Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3645

  • Titres attestés :
    • Epistola rabbi Samuelis de adventu Messiae.
    • Scala fidei.
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3645
    • Paris. BnF, Latin 3645
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Samuel Maroccanus
  • Date de fabrication :
  • Support : Papier ; filigrane : tête de boeuf à yeux et naseaux ; cf. Briquet, Les Filigranes, n° 14970.
  • Composition :
    • 40 ff.
  • Format :
    • 220 × 155 mm. (justification 150 × 110 mm.).
  • Aspects codicologiques :
    • Initiales réservées. Titres soulignés. — 5 cahiers de 8 ff. Réclame à chaque cahier. Les ff. 38 à 40v sont blancs. — Quelques manchettes. — La reliure est constituée par une feuille de parchemin qui renferme un acte du 21 avril 1380 par lequel les religieux de l'abbaye de St-Pierre -de-Montmajour [dioc. d'Arles] donnent à certains d'entre eux une procuration pour défendre les droits de l'abbaye sur une rente annuelle qui lui est due par l'abbé de St-Antoine-de-Viennois [dioc. de Vienne]. — A fait partie de la bibliothèque de Colbert. 40 ff. 220 × 155 mm. (justification 150 × 110 mm.).
  • Reliure :
    • Reliure ancienne parchemin souple.

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-30 ALPHONSUS BONIHOMINIS (?), Epistola rabbi Samuelis Israelite, rédaction B. « Tractatus ad convertendos Judeos de crrore suo quem habent in Messia adhuc venturo et observantia legis ». Epître dédicatoire : « Reverendissimo... Hugoni, magistro ordinis Predicatorum... frater Alphuncius Bonihominis Hispanus... Cum ego propter parvitatem meam... — ... in sua gratia et amore. Scriptum Parisius per manum modici servi vestri fratris Alphoncii » (1-1v) ; — « Epistola Alpontii [sic]. Incipit epistola translata de hebraico in latinum per fratrem Alphoncium Bonihominis Hispanum ordinis Predicatorum... Epistola quam scripsit magister Samuel Israelita oriundus de Feth, civitate regis Morothin. [Fez, Maroc], ad rabi Ysaac magistrum sinagoge. Conservet te Deus, o frater... — ... et in dubiis declarari » (1v-2) ; « ... Qualiter Judei a Deo graviter sunt percussi et sunt in captivitate que ira Dei potest nominari. Desidero, domine mi, per te certificari... — ... ipsarum testimonio dictis omnium nostrorum prophetarum. Quare ex hiis omnibus apparet istum Judeum scilicet Samuelem fuisse vere catholicum, licet non nisi cathecuminum, quia non apparet ipsum per baptismum regeneratum » (2-30) ; avec addition d'un chapitre supplémentaire : « De presentis libri occultatione. Nota quod iste libellus videtur fuisse occultatus per Judeos... — ... in hoc libro qui translatus est sub annis Domini 1[3]39. Deo gratias » (30) (P.L., CXLIX, 335-368, avec nombreuses var. et fin différente) ; pour la bibliographie, cf. notice du ms. Latin 3361, f. 2-19v ; M. Steinschneider, Die europäischen Übersetzungen aus dem Arabischen, Graz, 1956, 4 ; Th. Kaeppeli, SS. Ord. Praed., I, 48 et 49-54, n° 146.

    F. 30v-37v Scala fidei, divisée en 30 degrés : « Sequitur Scala fidei XXX ta graduum. Primus gradus sacratissime scale est fides recta cum bonis operibus justicie... — ... ex fine enim suo, unusquisque aut justificabitur aut condempnabitur. Deo gratias » ; cf. mss. Cambridge, Corpus Christi College 194, f. 217 et Peterhouse 114, f. 204.

    Voir t. VI, 821.

Intervenant

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Conservet te Deus, o frater, et permanere te faciat...

    f. 1v

    Cum ego propter parvitatem meam et insufficientiam...

    f. 1

    Desidero, domine mi, per te certificari...

    f. 2

    Nota quod iste libellus videtur fuisse occultatus per Judaeos...

    f. 30

    Primus gradus sacratissimae scalae est fides recta cum bonis operibus justitiae...

    f. 30v

    Actes ou fragments d'actes -- (XIVe s.)
    ALPHONSUS BONIHOMINIS, O.P. -- Auctor vel interpres : Epistola Rabbi Samuelis de adventu Messiae (redactio B)
    COLBERT (Jean-Baptiste) -- Possesseur
    FILIGRANES -- Tête de boeuf à yeux et narines
    Foi -- Scala fidei
    HUGO DE VAUCEMAN, O.P. -- Lettre de dédicace à lui adressée
    MONTMAJOUR (abbaye Saint-Pierre de), dioc. d'Arles -- Acte la concernant (XIVe s.)
    RELIURE -- Reliure Parchemin, actes réutilisés
    SAINT-ANTOINE-DE-VIENNOIS (abbaye de), dioc. de Vienne -- Acte la concernant (XIVe s.)
    SAMUEL MAROCHIANUS -- Epistola de adventu Messiae (redactio B)
    DE SCALA FIDEI

Source des données