An entry point to the written heritage of the Middle Ages and the Renaissance in Western Europe, from the 8th to the 18th century.
A search engine of interoperable digitized manuscripts and rare books
Collaborative platform to manage and publish Biblissima authority data
Help for reading and learning classical languages, XML editing tools and environments
Expertise service around IIIF standards
Biblissima+ Identifier: https://data.biblissima.fr/entity/Q98134
IIIF Manifest
Digitisation:
Parch., XIIe s., sauf le f. 97 refait au XVe s., III + 104 ff. (f. 103-104v° blancs; foliotation en chiffres romains), 270 x 160 mm. Initiales à entrelacs, zoomorphes et multicolores (f. 1v°, 4, 25, 28v°, 31, 33v°, 36v°, 44v°, 51v°, 55, 86, 95v°). Au f. 1 (add. du XIIIe s.), texte en dialecte italien (inc.: «Por cedeo mi decontata gloria...», 10 lignes) et copie d’une lettre en latin (5 lignes) annonçant à la seigneurie de Venise l’élection de l’archevêque de Zara, Tommaso Franco (1238-1239) (cf. infra, origine). Gloses marginales et interlinéaires de la main du scribe, abondantes jusqu’au f. 52, plus rares après.
Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI
f. 2: //indigens alterum
f. 1v°-102v°: Sallvstivs, Opera.
f. 1v°-36v°: De coniuratione Catilinae.
titre: «Sallustii Crispi primus liber incipit ».
(gloses) inc.: «Que loquela humana et ingenio carent... »
à la fin: «Explicit Salustii Catilinarii... ».
f. 36v°-102v°: Bellum Iugurthinum (famille des integri)
titre: «... Incip‹it› Iugurthini».
(gloses) inc.: «Multo magis deest industria hominis nature quam illi desit uis... ».
f. 96v° (XIIe-XIIIe s.): «... tibicines simul omnis canere//» (99, 1).
f. 97 (XVe s.): «//milites clamorem tollere ex portis... » (99, 1).
f. 97v° (XVe s.): «... alios ab ego [sic] hostibus uenturos. Interim // » (101, 4).
f. 98 (XIIe-XIIIe s.): «//Silla quem primum hostes attigerunt... » (101, 4).
expl. mutilé: «... regem armis quam munificentia uinci minus//» (110, 5).
~ f. 39 (add. marg.): ‹Expositio quorumdam nominum biblicorum›.
inc.: «Eufratha interpretatur ubertas. Aron interpretatur mons fortitudinis... ».
expl.: «... Dauid interpretatur manu fortis. Golias tipus est diaboli » (12 lignes).
~ f. 65 (add. in marg.): ‹Interpretatio litterarum hebraicarum›.
inc.: «Aleph doctrina. Beth domus. Gimel plenitudo... ».
expl.: «... sacramentum in quibus omnis est iustificatio mandatorum » (25 lignes).
Origine: Bari (pour G. Cavallo, op. cit. infra, 1975), où le manuscrit aurait été copié à la fin du XIe et au XIIe s., d'après la décoration et certaines caractéristiques de l’écriture; pour E. A. Lowe, op. cit. infra, 1980, il serait originaire de Dalmatie, selon le modèle stylistique offert par un manuscrit produit à Zara au XIe s.: cette hypothèse est corroborée par la note du f. I contenant la notification à la seigneurie de Venise de la mort de l'archevêque de Zara, Johannes Venerius (1218-1238) et de l’élection de son successeur Tommaso Franco; écriture bénéventaine, d'une main unique. Le f. 97 est en écriture humanistique ronde. Pour G. Orofino, op. cit. infra, la similitude de la décoration des lettres et des motifs ornementaux du ms. Napoli, Bibl. Naz., IV F. 3 incite à penser que les deux mss ont été copiés dans un même scriptorium.
Possesseurs: le manuscrit se trouvait en Istrie au XIIIe s., d'après la lettre du f. 1; en 1438, il appartenait à Iohannes Caselinus, de Padoue, qui le vendit à son compatriote Iacobus a Sole, comme le prouvent l'ex-libris et la mention de vente copiés au f. IIIv°: «Liber iste Sallustii est mei Iohannis Nicolai Caselini ciuis Patauini; quem emi Paduae anno domini M° CCC° XXX° VIII°. Sed et nunc dominium in dominum Iacobum a Sole ciuem Patauum qui emit ipsum Salustium pro duc. II. c. med.»; Fulvio Orsini († 1600).
These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.
These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.
RDF exports to come…
You can view and manipulate this document directly on this site, compare it to others using the Mirador viewer, or drag and drop this icon into the IIIF viewer of your choice. Read more about IIIF This Manifest is enriched and includes: - annotations - a full-text search - an index