Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Urb.lat.1157

Digitisations

Some IIIF Manifests are enriched and may contain an index, full-text search or annotations. These are indicated below by an asterisk on the IIIF logo. What is a IIIF Manifest? open_in_new

Codicological aspects

  • Parch., XVe s., 175 ff. (f. 91 v°, 107 v°, 174-174 v° blancs), 276 x 186 mm. Le f. 1 est un feuillet de garde. Au f. 1 v°, table du contenu en capitales rouges dans un encadrement bleu orné de pastilles d’or irradiantes. Au f. 2, bordure sur trois côtés à «bianchi girari », avec oiseaux et pastilles d’or enserrant dans la marge inférieure le blason des Montefeltro. Initiale d’or à «bianchi girari »; autres initiales d’or sur fond de couleurs et filets. Rares gloses marginales contemporaines. Les citations grecques manquent. Le f. 175 est un fragment d’un autre manuscrit.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2-19: Donatvs, Ars maior (II, I, III).

    titre: «DONATI GRA‹M›MATICI DE OCTO PARTIBVS ORATIONIS INCIPIT».

    (liv. II) expl. f. 11 v°: «... inconditas inuenimus EXPLICIVNT OCTO PARTES ORATIONIS DONATI GRAMATICI ».

    (liv. I) titre f. 11 v°: «INCIPIT DE VOCE ».

    (liv. III) titre f. 14 v°: «De Barbarismo ».

    f. 19 v°-28 v°: Servivs, Commentarius in artem Donati.

    titre: «Seruii interpretatio in Donatum de octo partibus orationis ».

    expl. inachevé: «... idem faciunt ut longo post tempore uenit et illud sciendum est» (éd. H. Keil, Gramm. lat., 4, 1864, p. 420, l. 12).

    ~ f. 29-50 v°: Beda Venerabilis, Opera.

    f. 29-35: De schematibus et tropis.

    f. 35-50 v°: De metrica arte.

    f. 50 v°-55 v°: Sergivs, De littera, de syllaba...

    titre: «INCIPIT COMMENTARIVM. SERGII de littera ».

    f. 55 v°-60 v°: Maximvs Victorinvs, De ratione metrorum.

    titre: «COMMENTARIVM MAXIMINI VICTVRINI de ratione metrorum. Primo De litteris et sillabis ».

    à la fin, transposition du passage: «Omnia participia... exeunt litteram longa sunt ut ultra una Victorinus finit» (éd. H. Keil, op. cit. supra, 6, 1874, p. 224).

    f. 60 v°-63 v°: Maximvs Victorinvs, De finalibus metrorum.

    titre: «INCIPIT METRORIVS MAXIMINVS ».

    f. 63 v°-66 v°: Servivs, De finalibus.

    titre: «INcipit de Finalibus litteris HONORati GRammatici ».

    f. 66 v°-80 v°: Phocas, Ars de nomine et uerbo.

    titre: «INCIPIT Ars Foce grammatici de nomine et uerbo ».

    f. 81-83 v°: Servivs, De centum metris.

    titre: «INCIPIT SERVII Centimeter».

    expl. incomplet: «... canit tempus fugit intende laborem EXPLICIT CENTIMETRVM SERVII HONORATI GRAMMATICI» (éd. H. Keil, op. cit. supra, 4, p. 464).

    f. 83 v°-85: Mallivs Theodorvs, De metris (extraits remaniés).

    titre: «Mallii Theodori de metris incipit feliciter ».

    inc.: «METRVM dactilicum exametrum inuentum... » (éd. H. Keil, op. cit. supra, 6, p. 589, l. 20).

    expl. l. 3: «... Vocat omnes bona etc... » (éd. H. Keil, op. cit., p. 600, l. 1) suivi sans séparation d’une interpolation: «De metro sotadico hoc trochaico. Arma sicca...».

    expl. l. 12: «... exercet mentes fraternas. Gratias malis explet» (9 l., mêmes extraits et même interpolation dans les mss. Vat.lat. 1491 (XVe s.),f. 30-30 v°et 5106 (XVe s.), f. 9-11 v°).

    ~ f. 85-88: ‹Fragmenta Berolinensia›.

    f. 85-85 v°: De heroo Hexametro.

    suit sans séparation le texte précédent.

    titre: «De metro heroo triametro ».

    inc.: «Hoc creditur ab Appolline [sic] inuentum...».

    expl.: «... tam immensam uarietatem » (éd. H. Keil, op. cit., 6, p. 633-634).

    f. 85 v°-86 v°: De speciebus hexametri heroici.

    titre: «De exametro heroico ».

    inc.: «Exametrus heroicus constat pedibus dactilicis... ».

    expl.: «...argenti uiuati (?) sulphura» (éd. H. Keil, op. cit., 6, p. 634-637).

    f. 86 v°-88: De hexametro.

    titre: «Incipit de heroo ».

    inc.: «QVANQ‹uam› de singulis uniuersisque metrorum generibus... ».

    expl.: «... nam qui sic ceciderit erit uitiosus et turpissimus Explicit Mallii Theodori de metris feliciter ».

    f. 88-88 v°: Pompeivs grammaticus, Commentum artis Donati (extrait) .

    titre: «INcipit de Barbarismo iux‹ta› Pompeium ».

    inc.: «BARBARISMVS est et cetera definit quid est barbarismus...».

    expl. incomplet: «...si peregrinus fuerit appellatur barbarolexis EXPLICIT» (éd. H. Keil, op. cit., 5, p. 283-284, l. 21).

    f. 89-91: Ovidivs, Heroides XV (Sappho ad Phaonem).

    inc.: «Nunquid ubi aspecta est studiose littera dextre... ».

    à la fin: «EX POEMATIBVS SAPHOS POETISSE MITILENEE AD PHAON DILECTVM SVVM ».

    f. 92-104: Ps. Cicero, Synonyma.

    titre: «CICERONIS Synonyma ».

    (praef.) inc.: «CICERO LVCIO VETVrio suo salutem Collegi ea que... »

    «...per alphabetum initium capiamus».

    (texte) inc.: «Abditum opertum Absconditum obscurum...».

    expl.: «...Opperitur Prestolatur, Expectat Sustinet Finis» (éd. W. L. Mahne, Cicero Synonyma ad Lucium Veturium, Leyde, 1850, p. 1-46 et 1851, p. 1-56).

    f. 104 v°-107: Priscianvs, De metris Terentii.

    titre: «PRISCIANI DE METRIS COMICIS ».

    expl. inachevé: «... ad integrum restituere musice locum Finit » (III, 20, éd. H. Keil, op. cit., 3, p. 418-426).

    f. 108-173 v°: Festvs (Pompeivs), De uerborum significatu (Epitome Pauli Diaconi).

    titre: «EXCERPTA ex libris Pompeii Festi de significatione uerborum incipiunt ».

    ~ f. 175-175 v°: ‹Poggivs Bracciolinvs, Defensiunculae contra Guarinum Veronensem ad Franciscum Barbarum› (fragment).

    inc. mutilé: «//et taciti testimonio asserentis magna illa ingenia...».

    expl. mutilé: «... quid hoc ad libertatis causam pertinet // » (éd. in Poggii operibus, Bâle, 1538, p. 373, 20-375, 4).

Former owner

Formerly part of

Origin

  • Origine: italienne, écriture gothico-humanistique sauf aux f. 175-175 v°: écriture humanistique cursive.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseur: Federico da Montefeltro dont les armes simples accompagnées de ses initiales «F.C. » sont peintes au f. 2 («Indice vecchio » 576).

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.


These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • H. Keil, Gramm. lat., 4, 1864, p. xxxv; 6, 1874, p. xxi, 229, 582 (simples mentions)
    • L. Holtz, Tradition et diffusion de l’oeuvre grammaticale de Pompée commentateur de Donat (Rev. Philol., 45, 1971, p. 57), simple mention
    • C. Jeudy, L’«Ars de nomine et uerbo » de Phocas : manuscrits et commentaires médiévaux (Viator, 5, 1974, p. 144-145)
    • M. Passalacqua, I codici di Prisciano..., p. 326-327 n° 677.

Life cycle of this document

Data source