Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3394

  • Titres attestés :
    • Alcoran, interprete Marco Toletano.
    • Contrarietas Alpholica.
  • Autre libellé du document :
    • Bibliothèque nationale de France. Département des manuscrits -- Manuscrit. Latin 3394
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3394
    • Paris. BnF, Latin 3394
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Petrus Alfonsi (1062-1140?)
  • Composition :
    • 338 ff.
  • Reliure :
    • Reliure parchemin souple XVII e s.

Numérisations

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Au contreplat et au 1 er f. de garde, cote : « 7 », de l'inventaire après décès de Claude Hardy ; cf. ms. Latin 9363, f. 137. Acheté par Baluze pour la bibliothèque de Colbert ; cf. ibid. , f. 146v et add . du ms. Latin 3114A.


    F. 1-237 « Hic est liber Alchorani Machometi, quem Marcus canonicus Toletanus de arabica lingua transtulit in latinum. Materia libri septem periodi. In nomine Dei misericordis, miseratoris... — ... et de demonibus et hominibus. Explicit liber Alchorani Machometi. Laus Deo A. V. F. » ; cf. M. T. d'Alverny, dans Arch. d'hist. doctr. et litt. du M. A., XVI (1947-1948), 113-120 (liste des mss.) ; Id., dans Petrus Venerabilis, Studia Anselmiana, XL (1956), 216. — Avec corrections et notes marginales et interlinéaires d'un érudit du XVIIe s.

    F. 237v-263v « Al Fulika », titre en caractères arabes. « Elfolica, sive Alpholicha, hoc est Alcorani ac Mahometanae legis ab ipsis orientalibus confutatio seu Perfectorum in lege praecepta » (titre ajouté au XVIIe s.). Chapitres I-XII : « In nomine Patris, Patris seculorum... ut concedat... librum istum intelligere quem nominavimus denudationis sive ostensionis, aut Patefacientem... — ... gratis eum secuti sunt. Benedictus Deus. Interpretem qui verbum de verbo transtulerat sum secutus... multa breviando... ». — Addition d'un annotateur du ms., XVIIe s. : « Superiora sunt ex Marci canonici versione, plerisque tamen a nobis immutatis, ut legentium captui omnia accommodaremus. Arabizantium autem gratia arabismos puriores reliquimus, ut si umquam in septentrionalium manus ms. codex veniret, cum hac versione conferri posset ».

    F. 263v-266v « Tertium decimum capitulum, quod premissis contra Machometum attestat Petrus Anfulsus, primum judeus philosophus, factus postmodum christianus. Petrus autem Anfulsus... per modum dialogi loquens : O Moises, Machomet, utroque parente orbatus... — ... sed jam humatum de sepulchro transferri » (P. L., CLVII, 599-605 ; extraits, avec variantes importantes et addition d'un bref prologue). — A la fin : « Explicit liber Alchorani Machometi. A. V. S E S. » (266v). Cf. M. T. d'Alverny, dans Archiv. d'hist. doctr. et litt. du M. A., XVI (1947-1948), 125-127 ; Id. et G. Vajda, dans Al-Andalus, XVII (1951), 124-132 ; E. Cerulli, Il « Libro della Scala », Cité du Vatican, 1959, 354.


    F. 270-290v, 293-315 Traduction française des deux premières sourates du Coran, en rapport avec les corrections apportées au texte de Marc de Tolède. Deux copies avec corrections et annotations, dont une en arabe (f. 273) ; 1re copie : « Chapitre premier. Au nom de Dieu clément et miséricordieux... — ... Ainsy soit-il » (270) ; « Chapitre second. De la vache. Au nom de Dieu... Il n'y a aucun doute en ce livre... — ... contre les personnes héréticques » (270-290v) ; — 2e copie identique, sous le titre : « Oraison journalière des Mahométans » ; c. I (293) ; c. II (293-315).

    F. 317-338 Traduction française de la troisième et de la quatrième sourates du Coran, en rapport avec les corrections apportées au texte de Marc de Tolède, et de la main de cet annotateur : « Chapitre III. De la lignée de Joachim. Dieu, il n'y a point de Dieu que luy... — ... ne serez-vous pas heureux ? » (317-326) ; « Chapitre IIII. Des femmes. O peuple, craignez vostre Seigneur... — ... car Dieu scait tout » (327-338).

Intervenant

Notes

Source des données : Biblissima

  • Alchoranus latinus quem transtulit Marcus canonicus toletanus / [estudio y edición crítica] Nàdia Petrus Pons, Madrid : Consejo Superior de Investigaciones Científicas, 2016

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • BARTÒLA, Alberto (2010), "Cronaca degli avvenimenti italiani: 2009-2010", Archivum latinitatis medii aevi, 68, p. 301-335, ici p. 332 (https://doi.org/10.3406/alma.2010.1074, https://www.persee.fr/doc/alma_0994-8090_2010_num_68_1_1074)
  • PACHURKA, Daniel (2016), Tractatus seu disputatio contra Saracenos et Alchoranum : Edition, Übersetzung, Kommentar, Wiesbaden, Harrassowitz Verlag
  • REINHARDT, Klaus, SANTIAGO-OTERO, Horacio (1996), "Pedro Alfonso. Obras y bibliografià", dans LACARRA, María Jesús (dir.), Estudios sobre Pedro Alfonso de Huesca, Huesca, Instituto de estudios altoaragoneses, p. 19-44, ici p. 21

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • AU NOM DE DIEU CLEMENT ET MISERICORDIEUX. IL N'Y A AUCUN DOUTE EN CE LIVRE...

    f. 270 et 293

    AU NOM DE DIEU CLE ??? MENT ET MISERICORDIEUX, LOUANGE SOIT A DIEU...

    f. 270 et 293

    DIEU, IL N'Y A POINT DE DIEU, QUE LUY, VIVANT ET ETERNEL...

    f. 317

    [...] In isto libro non est dubitandum...

    f. 1

    In nomine Dei misericordis, miseratoris, amen. In isto libro non est dubitandum...

    f. 1

    In nomine Patris, Patris saeculorum, et Filii, Filii resurrectionum...

    f. 237v

    O PEUPLE, CRAIGNEZ VOSTRE SEIGNEUR QUI VOUS A CREE D'UNE SEULE PERSONNE...

    f. 327

    Petrus autem Anfulsus, judaeus philosophus, antequam baptizaretur...

    f. 263v

    Superiora sunt ex Marci canonici versione, plerisque tamen a nobis immutatis...

    f. 263v

    Caractères arabes -- Titre
    COLBERT (Jean-Baptiste) -- Possesseur
    CONTRARIETAS ALPHOLICA
    CORAN -- Marco Toletano interprete
    CORAN -- Sourates 1-4, traduction française
    FILIGRANES -- Clefs (2) en sautoir
    FILIGRANES -- Flèches (2) en sautoir
    Français -- Textes
    HARDY (Claude), conseiller du Châtelet -- Possesseur
    MARCUS TOLETANUS -- Interpres : Alcoran
    PETRUS ALPHONSI -- Dialogus. Excerpta, cum prologo
    RELIURE -- Reliures XVII e s.
    RELIURE -- Reliure Parchemin naturel souple

Source des données