An entry point to the written heritage of the Middle Ages and the Renaissance in Western Europe, from the 8th to the 18th century.
A search engine of interoperable digitized manuscripts and rare books
Collaborative platform to manage and publish Biblissima authority data
Help for reading and learning classical languages, XML editing tools and environments
Expertise service around IIIF standards
Data Source: BnF Archives et manuscrits
F. 199. [Oratio sanctissima] : « Domine Deus omnipotens qui es trinus et unus …-… contra accusatorem fias meus defensor qui es benedictus in secula seculorum. » (éd. A. Wilmart, Auteurs spirituels et textes dévots du moyen âge latin, Paris, 1932, p. 573-577, prière circulant aussi souvent sous le nom de s. Augustin et datant sans doute du XIe s., cf. ibid., p. 571).
F. 199v-232v. [Summa sententiarum] : [Préface] « Incipit liber magistri Hugonis minor de sacramentis. De fide et spe que in nobis sunt…(1 Pe. 3, 15-16) Itaque ut pariter serventur modestia in sermone…-…et quas partes habeat. » (199v) (PL 176, 42-43A) ; — « I Diffinitio fidei. Fides (Hebr. 11, 1) ut ait Apostolus …-… cum non ostenderet suam potentiam. » (199v-212v) (43A-80B) ; — [Tractatus II] « De prima creatione rerum. Pars secunda. Pertractatis partibus fidei …-… et post eam statim reincipimus. » (212v-216v) (80C-91A, avec différence par rapport à l’éd.) ; — [Tractatus III] « De creatione hominis. Pars III. His excursis de creatione hominis …-… certus esset quod non rueret. » (216v-224) (91A-116D) ; — [Tractatus IV] « De sacramento pars quarta. Contra peccata tam originalia …-… mutantur ipsi non ipse. » (224-226) (117A-126D) ; — [Tractatus V et VI] « De baptismo pars V. Post legem Moisi …-… aqua per invocationem Trinitatis. » (226v-232v) (127A-154C, la critique d’attribution de cette importante somme pré-scolastique éditée parmi les œuvres d’Hugues de Saint-Victor demeure une quaestio vexata : l’accord qui semblait acquis pour en donner la paternité à Othon de Lucques a été remis en cause, cf. Ferrucio Gastaldelli, « La Summa Sententiarum di Ottone da Lucca. Conclusione di un dibattito secolare », dans Salesianum, t. 42, 1980, p. 537-546).
F. 232v-247. Hugo [de Sancto Victore], De vanitate mundi : [liber I] « Ratio : O munde immunde …-… vanitas vanitatum. Explicit liber Ius. » (232v-234v) ; — « Incipit IIus. R. : Longum est per singula …-… initium sumant. Explicit liber IIus. » (234v-237) ; — « Incipit III. A. : [Q]uotiens …-… ad ista inardesco. » (237-239) ; — [Liber IV] « R. : Cum tempus jam advenisset …-… totis desideriis colliguntur. Explicit Hugo de vanitate mundi. » (239-242) (PL, 176, 703B-739B, éd. des deux premiers livres d’après ce manuscrit par K. Müller, Hugo von St. Viktor Soliloquium de arrha animae und De uanitate mundi, Bonn, 1913, p. 26-48). — De tribus maximis circumstanciis gestorum idest personis, locis, temporibus : « Fili, sapientia tesaurus est et cor tuum archa…-…secundum hebraicam veritatem disposita » (242-244v) ; — [Tables] « Conditio : celum et terra…-…Eugenius, Anastasius. » (245-247) (éd. W. M. Green, « Hugh of St Victor. De tribus maximis circumstantiis gestorum », dans Speculum, t. 18, 1943, p. 484-493, aux p. 488-493 ; le manuscrit est décrit et caractérisé à la p. 488).
F. 247. [Hymne] : « Juste judex Jhesu Christe …-…. salvetur humanum genus. », cf. U. Chevalier, Repertorium hymnologicum, Louvain, t. 1, 1892, n° 9910 ; H. Walther, Initia carminum ac versuum medii aevi posterioris latinorum, Göttingen, 1959, p. 506, n° 9997. Addition du XIIIe s. — [Prière] : « Miserere nobis, Domine, miserere nobis, misericors Trinitas sancta et dimitte universa delicta nostra …-… et omnes sancti Dei orent pro nobis ad Dominum Deum nostrum in celis qui cum Patre… ». Addition du XIIIe s.
F. 247v-248. [Textes historiographiques. Annales et liste des évêques de Thérouanne] : « Anno dominice Incarnationis DC XXVII : sanctus Audomarus transiit…-…anno dominice Incarnationis M C XXX : Johannes episcopus obiit, sequenti anno Milo successit. Anno dominice Incarnationis M C XXXIII : relatio sancti Maximi de Bolonia. », cf. commentaire de C. Enlart, « De l’influence germanique dans les premiers monuments gothiques du Nord de la France », dans Mélanges Paul Fabre. Études d’histoire du Moyen Âge, Paris, 1902 (réimpr. Slatkine, Genève, 1972), p. 258-264, à la p. 262 : le texte est postérieur à 1133 et s’insère dans le cadre de la rivalité entre Boulogne et Thérouanne pour le rôle de métropole lié à la reconstruction de la cathédrale de Thérouanne ; cf. Léopold Delisle, Histoire littéraire, t. 29, 1885, p. 413. — [Généalogie biblique d’Adam à Abraham] : « Adam quando Seth habuit…-…de Mesopotamia sororem Lab an. » (247v) ; — [compte des années du monde] : « Anni ab initio mundi…-… Sunt ergo ab Adam usque ad Godefridum regem qui cepit Jherusalem anni VI M CCC XVII. » (248).
RDF exports to come…
You can view and manipulate this document directly on this site, compare it to others using the Mirador viewer, or drag and drop this icon into the IIIF viewer of your choice. Read more about IIIF This Manifest is enriched and includes: - annotations - a full-text search - an index