. Creationem rerum... Postquam magister egit de creatore agit de creaturis... — ... compassus est uxori » (31-61) ; — L. III : « Incipit liber tercius. In principio libri egit magister de creatore... — ... se servaturos eam. Explicit liber tercius, incipit quartus » (61-100) ; — L. IV : « Dicit Ecclesiasticus XXXVIII : Unguentarius faciet pigmenta ... Unguentarius iste Christus est... — ... ergo dilectio non est dos. Solutio explicit » (103-172) ; cf. Glorieux, Maîtres en théol. I, 43-44 ; Landgraf, Mitteilungen zum Sentenzenkommentar Hugos a Sancto Caro, dans Zeitschrift f. kathol. Theol., LVIII (1934), 391-400 ; O. Lottin, Roland de Crémone et Hugues de Saint-Cher dans Rech. de théol. anc. et méd., XII (1940), 136-143 ; Stegmüller, Repert. comment. in Sent., 1947, n° 372 ; Lynch, Some fontes of the Commentary of Hugh of Saint Cher, dans Franciscan studies, XIII (1953), 119-146.

    Voir t. IV, 489.

    F. 61-100. (ms. P de l'éd. partielle du L. III par W. H. Principe, Toronto, 1970, 163-243) ; cf. ibid., 159.

    f. 48v-51v. Fragments cités par T. Graf, dans Studia Anselmiana 2 (1934) ; 3-4 (1935) ; f. 151v-152v, fragment cité par K. Lynch, dans Franciscan studies 17 (1957), 62.

Participant

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • BAKKER, Paulus Johannes Jacobus Maria (1999), La raison et le miracle : les doctrines eucharistiques (c. 1250-c. 1400), Nijmegen, [s. n.], ici p. 23, 445, 476 (https://hdl.handle.net/2066/145670)
  • BETTI, Umberto (1953), "La ragione della permanenza di Cristo nell'Eucaristia : una soluzione teologica dimenticata", Studi francescani, 50, p. 149-168, ici p. 165
  • DAHAN, Gilbert (1996), "Le Jugement dernier vu par les commentateurs des Sentences", dans De l'art comme mystagogie. Iconographie du Jugement dernier et des fins dernières à l'époque gothique, Université de Poitiers, Centre d'études supérieures de civilisation médiévale, 1996 (Civilisation Médiévale, III), p. 19-35, ici p. 26 (notes 37, 39) (https://www.persee.fr/doc/civme_1281-704x_1996_act_3_1_894)

Subjects and themes

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • Incipit du lemme biblique

    Creationem rerum... [Petri Lombardi Sent. II].

    Incipit

    Postquam Magister egit de creatore, agit de creaturis...

    f. 31

    Incipit du lemme biblique

    Cupientes aliquid de penuria... [Petri Lombardi Sent. prol.].

    Incipit

    Primus liber dividitur in septem partes, in prima ostendit Magister...

    f. 6

    Dicit Eccli. XXXVIII (7) : Unguentarius faciet pigmenta... Unguentarius iste Christus est...

    f. 103

    In principio libri egit Magister de creatore...

    f. 61

    Juxta sanctorum traditionem quaedam quae unum sunt...

    f. 5

    [...] Postquam Magister egit de creatore, agit de creaturis...

    f. 31

    [...] Primus liber dividitur in septem partes, in prima ostendit Magister...

    f. 6

    Statuit Moyses terminos circa montem ne egrederetur populus de castris ad videndum Dominum... (cf. Ex. XIX, 21)... Saepe legitur Moyses...

    f. 5v

    [...] Unguentarius iste Christus est, qui dicitur unguentarius...

    f. 103

    A. GUALABERTUS (frater), conventus Narbonae -- Possesseur
    COLBERT (Jean-Baptiste) -- Possesseur
    DÉCORATION -- Initiales filigranées (XIIIe et XIVe s.)
    HUGO DE SANCTO CARO, card., O.P. -- Commentarius in Sententiarum quattuor libros
    JOHANNES DE VALLIBUS, O.P. -- Possesseur
    Manuscrits -- Prix des manuscrits
    Réclames prouvant la perte d'un ou de plusieurs cahiers -- « unica est »
    RELIURE -- Reliures XVIIIe s. aux armes et chiffre royaux
    RICARDUS anglicus -- Mention (XIVe s.)

Data source